PlusReportage

De ramen open: liever kou in de klas, dan thuisonderwijs

In veel Amsterdamse klassen staan de ramen deze decembermaand open, ook als de ventilatie wel op orde is. Dus is het soms bibberen geblazen: ‘Je kunt je minder goed focussen op de les.’

Op het Metis Montessori Lyceum blijven de ramen tijdens de les soms open.  Beeld Dingena Mol
Op het Metis Montessori Lyceum blijven de ramen tijdens de les soms open.Beeld Dingena Mol

Het was eigenlijk een beetje een grap, die draagbare kachel mee naar school. “Vorige week maandag was het zo koud in de klas,” zegt vierdeklasser Carmen Guellaï (15), “toen maakte ik grapjes met mijn vrienden: we kunnen wel dekens en kacheltjes gebruiken.”

Ze had thuis nog een draagbaar kacheltje staan, en besloot dat de volgende dag mee naar school te nemen. “Toen ik hem aanzette, begon het verschrikkelijk te stinken, waarschijnlijk doordat er nog wat stof in zat dat verbrandde. Toen heb ik hem maar weer mee naar huis genomen.”

Zoals op veel Amsterdamse scholen staan ook op de school van Carmen in Amsterdam-Noord de ramen deze dagen vanwege corona regelmatig open om goed te kunnen ventileren. Dat was in de zomer geen probleem, maar nu de winter voorzichtig is begonnen, daalt ook de temperatuur in de klassen.

Gezonde Schoolgebouwen

In Amsterdam voldoet de bestaande ventilatie op 90 procent van de basisscholen aan de normen en op 82 procent van de middelbare scholen. Die percentages zijn hoger dan het landelijk gemiddelde, omdat veel Amsterdamse scholen sinds 2015 via het programma Gezonde Schoolgebouwen hun ventilatie hebben vernieuwd.

Toch staan op veel scholen, ook die waar de ventilatie wél op orde is, ramen en deuren tegen elkaar open. “Soms wil een docent dat graag, of juist een leerling,” zegt Lina Boukhoubza (15), vierdeklasser op het Caland Lyceum. “Mensen zijn toch bang om besmet te raken, als ze bijvoorbeeld een kwetsbaar iemand thuis hebben zitten.”

Daarom zit ze soms met een jas aan in de klas. “Dat vind ik op zich niet zo erg, maar ik merk wel dat de kou afleidt. Je bent meer bezig met warm blijven en kunt je minder goed focussen op de les. Maar uiteindelijk denk ik dat de meeste leerlingen liever een koude klas hebben dan thuisonderwijs.”

Vooral ’s ochtends kan het fris zijn in de klas, zegt Juliaan Kramer-Coenen (15),vijfdeklasser op het Fons Vitae. “Na de brand in 2017 is ons hoofdgebouw gerenoveerd, dus daar is de ventilatie goed. Maar sommige docenten zetten voor de zekerheid toch een raampje open. Ons bètagebouw is ouder, daar staan de ramen vaker open.”

Hij vindt dat zelf niet zo’n probleem, zegt Juliaan. “De verwarming staat wel aan dus dat helpt iets. Voor ons is dat uurtje wel uit te houden, het lijkt me vervelender voor de docenten die er de hele dag zitten.”

Op het Caland Lyceum is de ventilatie vorige week nog een keer helemaal doorgelicht, vertelt directeur Wendelien Hoedemaker. “We wisten al dat het in orde was, maar om iedereen gerust te stellen, hebben we alles nog een keer nagelopen. Zelfs met ramen en deuren dicht blijft het CO2-gehalte onder de 800 ppm.”

CO2-meters lichten rood op

Om te controleren of de lucht in een klaslokaal voldoende ververst wordt, kunnen scholen een CO2-meter gebruiken. Het CO2-gehalte in een ruimte wordt uitgedrukt in parts per million (ppm). In een goed geventileerde ruimte blijft het CO2-gehalte onder 800 ppm. Boven de 1200 ppm moet extra gelucht worden, bijvoorbeeld door ramen en deuren tegen elkaar open te zetten.

Dat is echter niet altijd voldoende, melden verschillende leerkrachten die liever niet met hun naam in de krant willen. “Het bestuur zegt dat ons ventilatiesysteem voldoet, maar na twintig minuten brandt het rode lampje, dus wat mij betreft, werkt het niet goed genoeg,” zegt er een. Een ander: “Ons systeem zou moeten voldoen, maar de CO2-meter die we sinds corona hebben, zegt iets anders.”

Als de temperaturen straks verder dalen, moet er misschien ‘koudevrij’ komen, zegt Petra van Haren, voorzitter van de Algemene Vereniging Schoolleiders. “Ik hoor mensen er nu vooral over als quasi-grap. Maar als er langdurige kou komt en je zit in zo’n gebouw zal dit een serieus vraagstuk worden. Dan moeten de scholen misschien wel dicht.”

Hanna Bijl en Ellen van Gaalen

De ramen hoeven dus niet per se open, zegt Hoedemaker, maar ze snapt ook dat sommige docenten of leerlingen dat toch prettig vinden. “We zijn tot nu toe gezegend met een milde winter. We verwachten dat leerlingen een warme trui aantrekken, zodat ze niet hun jas aan hoeven in de klas.”

Ook Montessoribestuurder Alle van Steenis herkent de ongerustheid bij docenten en leerlingen. “Een raam open geeft dan toch een veiliger gevoel. Ik snap dat wel, zeker als je met pakweg 27 leerlingen in een niet al te groot lokaal zit.”

Hoe goed de ventilatie is, verschilt per schoolgebouw, zegt Van Steenis. “Een groot deel van onze scholen heeft al meegedaan aan het project Gezonde Schoolgebouwen, dus daar is het in orde.” Op andere plekken is het improviseren: “Op de mavo-afdeling van het Metis combineren we de mechanische ventilatie met wat vaker een raam openzetten. Daar mogen de leerlingen hun jassen dan aanhouden in de klas.”

“Sommige lokalen op onze kunstvakschool Ivko voldeden niet aan de norm, dus hebben we via de gemeente tijdelijk een extra locatie aan de Derde Oosterparkstraat gekregen,” zegt Van Steenis. “Dat betekent wel dat de docenten tussen de lessen van locatie moeten wisselen; extra reistijd die ze anders aan nakijkwerk hadden kunnen besteden.”

Meer jongeren besmet

Het aandeel van 13 tot 17-jarigen in de nieuwe coronabesmettingen groeit. Afgelopen week bleek 12,7 procent van die leeftijdsgroep besmet met het coronavirus, terwijl het gemiddelde sinds ­augustus op 10,1 ­procent ligt. Vorige week kwam 17,9 procent van de nieuwe coronagevallen voor rekening van de leeftijdsgroep 10-19 jaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden