PlusReportage

Dependance The Black Archives in Bijlmer: ‘We zijn nog niet klaar’

The Black Archives in de Bijlmer: een collectie van vijfduizend boeken over kolonialisme, slavernij, bevrijding en emancipatie.Beeld Jean-Pierre Jans

De Bijlmer kent een lange historie van zwarte strijd. In een zaterdag geopende vestiging van The Black Archives wordt die geschiedenis onderzocht, vastgelegd en verteld.

Boeken van en over Malcolm X, een zeldzame Duitse uitgave van Anton de Kom’s Wij slaven van Suriname, maar ook een dvd van Blue Movie en een plaat van The Funmasters, live in Ganzenhoef: The Black Archives zijn geland in de Bijlmer, met een collectie van vijfduizend boeken over kolonialisme, slavernij, bevrijding en emancipatie, en allerlei plannen voor nog meer.

De boeken staan keurig in de kast uitgestald en de werktafels zijn nog leeg. Maar dat moet snel veranderen, vertelt Wouter Pocornie namens The Black Archives. “De komende maanden gaan we gebruiken om de collectie te digitaliseren, zodat iedereen kan zien wat hier te vinden is. En daarna moet het vooral gebruikt gaan worden, voor onderzoek of voor studie.”

Of voor gesprekken en debat. Pocornie leidt ons langs de ‘conversation pieces’ die her en der opvallend in de kasten staan te staan. Een kinderboek over de tien kleine negertjes, een spaarpot voor de missie in de vorm van een negroïde karikatuur of twee dikke boeken met de slavenregisters van Suriname. “Het zal misschien een rauwe indruk maken, maar het is een manier om het gesprek op gang te brengen.”

Schenkingen

De Bijlmer-dependance van The Black Archives, die zijn hoofdkwartier heeft in het gebouw van de Vereniging Ons Suriname in Oost, is opgebouwd uit schenkingen. Het leeuwendeel is afkomstig uit de enorme verzameling die de Surinaamse socioloog Frits Corsten naliet, maar er zijn ook kasten gevuld met de boeken die voorheen bij hoogleraar Philomena Essed en schrijver Adriaan van Dis in huis stonden.     

Er is ruimte voor meer, vertelt Pocornie. “Het streven is dat de collectie uiteindelijk net zo divers wordt als de Bijlmer. De plank over Ghana bijvoorbeeld is nog helemaal leeg. We hopen dat mensen uit de Ghanese gemeenschap ons gaan helpen met lijstjes van boeken die hier niet mogen ontbreken. Dan gaan wij ernaar op zoek. En dat geldt ook voor alle andere culturen.” 

Een ander plan van The Black Archives is het vastleggen van de geschiedenis van de zwarte gemeenschap in de Bijlmer. Pocornie: “De eerste generatie wordt oud. Het is nu de tijd om de verhalen vast te leggen. Hoe zijn de mensen hier gekomen? Waar komen ze vandaan? Hoe hebben ze hier een leven opgebouwd? Die verhalen moeten worden bewaard, ook voor volgende generaties.”

Lange strijd

Want het ontbreekt nu nog vaak aan kennis over het verleden, merkt Mitchell Esajas, een van de oprichters van The Black Archives. “Sommige jongeren denken dat Black Lives Matter helemaal nieuw is, maar de Bijlmer kent een lange geschiedenis van strijd tegen racisme. Er zijn veel bijzondere verhalen te vertellen en die zijn tot nog toe onderbelicht.”

Ter illustratie zijn Ernestine Comvalius en Roy Wijks uitgenodigd voor de opening, twee activisten van het eerste uur. Comvalius: “Ik hoorde een jongen onlangs over de Bijlmer zeggen: ze hebben ons hier gedumpt. Maar zo zit het natuurlijk niet. We hebben ons de Bijlmer eigen gemaakt. We zijn hier omdat we hier willen zijn, en we hebben er voor moeten vechten.”

Die strijd is nog niet gestreden, zegt Comvalius wanneer de veel besproken gentrificatie van de Bijlmer ter sprake komt. “Elke vernieuwing is tot nog toe een poging geweest om de mensen weg te werken die kleur en sfeer geven aan dit stadsdeel. Dat is een kwalijke zaak.” Wijks knikt: “De geschiedenis is nog niet voorbij. We zijn nog niet klaar.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden