PlusReportage

Deze trein was de toekomst van het internationale reizen, maar stond tien jaar te verroesten aan de Dijksgracht

→ De Trans Europ Expres op het Muiderpoort­station. Na tien jaar stilstand is de glans er wel een beetje vanaf. Beeld Dingena Mol
→ De Trans Europ Expres op het Muiderpoort­station. Na tien jaar stilstand is de glans er wel een beetje vanaf.Beeld Dingena Mol

Een icoon uit het treinverleden rijdt deze dagen door Amsterdam: de TEE-trein stond tien jaar te verroesten bij de Dijksgracht, maar gaat nu naar het museum.

Sommigen zijn van ver gekomen, de treinspotters die zich hebben verzameld helemaal aan het begin van spoor 3 van het Muiderpoortstation. Normaal kan je hier op enig moment zonder enig risico een kanon afschieten, maar nu staan zeker twintig man (vrouwen waren niet te porren, kennelijk) geconcentreerd en zelfs een tikje zenuwachtig te wachten op de ‘Rembrandt van de rails’. “Om die hier te zien rijden, ach man, ik heb er geen woorden voor,” zegt een van hen.

Enkele minuten na achten klinken opgewonden kreetjes. “Hij komt jongens, opletten nu!” En: “Wauw!” En ook: “Schitterend man.” En inderdaad: even verderop draait een ouwe loc door de bocht. Met daarachter de toekomst van het internationale reizen. De toekomst van 1957 dan, ook die gedateerdheid straalt ervan af. Het is de TEE-trein, de Trans Europ Express. Vier rijtuigen sterk, met een modernere locomotief erachter, om ervoor te zorgen dat er ook geremd kan worden.

Tien jaar stilgestaan

De leek moet er best een beetje zijn best voor doen om zich een goed beeld te kunnen vormen van de bijzonderheid van de trein die hier met twintig kilometer per uur voorbij sukkelt. Want de TEE behoeft nog een karrenvracht aan onderhoud: doordat de rijtuigen al tien jaar stil hebben gestaan op een loos spoor bij de Dijksgracht, onder de rook van Het Parool, is de glans er wel zo’n beetje vanaf.

Niet alleen hebben graffitikunstenaars zich uitgeleefd op de treinstellen, ook de ramen zijn op veel plekken gesneuveld en op een aantal plekken heeft de roest ervoor gezorgd dat je dwars door de carrosserie heen kunt kijken.

Maar sluit je je ogen een beetje en kijk je door je wimpers, dan kan je verbeelding zomaar met je op de loop gaan. Majestueuze vormen, een krachtpatser van een locomotief. Dat dit treinstel ruim zestig jaar geleden model stond voor treinverkeer avant la lettre, is ineens helemaal zo gek niet meer.

Het ritje van de Dijksgracht naar de Watergraafsmeer is de eerste etappe van een complex project, vertelt Hans Altena van het Nederlands Transport Museum (NTM) in Nieuw-Vennep, want dat is waar de trein straks terecht moet komen. “Hier haken we nog een wagon aan en vrijdag rijden we naar de Zaanstraat, waar de rijtuigen op reusachtige trailers worden geplaatst en over de weg naar ons museum worden vervoerd.”

Reizen in grote luxe

Wat er zo speciaal is aan de TEE-trein? Volgens Altena verzinnebeelde de treinen van Trans Europ Express de geneugten van de moderne tijd. “Het was oud-NS-directeur Den Hollander die een visie ontwikkelde in de jaren vijftig waarin hij voor zich zag dat er een internationaal netwerk moest komen dat zeventig grote Europese steden via het spoor met elkaar zou verbinden. Deze trein moest de concurrentie aangaan met een ander transport-icoon, de Fokker F-27 Friendship. Het was reizen in grote luxe: volledig eerste klas, met stewardessen aan boord en lekker eten.”

In zekere zin past het concept eigenlijk ook wonderwel bij de huidige tijd, waarin treinreizen over korte en middellange afstand worden gepropageerd en langzaam maar zeker een serieus alternatief vormen voor het vliegtuig. Met de TEE liep het uiteindelijk niet goed af, vertelt Altena. “Ze gingen niet snel genoeg, mensen gingen hoe langer hoe meer met het vliegtuig. Pas met de komst van de hogesnelheidstreinen vormt de trein weer serieuze concurrentie voor het vliegtuig.”

Na een roerige geschiedenis, de treinen deden nog jaren dienst in Canada, ging het eigendom afgelopen november over naar het NTM. Eén ding was duidelijk: op de Dijksgracht kon ie niet langer blijven, daar vinden vanaf september ingrijpende werkzaamheden plaats. Het museum heeft zich een complete restauratie tot rijdende trein tot doel gesteld. Om alle kosten te dekken loopt een fondsenwerfactie om de verschillende fasen te financieren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden