Operarecensie

Dromerige ijsklanken van Abrahamsen versus koude nachtmerrie van Finsterer

Het was een ijzig weekeind in het Concertgebouw en het Muziekgebouw, met de Nederlandse première van Hans Abrahamsens opera The Snow Queen in de NTR ZaterdagMatinee en de wereldpremière van Mary Finsterers opera Antarctica als onderdeel van het Holland Festival.

Erik Voermans
Opvoering van 'The Snow Queen'. Beeld Milagro Elstak
Opvoering van 'The Snow Queen'.Beeld Milagro Elstak

The Snow Queen (Snedronningen in het Deens) is het sprookje van Hans Christian Andersen (1805-1875), op muziek gezet door zijn landgenoot Abrahamsen, die sinds het eclatante succes van de liedcyclus Let me tell you als een van de belangrijkste componisten van onze tijd geldt. Er is wel een probleem. Zo goed als Let me tell you kan het bijna niet meer worden, maar door het hernieuwde componeerelan is er nu toch maar mooi de opera gekomen waar hij al zo lang tegen aan zat te hikken en die hem aan het begin van de jaren negentig zelfs bijna een decennium totaal verstomde.

Het is een veelkleurig stuk geworden, vol met de ijsklanken die je van Abrahamsen verwacht, dus hoge, glazige flageoletten in de strijkers en tinkelingen in het slagwerk. The Snow Queen is bij uitstek droommuziek geworden, overwegend zacht en langzaam, maar vol geheimzinnig bewegende texturen, waaruit een grote voorliefde blijkt voor heterofonieën – de musici spelen hetzelfde, maar net niet allemaal tegelijk, waardoor een betoverend mozaïekachtig effect optreedt. Of de muziek hierdoor drie akten lang op spanning blijft, staat te bezien, maar zoals gezegd, kun je maar één keer Let me tell you schrijven.

Niettemin zijn de vocale lijnen in The Snow Queen bijzonder overtuigend en dan vooral de bij de vrouwenpartijen. Ze werden bovendien magistraal over het voetlicht gebracht, met bijzonder oorstrelende bijdragen van onder anderen sopraan Mari Eriksmoen als Gerda, alt Helena Rasker als de grootmoeder en mezzosopraan Rachael Wilson als Kay. Bas-bariton Seth Carico was heel goed als de Sneeuwkoningin, een verrassende compositorische rolinvulling, en het Radio Filharmonisch Orkest zorgde onder leiding van Kent Nagano voor een onberispelijke orkestrale ondersteuning.

Mary Finsterer

Zorgt smeltend ijs bij Abrahamsen voor een goede afloop van het sprookje, in Antarctica is dat smelten juist een punt van reusachtige zorg. Mary Finsterer gelooft niet meer in sprookjes. Ze goot haar zorg in een prachtige voorstelling, op een poëtisch libretto van Tom Wright waarin een kapitein en zijn dochter, een cartograaf, een theoloog en een natuurfilosoof op reis naar onbekende verten jammerlijk stranden op de Zuidpool en daar een ijsdood sterven. De boodschap: in zijn streven naar kennis en expansie helpt de mens de natuur naar de gallemiezen. In de opera voelen alleen de kapitein en zijn dochter dat de ontdekkingstocht alleen maar slecht kan aflopen. De anderen zijn te zeer verblind door hun dromen.

Regisseur Imara Savage en decorontwerpster Elizabeth Gadsby brachten het allemaal fraai in beeld. De bemanning van het schip staat in een nevelige, boven het podium hangende vitrine, waarin de zangers een voor een, of allemaal tegelijk, uit opdoemen. De resterende ruimte op de zwarte achterwand wordt gebruikt voor projecties van geografische coördinaten of lijsten met namen.

Alle zangers en musici (Asko|Schönberg) zingen en spelen versterkt, wat nodig is om een balans te vinden met de elektronische geluiden, zoals de poolwind, waar de opera mee begint.

Muzikaal vaart Finsterer voornamelijk tussen weinig origineel minimalisme en een veel persoonlijker eigentijdse variant van vroegbarokke madrigaalkunst, die met name de bijdragen van Anna Fraser als de natuurfilosoof tot een groot genot maakten. Heel overtuigend gezongen waren ook de partijen voor Jane Sheldon als de dochter en voor bariton Simon Lobelson als de kapitein.

NTR ZaterdagMatinee & Holland Festival

Wat The Snow Queen

Door Hans Abrahamsen

Wat Antarctica

Door Mary Finsterer

Gehoord 4/6, Concertgebouw en 5/6, Muziekgebouw

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden