Plus Analyse

De strijd tegen drugs: van betutteling tot politieke topprioriteit

Burgemeester Femke Halsema tijdens de raadsvergadering waarin werd gesproken over de liquidatie van advocaat Derk Wiersum. Beeld ANP

De strijd tegen drugs was lang ondergeschikt aan het tolerante imago van Amsterdam, maar in ­korte tijd is veel veranderd. Het is nu de belangrijkste opgave voor burgemeester Femke Halsema.

Jozias van Aartsen, waarnemend burgemeester na het overlijden van Eberhard van der Laan, kreeg bij zijn aantreden een waarschuwing: de Amsterdamse tolerantie ten aanzien van drugs en prostitutie was heilig. Wie daaraan morrelt, wordt genegeerd of weggezet als betuttelaar, zei hij vorig jaar, vlak na zijn aftreden, in een interview met Het Parool.

We zijn inmiddels twee jaar verder en de sfeer rond drugs op het Amsterdamse stadhuis is compleet omgeslagen. Femke Halsema, die Van Aartsen opvolgde, verklaarde donderdagavond de strijd tegen drugshandel op straat en tegen de almaar uitdijende drugseconomie tot haar belangrijkste opgave voor de komende jaren.

Van betutteling tot politieke topprioriteit, zo snel kan het gaan in de Amsterdamse politiek.

Halsema ervaart dat zelf ook zo. Bij haar aantreden, zei ze donderdag, kreeg ze signalen van de politie dat de drugshandel en ondermijning veel ernstiger waren dan de politieke aandacht deed voorkomen. “Dat moest aangescherpt.”

Sussende woorden

De burgemeester heeft inmiddels een pakket maatregelen genomen, zoals het actief verstoren van straathandel door de politie, meer aandacht voor jongeren die worden gerekruteerd voor handel en andere misdaden. Ook stelt ze de Top 600 van jonge veelplegers open voor drugscriminelen. “De tijd dat drugshandelaren ongestoord hun gang konden gaan, is voorbij.”

Het gemeentebestuur heeft vier miljoen euro extra uitgetrokken voor de drugsaanpak, waarvan drie miljoen is bestemd voor de bestrijding van drugshandel. Halsema houdt er nu al rekening mee dat dit niet voldoende is.

Ze heeft twee belangrijke breekijzers in handen. De reeks liquidaties die de stad sinds 2012 teistert – met grof geweld op straat, jonge daders en slachtoffers en een trits onschuldige slachtoffers – maakt dat niemand nog kan zeggen dat ze overdrijft.

Daar bovenop komt het onderzoek dat ze heeft laten uitvoeren door hoogleraar bestuurskunde Pieter Tops en journalist Jan Tromp. Die onderzochten wat zoal bekend is over de drugshandel waarin de stad een draaipunt is. Hun conclusies zijn zo alarmerend dat niemand nog sussende woorden durft te spreken.

“Deze burgemeester wil iets veranderen,” stelt Sofyan Mbarki (PvdA) vast.

De burgemeester laat ook op andere manieren blijken dat openbare orde voor haar belangrijker is dan de Amsterdamse tolerantie. Zo pleit ze voor een scherper antikraakbeleid en hand­having van het alcoholverbod op de Wallen, al gaat dat laatste niet naar wens.

Toeristen weren

Halsema stuit in haar drugsbeleid weliswaar niet op grote politieke problemen, maar wel op de harde realiteit. Alleen al de vele relevante gemeentelijke instanties werken langs elkaar heen en wisselen gegevens nauwelijks uit. Deze week moest Halsema de gemeenteraad weer melden dat de politie niet eens inzicht kan geven in de hoeveelheid drugs die in inmiddels gesloten panden is gevonden.

Voorgangers, onder wie Van Aartsen en, vooral ook, Van der Laan, hadden bovendien zo hun redenen voor de koers waarmee Halsema wil breken. Van der Laan streed bijvoorbeeld fel om te voorkomen dat hij toeristen moest weren uit coffeeshops – uit vrees voor straathandel.

Halsema neigt ook op dat vlak naar een koerswijziging. Prominent drugsexpert Ton Nabben: “In Maastricht koopt de drugstoerist nu buiten het centrum. Hier zullen toeristen worden opgewacht bij Schiphol, CS en Camping Zeeburg of tot hun hotelkamer worden achtervolgd. Nóg meer gehaaide jongeren gaan criminele flitscarrières maken. Een doembeeld dus.”

Onderzoek na een liquidatie in Zuidoost. Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden