PlusTen slotte

Decorontwerper Jan van Hemert (1933-2022) werkte voor de groten in de theaterwereld

Jan van Hemert. Beeld
Jan van Hemert.

Jan van Hemert was decorontwerper en schilder. Het buitenland trok aan hem, maar hij bleef in Nederland en werkte hier voor de groten in de theaterwereld: van de Snip & Snap revue tot Het Nationale Ballet.

Lorianne van Gelder

Marketing en zelfpromotie had Jan van Hemert al vroeg onder de knie. Op alle decordoeken die hij schilderde zette hij zijn naam en telefoonnummer. Zo vond Rudolf Nurejev, die toen bij Het Nationale Ballet iemand zocht om de reusachtige achterdoeken van het ballet te beschilderen, de juiste man voor de taak.

Jan van Hemert was zo'n beetje de laatste decorschilder van Nederland. Geboren in 1933 in Haarlem in een gezin van vier kinderen, verloor hij in hetzelfde jaar dat hij ter wereld kwam zijn vader. Op zijn veertiende nam zijn oudere broer Wim, die decorschilder was, hem mee naar Theater Carré. Hij begon er als zomerhulp bij grote revueproducties van Heintje Davids en Snip & Snap. Het bleek het begin van een indrukwekkende loopbaan.

Hij ontwierp decors voor de Jos Brink shows, de André van Duin Revue, Cabaret Lurelei en Tekstpierement, de Hoofdstad Operette, het Amsterdams Volkstoneel en voor de televisieserie De Kleine Waarheid uit de jaren zeventig, met Willeke Alberti in de hoofdrol. Bij de Hoofdstad Operette werd hij vaste decorontwerper, waar hij naar eigen zeggen ‘dag en nacht werkte’, tot een burn-out aan toe. Daarna besloot hij niet meer door te werken na elf uur 's avonds.

Speciale ogen

“Zijn vak was zijn leven," zegt Jon Dekker, een goede vriend van Van Hemert, die hem de laatste jaren met een groep toegewijde vrienden verzorgde. “Hij schilderde alles zelf en was ook altijd bezig met zijn vak.” Van Hemert zei vaak dat hij ‘speciale ogen’ had. “Daarmee bedoelde hij dat hij op een bijzondere manier naar de wereld keek. Wat hij zag, gebruikte hij in zijn ontwerpen."

In zijn vriendengroep stond Van Hemert bekend als begeesterd verhalenverteller. Dekker: “Hij trok het gesprek naar zich toe, en deelde graag wat hij allemaal had meegemaakt.” Ook toen hij met pensioen ging, bleef hij nog werken. Hij was betrokken bij voorstellingen als Oorlogswinter en Kruistocht in Spijkerbroek van het Nationaal Jeugd Musical Theater.

Van Hemert keek soms met weemoed naar alle vernieuwingen in de scenografie. Geschilderde decors raakten uit de mode. Dekker: “Maar hij was heel trots op wat hij had gedaan.”

Al jong was Van Hemert naar Amsterdam getrokken om te werken, maar ook om zijn seksualiteit te ontdekken. “Hij heeft gay life in de hoofdstad in uiteenlopende periodes meegemaakt," zegt Dekker. Eerst in beslotenheid, waarbij je op de deur moest kloppen van ontmoetingsplaatsen om binnen te komen, en daarna openlijk. “Hij ging naar de Schakel van het COC, de Odeonkelder en later de April en de Taboo," vertelt Dekker. “Hij heeft zijn leven altijd zelf vormgegeven, hij was niet bang te zijn wie hij was."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden