Diemer fabriek van elektrische tuktuks failliet

De elektrische tuktuk leek een passend antwoord op de westerse verkeersdrukte. Vijftien jaar werkte de Tuk Tuk Factory aan die droom. Nu is het Diemer bedrijf failliet.

Een elektrische tuktuk bij de Westerkerk. Beeld Hollandse Hoogte / Berlinda van Dam

Wat was het bedrijf nog enthousiast, afgelopen april. ‘Het herstel van de Tuk Tukgroep krijgt langzaam maar zeker duidelijker contouren,’ ­jubelt de directie in april tegen haar beleggers. Het was zomaar gelukt Italië te kraken, ‘een land dat wordt gedomineerd door een lokaal driewielerbedrijf’ (lees: Piaggio). Zelfs in bakermat Thailand reden al Nederlandse tuktuks rond.

Vier maanden later is het doek gevallen. Tuk Tuk Factory en de bijbehorende holding hebben het faillissement zelf aangevraagd. Geld, zoals veel vaker, is het struikelblok. En een fiks aantal dure operationele tegenvallers.

Tijdens een vakantie in Thailand in 2004 viel het kwartje bij medeoprichter Geert Kloppenburg: die driewielige bromtaxi’s, die als wespen door het drukke verkeer zoemen, zouden in een milieuvriendelijker variant een antwoord kunnen zijn op westerse vervoersproblemen. “De eerste hebben we in Nederland in elkaar gezet, nog op benzine,” zegt Kloppenburg, die al in 2010 uit het bedrijf stapte.

Taxidienst

Animo was er genoeg, maar niemand die het aandurfde. “We hebben er zelf een taxidienst mee opgezet en zijn ze gaan gebruiken voor ­reclame.” Intussen werden met hulp van ­studenten van de TU Delft de eerste elektrische tuktuks gebouwd.

In 2010, toen die modellen productieklaar ­waren, droeg Kloppenburg zijn deel van het ­bedrijf over aan de huidige eigenaren, die zich helemaal richtten op ontwerp en productie en de taxidienst verkochten aan KAV. “Zij hebben het bedrijf grootgemaakt.”

Nadat de elektrische variant was goedgekeurd, maakte het Diemer bedrijf een vliegende start met de productie, in Thailand, van honderden tuktuks. Geld kwam van aandeelhouders, maar ook – 2,5 miljoen euro – uit obligatieleningen die aan alternatieve beurs NPEX werden ­genoteerd.

Zestig voertuigen per maand

De groei leidde ook tot stuipen. ‘We kampen met een aantal operationele problemen in Thailand,’ schreef het bedrijf in mei aan de aandeelhouders. ‘De fabriek is afhankelijk van kleine ­leveranciers, die niet altijd mee kunnen in de toegenomen vraag en het constant leveren van kwaliteit.’

Ook de overstap naar nieuwe accu’s viel tegen. ‘De Chinese leverancier die ons voorziet van ­lithiumbatterijen, heeft moeite op te schalen.’

De belofte dat dit jaar zwarte cijfers geboekt zouden worden, moest worden ingeslikt. ‘Met het weinige vet op de botten zijn we zeer afhankelijk van de betalingsdiscipline van distributeurs. Een te late betaling van een substantiële order heeft er in januari voor gezorgd dat er minder geld beschikbaar is, wat heeft geleid tot verdere vertraging in de productie.”

Urgente cashbehoefte

Maar er gloorde hoop: ‘Een aandeelhouder is bereid gevonden te investeren, waardoor in de meest urgente cashbehoefte is voorzien.’ Een miljoen euro werd voorzien met de uitgifte van nieuwe aandelen.

Om uit de verliezen te komen, wilde Tuk Tuk Factory dit jaar de productie opvoeren van dertig naar zestig voertuigen per maand. Nota ­bene: in het eerste kwartaal werden er 63 afgeleverd, goed voor een miljoen euro omzet en een brutoverlies van ruim 250.000 euro.

Voor die productiestap was echter 750.000 euro nodig. Uit het eigen vermogen kon het bedrijf maar de helft van dat bedrag opbrengen. Een ‘industriële onderneming met operaties in zowel binnen als buitenland’ beloofde te hulp te schieten, maar dat zou wel ten koste gaan van de zittende obligatiehouders, die voor een miljoen euro werden geacht stukken om te zetten in aandelen. Eerder had het bedrijf hun laten weten vanwege geldgebrek de afgesproken rentebetalingen op te schorten.

Verkoop of doorstart

Daar liep het spaak. ‘De verplichtingen onder de obligatielening maken het aantrekken van een investeerder ontzettend moeilijk’. En uiteindelijk: ‘Wij zijn tot onze spijt genoodzaakt te melden dat de mogelijke investeerder heeft aan­gegeven niet te zullen investeren.’

Nu kan iedereen naar zijn geld fluiten. ‘De verwachting is dat er geen uitkering zal plaatsvinden aan enige schuldeiser. Dat is dramatisch voor alle betrokkenen. Het is onverteerbaar dat het niet is gelukt om zo’n prachtig product duurzaam naar de markt te brengen.’

Een faillissement maakt echter ook de weg vrij voor verkoop of doorstart – geheel of deels – zonder schuldeisers en weigerachtige obligatie- en aandeelhouders. Volgens ingewijden moet daarover volgende week meer duidelijk worden. De directie wil desgevraagd niet reageren, de curator is niet bereikbaar voor commentaar.

Kloppenburg vindt het jammer. “Ik ben er wel lang uit, maar ik krijg nog altijd appjes over die tuktuks. Ik ben vorig jaar nog door de fabriek gelopen. Het leek alsof ze door alle problemen heengegroeid waren. Ik zag dat overal op de ­wereld tuktuks waren besteld. Het is ontzettend jammer. Het was echt Nederlandse innovatie, uniek in de wereld.” 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden