PlusAchtergrond

Duizenden ouderen moeten andere alarmknop: ‘Ze bellen ons op: Wat gebeurt hier?’

Met een alarmknop kunnen ouderen langer en veiliger zelfstandig thuis wonen. Ze kunnen met een druk op de knop alarm slaan als zij bijvoorbeeld zijn gevallen of onwel zijn geworden.  Beeld ANP
Met een alarmknop kunnen ouderen langer en veiliger zelfstandig thuis wonen. Ze kunnen met een druk op de knop alarm slaan als zij bijvoorbeeld zijn gevallen of onwel zijn geworden.Beeld ANP

Zo’n drieduizend Amsterdamse ouderen moeten nog dit jaar hun personenalarmering inleveren en overstappen op een nieuw systeem, als zij een volledige vergoeding willen blijven krijgen. Zorgverleners zijn bang voor problemen en mogelijk tijdelijk minder goede zorg.

Malika Sevil

Het gaat om mensen die verzekerd zijn bij Zilveren Kruis en nu een alarmknop hebben van Stichting ATA.

Zorgverleners en welzijnswerkers, maar ook een organisatie als Cliëntenbelang, vrezen administratieve rompslomp voor een toch al kwetsbare groep. De belangenbehartiger is bang dat de overstap veel gedoe en onduidelijkheid geeft, en mogelijk leidt tot (tijdelijk) minder goede zorg. “Zo’n overgang, met alles wat je moet regelen, is voor de ouderen een hele grote stap. Denk maar aan mensen die laaggeletterd zijn, mensen met dementie, anderstaligen en mensen zonder netwerk dat hierbij kan helpen,” zegt Herman Klein Tiessink van Cliëntenbelang.

Bij de personenalarmering dragen ouderen een alarmknop om de hals of om de pols. Als ze vallen of op een andere manier in nood zijn, kunnen ze op die manier hulp inroepen. Via de meldkamer wordt dan bekeken wat er nodig is en kan bijvoorbeeld een zorgverlener naar het huis van de cliënt worden gestuurd om iemand weer op de been te helpen. Volgens Cliëntenbelang werkt het systeem van ATA al jaren goed. “Wij zeggen dan ook: laat de mensen zelf kiezen of ze bij ATA willen blijven.”

Geen keuze

Maar Zilveren Kruis geeft die keuze niet. De verzekeraar heeft in 2020 aangegeven Stichting ATA vanaf 2021 niet meer voor het hele pakket aan personenalarmering te willen contracteren. Voor dit jaar en 2021 werd een overgangsperiode ingelast. Maar vanaf volgend jaar moet iedereen die vanwege een medische indicatie een alarmknop heeft en die volledig vergoed wil krijgen, overstappen naar Eurocross, een zusteronderneming van de zorgverzekeraar. Dat geldt volgens Stichting ATA voor circa drieduizend Amsterdammers.

Dan zijn er ook nog circa 1500 Amsterdammers die op sociale indicatie een ATA-alarmknop hebben die door de gemeente via de Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO) wordt betaald. Voor hen verandert nu nog niets. Ook mensen die bij andere zorgverzekeraars zijn aangesloten kunnen bij ATA blijven.

Verwarring

Ouderenwerker in Noord Erik Mollema merkt dat de verandering tot verwarring leidt bij ouderen “Ouderen zijn benaderd door Eurocross om ze op de hoogte te stellen dat het contract met ATA wordt opgezegd. In een aantal gevallen stonden ze zelfs voor de deur. Dan bellen ouderen ons op: Wat gebeurt hier?”

Volgens Mollema hebben ouderen zelf geen baat bij deze overstap. Het geeft gedoe. Ook praktijkondersteuner ouderenzorg Anja van der Post merkt dat het bij ouderen spaak loopt, omdat zij, als ze zich bij Eurocross aanmelden zelf mantelzorgers moeten aandragen. Als dat niet lukt moeten ze zelf contact opnemen met een thuiszorgorganisatie die de oudere te hulp schiet in geval van nood. “Je moet zoveel zelf regelen. Dan zakt de moed je al in de schoenen.”

Klein Tiessink van Cliëntenbelang vindt dat de zorgverzekeraar het nu onnodig ingewikkeld maakt. “Een van de redenen om dit te doen is volgens Zilveren Kruis versnippering tegen te gaan. Maar met een partij erbij creëer je juist meer versnippering.” Bovendien worden cliënten voor een voldongen feit gesteld. Ze móeten overstappen, of twintig euro per maand zelf gaan betalen.

Volgens Zilveren Kruis maken verzekerden in de rest van het land al langer gebruik van Eurocross. Amsterdam neemt nu een uitzonderingspositie in. “Door over te gaan naar één centrale kunnen we innovaties in de apparatuur ook inzetten voor klanten in Amsterdam,” zegt een woordvoerder.

Geoliede logistiek

Zij herkent de voorbeelden die genoemd worden door de ouderenwerker en de praktijkondersteuner niet. Dat er medewerkers van de zorgverzekeraar of Eurocross aan de deur zijn gekomen bij cliënten is volgens haar niet waar. Bovendien kan Eurocross verzekerden wél koppelen aan een organisatie die in geval van nood een medewerker kan sturen, zegt de woordvoerder. Ook benadrukt zij dat de verzekeraar tot een oplossing wil komen met ATA.

De verzekeraar heeft ATA uitgenodigd om samen te werken met Eurocross, zodat ze de zogeheten opvolging kunnen blijven doen. De Amsterdamse stichting zou dan, als een cliënt alarm slaat via het systeem en de alarmcentrale van Eurocross, een ATA-medewerker naar het huis van de cliënt kunnen sturen om te helpen.

Maarten Klapwijk van ATA ziet dat niet zitten. ATA wil juist de regie houden over alle schakels vanaf het moment dat het alarm bij de meldkamer binnenkomt. Klapwijk wijst op de geoliede logistiek en samenwerking van de meldkamers en de zorgverleners. Als je uit dit systeem een radertje vervangt of weghaalt, wat Zilveren Kruis voorstelt, dan kan Klapwijk naar eigen zeggen niet meer instaan voor de kwaliteit. “Het wordt dan wel heel kwetsbaar.”

Langer zelfstandig thuis

Sinds de oprichting in 1988 van de Alarmering Thuiszorg Amsterdam (later Stichting ATA) is de personenalarmering bedoeld om ouderen langer en veiliger zelfstandig thuis te laten wonen. Mensen kunnen met een druk op de knop alarm slaan als zij bijvoorbeeld zijn gevallen of onwel zijn geworden.

Een kleine 5000 Amsterdammers maken gebruik van personenalarmering en alarmopvolging van ATA. De gemiddelde leeftijd is 85 jaar en 95 procent van de cliënten woont alleen. Elke maand zijn er bijna 3500 meldingen. In tien procent van de gevallen rukt een ATA-medewerker uit om te helpen. In de rest van de gevallen kan het op een andere manier worden opgelost.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden