Plus Reportage

De strijd om een rookvrije Fred. Roeskestraat: ‘Je wordt uitgescholden’

Scholieren in de Fred. Roeske­straat: ‘Ze willen ons ons geniet­moment afpakken.’ Beeld Dingena Mol

De kinderrijke Fred. Roeskestraat in Zuid moet een rookvrije zone worden. Maar zonder handhaving blijkt dat niet te werken.

Op de stoep voor het Geert Groote College staan zes scholieren in een cirkel. Ze bespreken lesstof, ieder met een vers gedraaide sigaret in de hand. Wie zelf niets bij zich heeft, kan bietsen. Ze hebben allemaal gehoord dat de straat rookvrij gaat worden. Maar dat is onzin, roepen er vier direct.

Ze willen niet met hun naam in de krant, maar hebben wel een duidelijke mening. “Ze mogen het proberen, maar er staat toch geen sanctie op. Het is echt bullshit,” zegt een zestienjarige uit 4-havo. “Het is een verschuiving van het probleem. Als we aan deze kant van de straat niet mogen roken, gaan we wel naast of achter de school staan. Dat mag misschien niet van school, maar het ergste wat ons kan gebeuren, is dat we corvee krijgen.”

Peuters en kleuters

De scholieren benoemen precies waar Kiek Verburg en Wytske Kelling zich druk over maken: een rookvrije zone zonder handhaving werkt niet. De twee ouders strijden al jaren voor een rookvrije straat.

De Fred. Roeskestraat is divers. Behalve de Amsterdamse rechtbank en advocatenkantoor Loyens & Loeff, zitten er ook drie basisscholen. In dezelfde straat huizen eveneens kinderdagverblijven, de Gerrit Rietveld Academie, een middelbare school, buitenschoolse opvangen, bedrijven en horeca.

“Ik ga niet uitleggen hoe ongezond roken is,” zegt Kelling, moeder van vier kinderen. “Ik ga niet over wat een ander doet, dat weet ik. Maar wat nu in de straat gebeurt, kan echt niet.”

Kelling brengt hier al jaren haar kinderen naar school. Ze kan niet aanzien dat basisschoolkinderen worden blootgesteld aan de rook van studenten en scholieren.

“Ze staan gewoon te roken op een halve meter afstand van buitenspelende peuters en kleuters. De klein­tjes moeten door die walm naar school. En als ze anderen zien roken, willen ze dat misschien straks zelf ook. Met een rookverbod helpen we de volgende generaties nog voor ze verslaafd kúnnen worden.”

Ze vervolgt: “Weet je: als jouw buurjongen rookt en de walm in het gezicht van je peuter blaast, vinden we dat allemaal hartstikke fout. Dit is hetzelfde, maar nu kijken we ernaar.”

Stug doorroken

Langzaam maar zeker verandert de houding over roken wel degelijk. Amsterdamse zorgwethouder Simone Kukenheim besloot vorige week in Amsterdam tientallen extra rookvrije zones aan te wijzen. Die komen bij ingangen van sportclubs, speeltuinen, kinderdagverblijven, gemeentelijke diensten, scholen en zorginstellingen. Een stoeptegel moet aangeven dat dit een rookvrij gebied is.

Dat is niet hetzelfde als een rookverbod. Wie er stug doorrookt, kan niet worden beboet, want het verbod is niet vastgelegd in de algemene plaatselijke verordening (APV). Kukenheim hoopt dat mensen elkaar op hun gedrag zullen aanspreken.

“Dat werkt niet,” zegt Kelling. Ze werkte jaren op een basisschool en coacht nu ouders op pedagogisch gebied. “Middelbare scholieren zijn een lastige doelgroep. Ze zijn moeilijk te bereiken. Als je netjes vraagt niet te roken, word je uitgescholden.”

Genegeerd

Ze nam al eens de proef op de som in Amstelveen. Daar geldt voor de bibliotheek in het centrum een rookvrije zone. “Ik sprak mensen niet aan, zodat ze niet konden zeggen dat het aan mijn toon lag. Ik wees ze alleen op het bord. En toch werd ik uitgescholden of genegeerd. Daarom zeg ik: Amsterdam kan niet verwachten dat we het allemaal maar zelf oplossen, zeker niet bij deze doelgroep.” Het duo wil dus meer dan een tegel.“We willen dat het verbod wordt opgenomen in de APV. Dat erop wordt gehandhaafd en dat zo nodig boetes worden uitgedeeld.”

Kukenheim wil eerst afwachten of enkel aanspreken voldoende is. Als dat niet werkt, schroomt de gemeente niet alsnog een formeel verbod in te stellen.

Een moeder die met haar zesjarige dochter haar fiets zoekt, hoopt dat haar kind straks niet wordt geconfronteerd met roken. “Je denkt dat je een verstandig kind hebt, maar dat denkt iedereen. We moeten de kans om in de verleiding te komen zo klein mogelijk maken.”

Nog niet iedereen is overtuigd. “Het is wel lullig. Ze willen ons ons genietmoment afpakken,” aldus een 17-jarige vwo’er voor hij er nog een opsteekt. “Wij zijn verslaafd, we kúnnen niet stoppen,” zegt hij en loopt de straat uit, langs het rijtje basisscholen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden