PlusAchtergrond

Demonstranten Museumplein deden zich voor als artsen: ‘Dit is een klap in het gezicht voor zorgpersoneel’

Verschillende demonstranten op het Museumplein hebben zich afgelopen weekend ten onrechte voorgedaan als hulpverleners en zorgmedewerkers van een ziekenhuis, constateren zorgvakbond NU’91 en het Rode Kruis. ‘Ze ondermijnen het werk van artsen en verpleegkundigen die voortdurend zorg verlenen aan ernstig zieke coronapatiënten.’

Actievoerders worden van het Museumplein verdreven door de ME. Beeld ANP
Actievoerders worden van het Museumplein verdreven door de ME.Beeld ANP

Bij het uit de hand gelopen protest stonden demonstranten in witte jassen, van wie werd gezegd dat het zorgpersoneel was, recht tegenover de politie. Ze hadden onder andere een spandoek bij zich met daarop ‘Corona is te behandelen’ en lieten vermeende dokterspasjes van het Amsterdam UMC lieten zien. Foto’s van de pasjes circuleren op sociale media. Volgens het ziekenhuis dragen werknemers op de locatie VUmc niet zulke pasjes.

De verbijstering in de beroepsgroep is groot, meldt zorgvakbond NU’91 (40.000 leden) op basis van gesprekken met professionals. “Onze leden zijn echt woest dat op deze manier misbruik van hun professie wordt gemaakt,” zegt woordvoerder Michel van Erp. “Het is bespottelijk als je op deze manier je gelijk probeert te halen. Je blijft met je handen van onze beroepsgroep af. Dit is een klap in het gezicht voor al die hulpverleners die keihard werken om de samenleving draaiende te houden.” Er zijn bij NU’91 geen signalen binnengekomen dat een van hun leden heeft gedemonstreerd.

Beschermde titel

De IGJ houdt toezicht op de zorg. Als iemand zich onterecht voordoet als zorgverlener en in die hoedanigheid zorg aanbiedt, dan wel onterecht gebruik maakt van een beschermde titel, treedt de inspectie op. Dat doet zich hier niet voor, oordeelt een woordvoerder op basis van beschikbare informatie. “Wel delen wij de verontwaardiging dat het kwalijk is dat het publiek op deze manier bewust op het verkeerde been wordt gezet. De inspectie vindt het verwerpelijk dat iemand zich ten onrechte voordoet als zorgverlener of medewerker van een bepaalde zorginstelling, zeker omdat veel zorgverleners de coronamaatregelen steunen.”

De directie van het Amsterdam UMC is het daarmee eens en zegt het ‘kwalijk’ te vinden dat ‘personen zich met neppassen en witte jassen voordoen als onze artsen’. “De demonstranten gebruiken het gezag van een arts en brengen hiermee publiek in verwarring.” zegt woordvoerder Jan G. Spee. “Bovendien ondermijnen ze het werk van artsen en verpleegkundigen die voortdurend zorg verlenen aan ernstig zieke coronapatiënten.”

Misbruik van embleem

De Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen deelt de verontwaardiging en voegt daaraan toe: “Het is een absurde actie. Goed dat herkend is dat het niet om echte artsen en verpleegkundigen gaat.” Longarts Sander de Hosson, met zijn 42.000 twittervolgers een bekende professional, nagelde op Twitter een paar demonstranten in witte jassen aan de schandpaal. ‘Dokters dragen in Nederland verplicht geen lange mouwen in verband met de hygiëne. En als je het ⁦Rode Kruis-embleem wil nadoen, moet je niet de vlag van Zwitserland ombinden,’ twitterde hij.

De internationale hulporganisatie zegt op Twitter niks te maken te hebben met de demonstratie op het Museumplein, en veroordeelt elk misbruik van het embleem. De organisatie waarschuwt dat het symbool van het Rode Kruis niet zomaar door anderen gebruikt mag worden, en dat dat zelfs strafbaar is. “Om te zorgen dat het rode kruis een neutraal symbool blijft, is het belangrijk dat derden dit embleem niet zomaar gebruiken. Dit is daarom in vredestijd zelfs verboden volgens artikel 435c van het Wetboek van Strafrecht.”

Reactie organisator

Voor Michel Reijinga, organisator van de coronaprotesten, staat ‘buiten kijf’ dat medewerkers uit de zorg weleens meedoen aan demonstraties. “Maar of de demonstranten op het Museumplein echt artsen waren, dat kan ik moeilijk inschatten.” De kritiek van het Rode Kruis wuift hij niet weg. “Er zal best een fouterik tussen hebben gezeten. Dat is helaas de tijd waarin wij leven. Wij krijgen zo gruwelijk veel aanmeldingen binnen voor onze demonstraties. Ik kan ze moeilijk allemaal één voor één doorlichten.”

Bij CNV Zorg & Welzijn hebben ze er in elk geval geen goed woord voor over. “Wij vinden het verwerpelijk dat demonstranten net staan te doen alsof ze in de zorg werken terwijl een paar kilometer verderop echt zorgpersoneel de zoveelste extra zondagsdienst draait, op de grens van hun kunnen patiënten verzorgt, bedreigd wordt, nog aan de slag moet voor een loonsverhoging, soms een verdiende bonus niet krijgt en door een deel van de demonstranten ervan wordt beschuldigd in een complot te zitten, dat ze liegen over de bezettingsgraad van ic’s en cijfers van overlijden. We hebben er geen goed woord voor over,” zegt voorzitter Anneke Westerlaken. Ook bij haar zijn geen meldingen van protesterende leden bekend.

FBZ, de vakbond voor zorgprofessionals, haalt eveneens uit naar de demonstranten. “Je zet mensen op het verkeerde been en maakt misbruik van het gezag van zorgprofessionals. Juist omdat veel hulpverleners achter de coronamaatregelen staan, vinden we het extra misleidend en heel jammer,” aldus een woordvoerder. “We hebben bij FBZ geen signalen binnengekregen van echte hulpverleners die gingen demonstreren.”

Roel Smit, FNV-vakbondsconsulent in het Dijklandenziekenhuis in Hoorn, kan zich niet voorstellen dat zijn collega’s zich aansluiten bij een dergelijke demonstratie. “Het kan natuurlijk zo zijn dat je je bedenkingen hebt, maar zo extreem? Nee, daar geloof ik niet in. Dit gaat om een hele kleine groep met een uitgesproken, extreme mening die niet wil luisteren naar de meerderheid, en die niet schuwt om geweld te gebruiken. Dat ze zich nu ook voordoen als gekwalificeerde dokteren, vind ik een enge en slechte ontwikkeling.”

Strafbaar

Je ten onrechte voordoen als arts, is inderdaad een strafbaar feit, zegt Yme Drost, gespecialiseerd in medisch tuchtrecht. “Een arts is een wettelijk beschermde titel en dat is niet voor niets. Deze mensen staan voor onze gezondheid. Als je je op zo’n plein gaat voordoen als arts en allerlei kwalijke dingen loopt te roepen, kan dat hele nadelige gevolgen voor de volksgezondheid hebben. Andere mensen kunnen de zogenaamde expertise van die mensen voor waarheid aannemen.” Op een dergelijk misdrijf staat een fikse boete, zegt Drost. “Al helemaal als ze ook nog eens met die pasjes gaan lopen zwaaien. Dat is valsheid in geschrifte.”

Veel signalen

Bij het Rode Kruis kwamen in aanloop naar de demonstratie ‘onwijs veel signalen binnen’ dat het internationaal erkende symbool misbruikt zou gaan worden. “Daarom hebben wij een statement naar buiten gebracht.” Het Rode Kruis benadrukt dat niemand namens de hulporganisatie aanwezig was bij de demonstraties. Volgens het wetboek van strafrecht is het misbruiken van het logo strafbaar en kan er een maximale gevangenisstraf van één maand op staan. Het Rode Kruis overwoog aangifte te doen, maar ziet daar toch van af. “De waarschuwing is voldoende. Hopelijk is daarvan geleerd,” meldt een woordvoerder.

Voorafgaand aan de demonstratie werd zorgpersoneel via social media opgeroepen om te komen demonstreren. Daarbij werd een foto gebruikt uit 2019 van medewerkers van het Amstelveense Ziekenhuis Amstelland, die eerder gebruikt werd bij een uitnodiging voor een sfeerproeverij. Het ziekenhuis meldt op de website dat het op geen enkele manier betrokken is bij de organisatie van de demonstratie. ‘Tot onze schrik wordt deze foto onrechtmatig gebruikt in een kettingoproep op social media. We vinden het erg vervelend voor de betrokken collega’s die op de foto staan.’

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden