Transport van vaten uranium in het Westelijk Havengebied.

Duits bedrijf verscheept verarmd uranium via Amsterdam naar Rusland

Transport van vaten uranium in het Westelijk Havengebied. Beeld Laka

Via de Amsterdamse haven vertrekken schepen met verarmd uranium naar Rusland. Volgens actiegroepen gaat het om kernafval dat onder slechte omstandigheden opgeslagen wordt.

Het uranium is afkomstig van Urenco, dat vestigingen heeft in Almelo en vlak over de grens met Duitsland, in Gronau. Het is een van de weinige commerciële bedrijven in de wereld die uranium verrijkt. 

Het vervoer van verarmd uranium door Nederland is controversieel. De vaten worden volgens Greenpeace en andere antikernenergiebewegingen in Rusland onveilig bewaard. Greenpeace vocht in het verleden tot bij de Raad van State tegen het verlenen van de benodigde vergunningen voor het vervoer door Nederland, maar zonder resultaat. 

Volgens Urenco lagen de transporten sinds 2009 stil, omdat het contract met de Russen afliep. Daarnaast was er vanuit de politiek kritiek dat de Russen het uranium voor andere doeleinden zouden kunnen inzetten dan voor civiel gebruik, zoals het opwekken van energie. Ook veroorzaakten de transporten veel maatschappelijke onrust.

Maximaal twintig transporten

Begin dit jaar is er alsnog een vergunning afgegeven, waardoor de vaten weer per boot vanaf Amsterdam richting Rusland mogen worden vervoerd. In oktober verliep een transport via het Amsterdamse bedrijf Thor Shipping in het Westelijk Havengebied, blijkt uit antwoorden op vragen in de Duitse Bondstag. Of de andere transporten ook door dit bedrijf zijn gedaan, is onbekend. Thor Shipping zegt geen uitspraak te doen over de ladingen van zijn klanten. Honderden demonstranten stonden maandag in Duitsland langs de route van het transport.

De Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming (ANVS) laat via een woordvoerder weten dat er dit jaar al negen transporten via de haven van Amsterdam zijn geweest. “Wij hebben hier een vergunning voor afgegeven. Binnen deze vergunning kunnen in totaal twintig transporten plaatsvinden.”

Op filmpjes van actievoerders is te zien dat woensdag nog een transport via de Amsterdamse haven is vertrokken. Volgens Urenco gaat het verarmde uranium van Duitsland, via Amsterdam naar Rusland om weer te worden verrijkt. De route door Nederland en de Amsterdamse haven naar Rusland is volgens het bedrijf ‘logistiek het meest efficiënt’. 

Goedkope dump voor kernafval

Volgens Dirk Bannink van stichting Laka, een documentatie- en onderzoekscentrum over kernenergie, is de hoeveelheid nog bruikbaar materiaal in verarmd uranium zo gering dat het de facto als radioactief afval moet worden gezien. Maar omdat de Raad van State in 2009 desondanks het verarmd uranium als grondstof beoordeelde, mag het worden naar Rusland worden verscheept.

Bannink noemt dit onzin. “Dit is een goedkope manier voor bedrijven om van het kernafval af te komen. De verantwoordelijkheid voor het kernafval moeten wij zelf nemen als wij kernenergie willen gebruiken.”

Jan Haverkamp, expert op het gebied van kernenergie bij Greenpeace, bevestigt de lezing van Bannink. “We praten maar over een paar procent van het volume dat weer kan worden gebruikt. Meer dan 90 procent is afval dat in Rusland wordt opgeslagen. Het krijgt hier onterecht het label grondstof waardoor het naar Rusland mag worden getransporteerd.”

 Haverkamp schat dat er verspreid in Rusland ongeveer een miljoen ton verarmd uranium ligt opgeslagen. Onder ‘erbarmelijke omstandigheden’, zegt hij. “Tien jaar geleden kon je op satellietbeelden van Google Earth zien dat het verarmd uranium in vaten in de open lucht in het bos bewaard werd. Bij vijftig graden verandert het verarmd uranium in gas. En als een container dan lekt, komt het in de lucht terecht.”

“Het wordt op plekken met een koel klimaat bewaard, maar ik wil er niet aan denken wat er gebeurt als er een bosbrand uitbreekt. Het is te vergelijken met een chloorwolk, maar dan erger. Als mensen in aanraking komen met het gas verliezen ze hun huid en verbrandt het hun longen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden