Deskundigen zetten vraagtekens bij warmtenetten als alternatief voor aardgas

Deskundigen hebben in de gemeenteraad grote vraagtekens gezet bij het plan van het stadsbestuur om minstens 60 procent van Amsterdam van het aardgas te halen via warmtenetten.

Beeld ANP XTRA

‘Transitieprofessor’ Jan Rotmans van de Rotterdamse Erasmus Universiteit, oprichter van duurzaamheidsorganisatie Urgenda, noemde warmtenetten een oplossing uit het verleden. Destijds was hij ook een warm pleitbezorger toen het warmtenet gold als een manier om restwarmte uit de Rotterdamse haven naar woningen te brengen.

Inmiddels kijkt hij daar anders tegenaan. De warmtenetten zorgen ervoor dat de gevestigde belangen van de op fossiele brandstoffen draaiende industrie langer rendabel blijven, analyseerde Rotmans dinsdagavond in de gemeenteraad.

Onvermijdelijk

Overigens kan hij zich deels wel vinden in een warmtenet als alternatief voor aardgas. “Voor een klein deel is het onvermijdelijk,” zei Rotmans. Een warmtenet is een manier om ‘meters te maken.’ Maar zestig tot zeventig procent van de stad aan het warmtenet, zoals nu het plan is, vindt hij te veel: “Amsterdam heeft wel héél nadrukkelijk ingezet op het warmtenet.”

Als het warmtenet al verder wordt uitgerold zou het een open netwerk moeten zijn, waar allerlei leveranciers hun warmte kunnen leveren aan woningen. Anders dan bij het alternatief waarbij woningen een voor een van het gas worden gehaald door een elektrische warmtepomp ziet Rotmans weinig mogelijkheden voor innovatie. Zo’n centrale warmtevoorziening van hoge temperaturen is niet meer van deze tijd, zei Rotmans. De toekomst is aan decentrale oplossingen, volgens Rotmans, waarbij warmte ter plaatse, in de wijk of de woning zelf wordt opgewekt. “Over twintig tot dertig jaar is het een piece of cake om welk huis dan ook decentraal duurzaam te maken.”

Hoge kosten

Taco van Hoek van het Economisch Instituut voor de Bouw waarschuwde op basis van de resultaten in de eerste wijken die van het gas worden gehaald voor hoog oplopende kosten. Zo zou de aanleg van de warmteleidingen juist in steden duurder uitvallen dan verwacht, door de drukke straten en overvolle ondergrond.

Marjan Minnesma, directeur en met Rotmans samen oprichter van Urgenda, benadrukte dat er in kleine Amsterdamse etagewoningen veelal betere alternatieven zijn om woningen van het aardgas te halen. Ze denkt aan elektrische oplossingen, zoals de warmtepomp en infraroodpanelen. Op woningen met een eigen dak is de investering volgens haar al terug te verdienen.

Betaalbaar

Cor Leguijt van adviesbureau CE Delft ziet warmtenetten als een manier om zo betaalbaar mogelijk de benodigde investeringen op tafel te krijgen. Door hele buurten tegelijk aardgasvrij te maken op het moment dat ze toch worden gerenoveerd kunnen de kosten collectief opgebracht worden, via woningcorporaties bijvoorbeeld. Vorige week bleek dat de opbrengsten achterblijven bij de miljardeninvesteringen. Voor de hele stad samen zou het tekort tot 2050 oplopen tot 14 miljard euro, zo bleek uit berekeningen die de stad samen met de corporaties en de energiebedrijven heeft gemaakt.

Rotmans waarschuwde verder voor het gevaar dat de gemeente teveel sturend optreedt bij de keuze om een wijk snel van het aardgas af te halen met een warmtenet. “Alles van boven opleggen gaat niet lukken,” hield hij de gemeenteraadsleden voor. “Accepteer dat je niet zo snel gaat en neem burgers mee in de transitie.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden