Plus

De stad is toe aan handhaving van het snorfietsverbod

Dat de snorfiets niet meer welkom is op het Amsterdamse fietspad, betekent niet dat ie er niet meer komt. Het verbod één maand in de praktijk leert: de stad is toe aan handhaving.

Twee derde van de snorfietsers blijft rijden op het berucht krappe en onoverzichtelijke fietspad. Beeld Jakob Van Vliet

De snorfietser rijdt nog steeds op het fietspad

Gedrag is hardnekkig en niet zelden onlogisch. Die conclusie kun je onder meer trekken op de Kinkerstraat. Snorfietsers kunnen hier stad­inwaarts gebruikmaken van de rijweg, die deze namiddag nagenoeg niet wordt gebruikt door auto's.

Twee derde van de snorfietsers blijft rijden op het berucht krappe en onoverzichtelijke fietspad. Ze worden opgehouden door fietsers, wringen zich met pijn en moeite langs brede bakfietsen, slingerende kinderen en voetgangers die al telefonerend oversteken. De enkeling die hier voor de rijweg kiest, heeft daar geen last van: prinsheerlijk zoeft hij langs het gekrakeel.

En kijk eens op de Ceintuurbaan, waar het begin van het fietspad is geblokkeerd door een hijskraan: snorfietsers maken eerst tien meter gebruik van de rijweg, maar maken vervolgens ingewikkelde draaien om zichzelf tussen twee geparkeerde auto's door tóch van de rustige rijweg op het drukke fietspad te manoeuvreren. Navraag leert dat ze het nu eenmaal 'altijd al zo deden' en dat er 'toch niemand is' die ze erop aanspreekt. Opvallend op de Linnaeusstraat: snorfietsers switchen tussen rijweg en fietspad. Zodra de auto's op de rijweg stokken, schieten tientallen scootertjes toch het fietspad op, het oponthoud voorbij.

De snorfietser draagt geen helm

Bij hoge uitzondering draagt de snorfietser een helm, meestal betreft het oudere mannen en vrouwen. Voor de rest gaat de snorfietser net als al die jaren het geval was blootshoofds door het leven. Zelfs op de Haarlemmerweg, waar de rijbaan bijna is ingericht als een provinciale weg die toevallig even door stedelijk gebied loopt, rijdt het gros zonder helm. "Het is er gewoon nog niet van gekomen om er een te kopen," zegt een meisje bij het stoplicht ter hoogte van de Van Hallstraat. Ze kwam even tevoren aantuffen over de rijweg.

Een zeventiger rijdt even later voorbij op het fietspad. Mét een helm. Zijn snelheid komt niet boven de twintig kilometer per uur uit. "Ik weet niet of het zin heeft. Ja, als je op je kokosnoot valt. Maar er zijn zoveel lichaamsdelen die ik kan bezeren." Veel snorfietsers zeggen geen tijd te hebben gehad om zich te verdiepen in maten, vormen en types. Opvallend is dat zonder uitzondering alle deelscooterrijders, die een helm krijgen bijgeleverd onder het zadel, er niet aan willen. Hoezo niet? "De helm sluit je af van de wereld, het botst met het vrijheidsgevoel dat een scooter je biedt."

Er zijn irritaties op het fietspad

Voor zover bekend zijn er nog geen slaande ruzies uitgebroken op fietspaden tussen fietsers die snorfietsers aanspreken op hun plaats op de weg. De irritaties lijken wel toe te nemen. Dit lijkt een-op-een te maken te hebben met de afwezigheid van handhaving: de nieuwe regels kennen een 'wenperiode' tot begin juni, boetes van 95 euro worden uitgeschreven vanaf de derde van die maand. Na een aftastend begin op 8 april hebben scooterrijders nu door dat ze kunnen doen en laten wat ze willen, een bekeuring krijgen ze toch niet. Aanvankelijk reden snorfietsers voorzichtiger, is de indruk, de laatste week wordt er door een groeiende groep weer drammerig gereden.

Neem de Linnaeusstraat. Daar hoor je snorfietsers die op het fietspad willen inhalen, van grote afstand al toeterend aankomen. Het aanspreken van snorfietsers op hun gedrag luistert nauw: zodra er ook maar iets beschuldigends in doorklinkt, en dat doet het al gauw, vliegen de ziektes je om de oren.

Sinds 8 april moet de snorfietser in Amsterdam mét helm de rijbaan op. Beeld Jakob Van Vliet

De regels voor snorfietsers zijn niet overal even logisch

Het voelt als een fiets, maar je dient je op een snorfiets sinds 8 april vooral te gedragen als een auto. Dat heeft niet alleen te maken met het gezelschap waarin je met je scootertje verkeert (auto's in plaats van fietsen), maar ook met de manier waarop je in de stad je weg vindt. Neem de Kinkerstraat, het stuk de stad uit. Er is een fietspad, maar géén rijweg. Ergo: wie vanaf de Elandsgracht richting Nieuw-West rijdt, en dat zijn nogal wat snorfietsers, is op de Kinkerstraat in overtreding. Je moet omrijden. En dit geldt op honderden plekken in de stad.

De veelgebruikte route over de Hogeweg in de Watergraafsmeer wordt bijvoorbeeld afgesneden voor snorfietsers doordat zich onderweg een fietspaadje van 5,13 meter lang bevindt. Geen snorfietser die zich hiervan iets aantrekt, geen handhaver die hier ooit een project van zal maken. Het is het algemene beeld in de stad: doorsteekjes zijn in theorie onmogelijk geworden, de snorfietser zal er in de praktijk niet weg te krijgen zijn. Op belangrijkere wegen zal de snorfietsers zijn routes wel aanpassen.

Toezicht helpt te weinig

Er is hoop. Een sprankje weliswaar, maar toch. Op die wegen waar verkeersregelaars staan, houden opvallend veel meer scootertjes zich wél aan de regels. Op de Weesperzijde rijdt nog steeds ongeveer de helft van hen vaak schofterig hard langs de wenkende mannen in fluorescerende kleding, maar neemt men vaak na enige aarzeling toch een andere route. De helft lijkt niet veel, maar de aanwijzingen van de verkeersregelaars zijn dan ook uitgesproken vrijblijvend. Zoals een van hen zei: "Ik kan ze moeilijk van hun scooter af meppen." Als straks handhavers worden ingezet, krijgt het 'advies' een dwingend karakter en kun je verwachten dat snorfietsers zich minder vaak op de fiets­paden zullen begeven.

Wat zorgen baart is de inzet van handhavers: gedragsverandering heeft te maken met pakkans. Sinds er camera's hangen bij het Rijksmuseum en het fietstunneltje onder CS, rijdt er nauwelijks meer een scooter doorheen. Je krijgt gegarandeerd een bekeuring thuis. De gemeente heeft laten weten dat een aangewezen team van twaalf boa's zich daarmee gaat bezighouden. Daarnaast zouden meer dan 500 handhavers beschikbaar zijn. De praktijk leert dat die zijn aangewezen voor andere zaken: wildplassen, taxi's of huisvuil bijvoorbeeld. Zij doen de snorfiets er hooguit bij.

Wat zijn de regels?

Sinds 8 april moet de snorfietser in Amsterdam mét helm de rijbaan op
op wegen waar die duidelijk van het fietspad gescheiden is, zoals bijvoorbeeld op de Kinkerstraat. Het idee achter de maatregel is dat snorfietsers op die wegen te weinig ruimte hebben om de veel langzamere fietser veilig te passeren. Uitzonderingen zijn er wel: op de grote wegen met een aparte fietsstrook wordt de snorfietser geacht op de fietsstrook te blijven. Dit geldt op onder meer voor de Wibautstraat, Nassaukade en Piet Heinkade.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden