De politie verspreidde een foto van de bombrief zoals die bij meerdere bedrijven in het land is opgedoken.

PlusAchtergrond

De jacht op maker van de bombrieven: elk detail kan naar de dader leiden

De politie verspreidde een foto van de bombrief zoals die bij meerdere bedrijven in het land is opgedoken.Beeld ANP

Na precies een maand stilte heeft de afzender van een reeks bombrieven weer van zich laten horen. Op twee plekken ontploften woensdagochtend bombrieven. Hoe zoekt de politie naar de mysterieuze bombriefmaker? 

Een verdacht pakketje in een straat met doodnormale rijtjeshuizen. Niet weer, hè, moeten ze bij de politie in Haarlem hebben gedacht als vrijdagmorgen 10 januari een nieuwe melding binnen komt. Nederland is dan al een week in de ban van iemand die opvallend dikke enveloppen met zelfgemaakte bommen naar bedrijven stuurt uit naam van het Centraal Invorderings Bureau (CIB) uit Rotterdam.

De politie deelde een week eerder nog een afbeelding van een exemplaar om iedereen te waarschuwen voor de risico’s. De bommen kunnen zwaar lichamelijk letsel veroorzaken. Eén bewoner met een bedrijf aan huis uit de Ampzingstraat denkt deze dag dat ook hij slachtoffer is geworden. Maar als de politie met een explosievenverkenner ter plaatse komt, blijkt er al snel niets aan de hand; het is een ‘verlate chocoladeletter’.

De vergissing is tekenend voor de onrust in de eerste weken van het nieuwe jaar. Dat de dreiging er wel degelijk is, blijkt diezelfde vrijdag. De Explosieven Opruimings Dienst (EOD) moet ‘s middags uitrukken naar een Amsterdams postsorteercentrum om opnieuw een bombrief onschadelijk te maken.

Laatste

Het was het zevende exemplaar en daar bleef het daarna wekenlang bij. Nadat bombrieven werden gevonden bij twee hotels, twee postsorteercentra, een tankstation, autobedrijf en makelaarskantoor, liet de afzender een maand lang niets meer horen. Tot woensdag.

De zaak doet steeds meer denken aan die van afperser Alex O. De man die supermarktketen Jumbo afperste plaatste binnen één maand drie bommen en stuurde één bombrief. Ondertussen bleef O. in versleutelde e-mails 2000 bitcoins eisen. Daar ging hij mee door tot hij uiteindelijk kon worden gepakt.

De Explosieven Opruimingsdienst Defensie deed begin januari onderzoek bij hotel Okura, nadat hier een bombrief was bezorgd.Beeld ANP

Waarom de afzender van de bombrieven een maand lang stil bleef, weet ook psycholoog en criminoloog Ilse van Leiden van het Beke Instituut niet. Maar het is niet ondenkbaar dat de dader is gestopt. “Misschien was de afzender geschrokken van alle publiciteit.”

Dat laatste is volgens Van Leiden een scenario dat ze vaker tegenkwam toen ze onderzoek deed naar afpersers. Daaruit bleek dat veel daders de impact van hun daad onderschatten. “Het is moeilijker om met een revolver een hotellobby in te lopen en daar iemand te bedreigen. Het effect van de dreigbrief is hetzelfde, maar voelt voor de maker veel onschuldiger. Iemand kan het veilig vanachter zijn computer maken en ook nog eens anoniem op de post doen.”

Daarom worden dit soort brieven ook verstuurd door uiteenlopende mensen, ontdekte Van Leiden. Het kunnen keiharde criminelen zijn die uit zijn op geld. Vaker zijn het oud-werknemers die een conflict hebben of ontevreden klanten bijvoorbeeld. Maar het kan ook zomaar een oude, demente man zijn. Denk aan de afperser van John de Mol.

Dat maakt het opsporen van de dader ook zo moeilijk, weet Van Leiden. “Natuurlijk zal ook nu worden geprobeerd een profielschets te maken van mogelijke daders. In de brieven die zijn aangetroffen zullen ze kijken naar de manier van schrijven die mogelijk iets kan zeggen over de intelligentie en vermoedelijke leeftijd. Of er een relatie is met het bedrijf dat nu misbruikt wordt.”

Waar de brieven naartoe zijn gestuurd, kan ook iets zeggen over de afzender. Zo is het voor forensisch adviseur Marco Bosmans niet logisch dat er bijvoorbeeld milieu-activisten achter deze daad zitten. De brieven zijn gestuurd naar bedrijven in vier grote steden. “Anders zou je verwachten dat boeren of zuivelbedrijven doelwit waren.”

Knullig

Omdat de politie weinig informatie heeft gedeeld is het voor Bosmans moeilijk te zeggen wie de afzender wel zou kunnen zijn. De actie komt op Bosmans in elk geval wel knullig over; tot woensdag gingen geen van de explosieven af. Dat schept wel weer mogelijkheden in het onderzoek. Alle spullen in de enveloppe kunnen nu minutieus op sporen worden onderzocht. Zo zal de politie graag willen weten waar de spullen zijn gekocht. “Daar ligt mogelijk de oplossing van de zaak, maar als de onderdelen bij elke bouwmarkt zijn te krijgen, is dat nog een hele opgave,” zegt Bosmans.

Dna of vingerafdrukken zijn zeker ook interessant, weet Bosmans. Is er een bruikbaar spoor te vinden, bijvoorbeeld onder postzegels. Of een vingerafdruk op de spullen in de enveloppe. Dankzij de dna-databank, waar eerder veroordeelde criminelen inzitten, zou zo een bekende van de politie snel achterhaald kunnen worden. Al lijkt dat er in deze zaak niet op. “Anders hadden we waarschijnlijk al wel iets gehoord over een arrestatie,” zegt Bosmans.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden