Plus Achtergrond

Doorzetten Zuidastunnel 'onacceptabel’

In 2015 voorspelde emeritus hoogleraar Hennes de Ridder de huidige problemen bij de ondertunneling van de Zuidas. Hij hoopt dat er nu wel naar hem wordt geluisterd. “Anders zit je tot 2037 in de chaos en gaat het je zo 4 miljard kosten.”

Emeritus hoogleraar Hennes de Ridder. Beeld Dingena Mol

“Ik los het voor 400 miljoen euro op. Binnen 5 jaar. Het hele Zuidasgebeuren.”

Vier jaar geleden voorspelde Hennes de Ridder het al in deze krant: de aanleg van een autotunnel onder de Zuidas gaat financieel uit de hand lopen, het project is nooit op tijd klaar en straks overbodig.

Nu het werk aan het zogenoemde Zuidasdok grotendeels is stilgelegd, de aannemers het bijltje er definitief bij neer dreigen te gooien en De Ridders doembeeld realiteit lijkt te worden, heeft de emeritus hoogleraar Integraal Ontwerpen een eenvoudige oplossing. “Vergeet die ondertunneling van de snelweg. Dat maakt het zo ingewikkeld. Alles wat er nu ligt moet daardoor weg, inclusief kabels en leidingen waar je onverwachts op stuit. Het is veel slimmer de snelweg een etage hoger te zetten, op pijlers, net zoals de Westrandweg. Dan kun je de gewenste spoorverbreding zonder overlast bewerkstelligen op de eerste etage en alles wat daaronder zit laten zitten.”

De voordelen van ondertunneling zijn tegen de tijd dat het plan is voltooid, toch al achterhaald, aldus De Ridder (72). “Het is vooral bedoeld om de hinder van uitlaatgassen en lawaai tegen te gaan. Maar als het aan de gemeente Amsterdam ligt, komen er in 2030 nauwelijks auto’s meer in de stad en zijn de voertuigen die nog wel rijden, elektrisch. Dan heb je dus geruisloos, emissieloos verkeer en een tunnel van 4 miljard die of te klein of te groot, maar zeker niet goed is.”

Crisis

Project Zuidasdok voorziet in het verbreden en ondertunnelen van de ringweg en de uitbreiding van station Zuid. Het zou voor 1,9 miljard euro worden aangelegd, een bedrag waarvan nu dus duidelijk is dat dat veel meer gaat worden als de overheid vasthoudt aan de plannen. Nog voor de bouwvak wil minister van Infrastructuur Cora van Nieuwenhuizen een besluit nemen om de crisis waarin het project is beland, op te lossen. Probleem zijn de gestegen kosten voor materieel en personeel en onenigheid over het gecompliceerde ontwerp. Op tafel liggen volgens ingewijden drie opties: vasthouden aan de plannen met een (zeer) grote zak geld erbij, het verkleinen van de tunnel of helemaal afzien van een tunnel.

Die tunnel is de uitkomst van jarenlang lobbywerk door de gemeente. De Ridder hoopt dat het nu ook de gemeente is die als eerste tot inkeer komt. “Als ik in de gemeenteraad van Amsterdam zou zitten, zou ik zeggen: dit is onacceptabel. Je kunt niet de stad de komende twintig jaar in de rotzooi laten zitten om een doorgangsroute in te passen die op termijn toch al minder relevant zal zijn. En besef wel dat de aanleg van de Noord/Zuidlijn, die meer dan twee keer zo duur werd als geraamd, kinderspel is vergeleken bij dit project. ”

“Alle ellende komt nu samen op de Zuidas: stijgende bouwkosten, aannemers die er de brui aan dreigen te geven en de zeer ernstige overlast van het bouwproject. Dat belemmert de komst van nog meer bedrijven naar de Zuidas, juist nu er vanwege de brexit kansen liggen.”

Contract

Het beste is het ontbinden van het contract met de drie grote aannemers (Heijmans, Fluor en Hochtief), meent De Ridder. “De afkoopsom valt in het niet bij de omvang van de financiële ramp als je doorgaat op de ingeslagen weg.”

Dat het zover is gekomen, wijt De Ridder aan de inkrimping van de overheid begin deze eeuw, die geleid heeft tot grootschalige uitbesteding. Daardoor zitten de consultants nu bij alle betrokken partijen aan de knoppen. “Bij de grote gemeenten, Rijkswaterstaat, ProRail, de provincies en de waterschappen is essentiële kennis verdwenen. Zij leunen op net afgestudeerde inhuurkrachten van de ingenieursbureaus. En ook de aannemers besteden alles uit; het ontwerp aan ingenieursbureaus, de uitvoering aan onderaannemers. De adviseurs zitten overal en streven naar zoveel mogelijk uurtjes en zoveel mogelijk factuurtjes. Dan wordt dus gekozen voor de meest gecompliceerde oplossing.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden