PlusUitleg

Drijven er drollen in de grachten? En andere vragen over de overstroomde riolen

Zwemmen in buitenwater wordt sinds dinsdag op veel plekken, zoals de Amstel en het Marineterrein, tijdelijk afgeraden door de gemeente omdat de riolering overstroomde. Wat is er aan de hand?

Zwemmen in buitenwater wordt op veel plekken afgeraden omdat de riolering overstroomd is. Beeld Hollandse Hoogte / ANP

1) Hoe kan het dat de riolering overstroomt? 

Als er veel meer regen valt dan de riolering aan kan, stroomt het vieze water soms het oppervlaktewater in. Dat gebeurt vooral bij hele hevige, korte regenbuien zoals die de afgelopen dagen vielen. Via speciale uitlaatkleppen wordt het rioolwater dan overgestort. “Het gaat om een gecalculeerd risico, dat ergere wateroverlast op straat of in huizen moet voorkomen,” legt woordvoerder Tim Leeuwerke van Waternet uit. 

Zo’n overstort komt enkele keren per jaar voor. Sinds 2005 ziet Waternet een toename door klimaatverandering. “Er zijn meer hevige hoosbuien, dus is er vaker risico op overstort. Gemiddeld gebeurt dat zo’n drie keer per jaar in augustus en september, als de lucht warmer is.” Twee jaar geleden werd bijvoorbeeld de City Swim afgelast, omdat er te veel E.coli-bacterie was gemeten na de overloop van het riool.

2) Drijven er drollen in het water?

Dat zou zeker kunnen. Het is vervuild rioolwater, dat nog helemaal gezuiverd moet worden. Samen met het regenwater stroomt dat de sloten en grachten in. Normaal gesproken komt dat rioolwater pas na zuivering in het oppervlaktewater terecht. 

Na zo’n overstort duurt het drie etmalen voordat de waterkwaliteit weer is verbeterd. Tot en met donderdag kun je dus beter niet gaan zwemmen. Als er meer hevige regenbuien volgen, kan het opnieuw gebeuren dat de riolering overstroomt.

3) Moet ik bang zijn voor het coronavirus in het water?

Nee, waarschijnlijk niet, stelt het RIVM. ‘Op dit moment is er geen bewijs voor besmetting van mensen via ontlasting of rioolwater. Alhoewel er genetisch materiaal van het nieuwe coronavirus is aangetoond in het rioolwater, kon men in meerdere onderzoeken geen besmettelijk virus aantonen in afvalwater. Er zijn onderzoeken waarin besmettelijk virus uit ontlasting is geïsoleerd, maar in andere onderzoeken is dit niet gelukt.’ 

Volgens de GGD is er geen bewijs dat het coronavirus zich verspreidt via water. ‘Er is nog geen onderzoek gedaan naar het nieuwe coronavirus in oppervlaktewater. De overleving van het nieuwe coronavirus is in vergelijking met andere virussen die aanwezig kunnen zijn in afvalwater waarschijnlijk korter.’

Maar er zijn wel andere gezondheidsrisico’s. Zwemmers kunnen bijvoorbeeld last krijgen van maag- en darmklachten. Daarom is het advies alleen te zwemmen op officiële zwemplekken. Die worden regelmatig gecontroleerd en voldoen aan de normen. 

4) Waar kan ik beter even niet zwemmen? 

Rioolwater is terechtgekomen op de volgende plekken: in de Amstel, de Oostelijke binnenstad, het Marineterrein, het noordelijk deel van de Kostverlorenvaart tot aan het Marktkanaal, het binnenwater van IJburg, Tuindorp Oostzaan, Park Frankendael, het Java-eiland en de Oostelijke Eilanden en de Borneokade, het Johan van Hasseltkanaal en het NDSM-gebied, Waterland en de omgeving van Landsmeer.

“Waar een overstort is, is erg afhankelijk van waar een bui valt,” zegt Leeuwerke. “Vrijdag was er een hevige regenbui boven Noord, dus daar was overstort, maar niet in de Amstel. In het weekend gebeurde dat in de hele stad.” In overleg met de gemeente wordt bepaald wanneer dat wordt gecommuniceerd. “Het zijn meestal geen officiële zwemplekken, dus zwemmen is er altijd op eigen risico. Toch moet op plekken waar veel mensen zwemmen, wel worden gewaarschuwd voor overstort.”

5) Zijn officiële zwemplekken wel veilig?

Ook op officiële zwemplekken is de waterkwaliteit niet altijd optimaal. Zo is er blauwalg  geconstateerd in het Amsterdamse Bos, bij de Ouderkerkerplas en in delen van Het Twiske. Deze bacterie in het zwemwater kan leiden tot problemen met de ogen, huid en darmen. Ook voor de Gaasperplas geldt sinds woensdag een negatief zwemadvies vanwege grote kans op maag- en darmklachten.

Op niet-officiële plekken loert meer gevaar. Het is niet bekend wat er op de bodem ligt en hoe diep het is. Zo maken omwonenden van het Johan van Hasseltkanaal zich zorgen over vervuild slib en de risico’s voor zwemmers. Daarnaast is het gevaarlijk te zwemmen in een vaargeul of bij bruggen en sluizen. “We houden de waterkwaliteit overal in de gaten, maar we meten alleen op officiële zwemplekken,” zegt Leeuwerke. “Check daarom altijd zwemwater.nl voordat je een duik neemt.”

6) Hoe wordt een zwemplek officieel en waarom zijn er niet meer in de stad? 

De kwaliteit van het oppervlaktewater is de afgelopen jaren sterk verbeterd. Toch zijn er maar negen officiële plekken in de stad. Dat komt omdat de procedure om officiële zwemlocatie te worden erg uitgebreid is, zegt een woordvoerder van de provincie Noord-Holland, die over de Amsterdamse zwemlocaties gaat. “De waterkwaliteit moet bijvoorbeeld gedurende twee jaar goed zijn en de bodem moet vrij zijn van voorwerpen.” Ook is er veel scheepvaart in Amsterdam. Dat maakt een aantal plekken ongeschikt om te zwemmen. Momenteel wordt onderzocht of het Marineterrein geschikt is als officiële zwemlocatie. Of er meer plekken in aanmerking komen kon een woordvoerder van de provincie woensdag nog niet zeggen. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden