Plus Analyse

De steeds kortere lijntjes tussen Amsterdam en Brussel, uitgelegd

Op de plaats waar eerst I amsterdam stond, heeft D66 nu WEUROPE laten plaatsen, om donderdag zo veel mogelijk kiezers naar de stembus te lokken. Beeld Koen van Weel/ANP

Donderdag stemmen we voor een nieuw Europees Parlement. De lijntjes tussen Amsterdam en het Europese machtscentrum in Brussel zijn steeds korter. Dure recepties zijn niet nodig: Amsterdam heeft ook iets te bieden.

Een paar jaar geleden zat wijlen burgemeester Eberhard van der Laan in Brussel op de kamer van Eurocommissaris Johannes Hahn. Ambtenaren van het Europa-team hadden de burgemeester tot in de puntjes voorbereid. Een A4’tje met essentiële gesprekspunten die hij zou moeten aansnijden, lag voor z’n neus.

Voor de Amsterdamse delegatie was een uur ingepland in de drukke agenda van de Eurocommissaris, toch liep de spanning op. Het gesprek duurde en duurde, Van der Laan en Hahn keuvelden maar door en de ambtenaren werden steeds zenuwachtiger. In de laatste minuten kwam Van der Laan eindelijk ter zake en stipte hij puntsgewijs de belangen van Amsterdam aan.

Achteraf lachte Van der Laan om de spanning van zijn mensen. Veel meer dan in het stadhuis of op het Binnenhof is een goede verstandhouding aan tafel essentieel, legde hij uit. Hollandse directheid wordt niet altijd gewaardeerd.

De Amsterdamse strategie in Brussel is de laatste jaren steeds verder geprofessionaliseerd. En dat dwingt resultaat af.

1. Waarom is Amsterdam actief in Brussel?

Dat is uit noodzaak geboren, want steeds meer botsende belangen in de stad worden op Europees niveau beslist. Vooral de komst van de platformeconomie, met bedrijven als Airbnb, Uber en Foodora, zorgt voor dilemma’s. De stad wil graag openheid van Airbnb over de woningen die via dit platform worden aangeboden, of strengere rijvaardigheidsregels voor de taxichauffeurs van Uber. Omdat deze bedrijven Amsterdam als uitvalsbasis hebben, zijn de excessen hier ook het eerst merkbaar. Het Binnenhof loopt vaak achter met passende wet­geving, omdat problemen in de rest van het land nog niet zo pregnant zijn. Bovendien zijn veel bevoegdheden uitbesteed aan Brussel, waardoor de hoofdstad zich steeds vaker direct tot de machthebbers daar wendt.

2. Hoe werkt dat in de praktijk?

De meeste officiële standpunten op wetgeving uit Brussel wordt via de ministeries in Den Haag en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten verzameld. Maar Amsterdam lobbyt ook zelf, de gemeente deelt een kantoor in Brussel met de drie andere grote steden. Binnen de gemeente houdt een team van ongeveer twaalf ambtenaren een vinger aan de pols in Brussel, waarvan er drie fulltime bezig zijn met het inventariseren van subsidieregelingen. Elke wethouder heeft sinds dit jaar een werkplan met daarin de concrete doelen, lobbypunten, een reisschema met afspraken in Brussel en relevante netwerkbijeenkomsten.

3. Amsterdam is toch veel te klein om een factor van betekenis te zijn in Brussel?

Dat zou je qua omvang wel zeggen, maar toch zijn ambtenaren bij de Europese Commissie (het dagelijks bestuur van Europa) enthousiast als Amsterdam belt. Deze ambtenaren zitten namelijk ook te springen om input, goede voorbeelden die uit te rollen zijn op andere plekken in Europa. En die heeft Amsterdam altijd paraat. De manier waarop Amsterdam Airbnb probeert te beteugelen bijvoorbeeld, of de ambitie om in 2030 alle verkeer uitstootvrij te hebben. Bovendien weet Amsterdam altijd goed wat ze wil. Het is niet nodig om luxe recepties of diners te organiseren om de aandacht te trekken.

4. Welke successen behaalt Amsterdam in ­Brussel?

Eerder dit jaar is de notificatierichtlijn, Europese regels dat de vrijheid van gemeenten aantast om een lokaal vergunningstelsel in te stellen, in de koelkast gezet. Amsterdam was een van de aanjagers van een lobbycampagne hier­tegen. De strijd tegen souvenirwinkels in het centrum had bijvoorbeeld veel vertraging opgelopen als deze richtlijn was aangenomen. Ook is de gemeente erg actief bij versnellen van de internationale treinverbinding tussen Amsterdam en Berlijn, en de fondsen die nodig zijn om dat te betalen. Een ander succes is dat er begin dit jaar een subsidiepot van 20 miljoen euro is gegund aan een coalitie van Amsterdam en een aantal andere steden, om energieproductie op wijkniveau te subsidiëren. Vorig jaar kwam er bovendien een potje van 5 miljoen euro beschikbaar voor groene daken op corporatie­woningen.

5. Staat er door de verkiezingen voor het ­Europees Parlement iets op het spel voor ­Amsterdam?

Eigenlijk niet. De politieke samenstelling van het Europees Parlement verandert waarschijnlijk wel, maar tot grote verschuivingen in de koers van Europa zal dat vooralsnog niet leiden. Het zou voor Amsterdam makkelijk zijn als een Nederlander de nieuwe voorzitter van de Europese Commissie wordt, zoals bijvoorbeeld Frans Timmermans, lijsttrekker van de Europese sociaaldemocraten. Dat zal de deuren ongetwijfeld net wat gemakkelijker kunnen openen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden