PlusPunt voor punt

Dit zijn de gevolgen van het dreigende stroominfarct in Amsterdam

Het Amsterdamse elektriciteitsnet kan de groei van de stad en de energietransitie niet meer bijbenen, waarschuwt netbeheerder Liander. Dat heeft flinke gevolgen voor de stad, Amsterdammers en bedrijven.

De komende tien jaar moet het aantal laadpalen voor elektrische auto’s vertienvoudigen, maar daarvoor is de capaciteit op het stroomnet nog onvoldoende. Beeld Robin van Lonkhuijsen/ANP
De komende tien jaar moet het aantal laadpalen voor elektrische auto’s vertienvoudigen, maar daarvoor is de capaciteit op het stroomnet nog onvoldoende.Beeld Robin van Lonkhuijsen/ANP

1. Voor woningbouw

Eerst het goede nieuws: ondanks de capaciteitstekorten in Noord kan de woningbouw op Buiksloterham doorgaan. Maar wanneer wethouder Marieke van Doorninck (Ruimtelijke Ontwikkeling) voor de gemeenteraad op een rij zet wat de gevolgen kunnen zijn van het tekortschietende stroomnet, noemt ze uitdrukkelijk ook de toekomstige woningbouwplannen van de stad.

Daarbij noemt ze geen locaties, maar logischerwijs gaan de gedachten als eerste uit naar Haven-Stad. De bouw van deze reusachtige nieuwe wijk van 40.000 tot 70.000 woningen moet beginnen rond Sloterdijk, precies in het deel van de haven waarover Liander donderdag de noodklok heeft geluid.

Van Doorninck wil nieuwe capaciteitstekorten voorkomen en richt zich daarom tot het kabinet. Alleen dat kan de miljoenen euro’s uittrekken die nodig zijn om het elektriciteitsnet zo sterk uit te breiden dat het wél opgewassen is tegen de enorme groei in het stroomverbruik. Ook dringt de wethouder erop aan dat de netbeheerders sturingsmogelijkheden krijgen om grootverbruikers te dwingen hun energieverbruik te verminderen.

2. Voor de verduurzaming

Vooralsnog betekent de noodkreet niet veel voor Amsterdammers die hun woning willen verduurzamen met warmtepompen, laadpalen of zonnepanelen. Liander sluit in delen van Noord en de haven de poort voor nieuwe grootverbruikers, juist om te voorkomen dat huishoudens of bedrijven die al op het stroomnet zijn aangesloten te maken krijgen met storingen als gevolg van de capaciteitstekorten.

Het netwerkbedrijf waarschuwt wel voor meer schaarste in de toekomst. Nu al lopen de wachttijden op voor wie een zwaardere aansluiting wil voor een warmtepomp of een laadpaal. Ook kan het in wijken waar het aantal zonnepanelen snel is toegenomen gebeuren dat op heel zonnige dagen niet alle stroom kan worden teruggeleverd aan het net.

De VVD in de gemeenteraad zet intussen opnieuw vraagtekens bij de ambitie van het stadsbestuur om al per 2040 met de hele stad van het aardgas af te stappen. Daarmee moet des te meer energie komen van het elektriciteitsnetwerk, redeneert de oppositiepartij.

Liander heeft eerder ook wel opgeroepen om haast te maken met warmtenetten, om te voorkomen dat nog meer woningen ook voor hun verwarming aangewezen zijn op stroom. Dat laatste is ook gebeurd in Buiksloterham, een van de gebieden waar de knelpunten nu al optreden: daar hebben meer woningen een elektrische warmtepomp gekregen, meer dan Liander had verwacht.

Tekst gaat verder onder de foto.

Buiksloterham, een van de gebieden waar de knelpunten nu al optreden. Beeld Susanne Stange
Buiksloterham, een van de gebieden waar de knelpunten nu al optreden.Beeld Susanne Stange

3. Voor bedrijven

Willen we blijven internetten, of heeft onze tomeloze zucht naar bestelde boodschappen de voorkeur? Een dreigend elektriciteitstinfarct in juist die delen van de stad waar datacenters of distributiecentra ruim baan vragen, kan de komende jaren tot dat soort afwegingen leiden.

Ondernemersvereniging Oram is zich rot geschrokken van de capaciteitstekorten. “Dit is een rem op de hele verduurzaming en energietransitie in het havengebied én de woningbouwplannen in Haven-Stad,” zegt directeur Kees Noorman.

“Bedrijven hebben te horen gekregen dat ze snel van het aardgas af moeten en dan is elektriciteit meestal het alternatief.” Maar welk bedrijf gaat daarin investeren als het onzeker is of de aansluiting op tijd komt en of die groot genoeg is? “Dit is een wake-upcall voor Liander en voor de nationale overheid.”

In een groot deel van de Haarlemmermeer is het al zo ver. Het stroomtekort is daar inmiddels zo groot dat na de bouw van een distributiecentrum van Amazon, die nu gaande is, geen ruimte meer is voor nog zo’n groot bedrijf – of het nu gaat om een magazijn, datacenter of groentekas. Daardoor staan ook de groenestroomambities van Schiphol en KLM op de tocht. Die willen voor 2030 alle voertuigen op de platforms op stroom laten rijden.

4. Voor het vervoer

De komende tien jaar moet het aantal laadpalen voor elektrische auto’s volgens het stadsbestuur vertienvoudigen. Op dit moment telt de stad zo’n 7800 oplaadpunten, het college verwacht dat in 2030 ongeveer 82.000 laadpalen nodig zijn, waarvan 50.000 laadpalen op eigen terrein zouden staan – deels voor eigen gebruik, zoals voor vuilniswagens en GVB-bussen.

Het zijn mooie ambities, maar of ze haalbaar zijn is een tweede. Vier jaar voordat een gebod van elektrisch vervoer binnen de Ring ingaat — alle bestelauto’s, vrachtwagens, bussen en taxi’s moeten vanaf 2025 dan op stroom, groen gas of waterstof rijden – zijn er nog veel te weinig oplaadpunten, vooral op bedrijfsterreinen. De capaciteit op het stroomnet is daarvoor ook nog onvoldoende.

“Als er in 2025 een zero-emissiezone in Amsterdam komt, moeten 30.000 bestelauto’s en 4000 vrachtwagens elektrisch worden,” aldus Matthijs Otten van onderzoeksbureau CE Delft eerder in deze krant. “Waar de oplaadcapaciteit vandaan moet komen, blijft vaak onderbelicht in dit soort plannen van gemeenten.”

“In veel gevallen moeten elektrische bedrijfsvoertuigen centraal worden opgeladen op een depot. Soms gebeurt dat thuis, zoals met busjes in de bouw. In beide gevallen is in Amsterdam heel veel capaciteit op het net nodig. Als dan blijkt dat ter plekke onvoldoende capaciteit is, kan het zeven tot negen jaar duren voordat die er wel is. In sommige gevallen ben je nu al te laat.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden