Amsterdam Bewaar

De ideale Dam: Niks mis met de huidige inrichting

De Dam gezien vanuit de Beurs van Berlage.
De Dam gezien vanuit de Beurs van Berlage. © ANP

Onlangs riepen we u op ideeën in te zenden over uw ideale Dam. Hier publiceren we een overzicht van de mooiste en leukste reacties. Ook een idee? Mail het naar dam@parool.nl en we voegen we het toe aan dit blog.

Majestueus plein

Als de inrichting van de Dam op dit moment ons grootste probleem in Amsterdam is, mogen we ons gelukkig prijzen. Temeer daar er helemaal niets mis is met de huidige inrichting, die pas vijftien jaar oud is en een vermogen heeft gekost. De bestrating van de Dam beoogt een tapijt van gevel tot gevel te zijn, omringd door een groot aantal prachtige, monumentale gebouwen. Kijk eens door het ronde raam boven in Madame Tussauds en je ziet een majestueus plein waar goed over is nagedacht door ontwerper Simon Sprietsma.

Samen met wethouder Guusje ter Horst heeft hij destijds alle onnodige obstakels van de Dam verbannen en het daarmee gemaakt tot een van de weinige pleinen in de stad die kunnen concurreren met de allure van pleinen in andere Europese steden. 'Leeg, schoon, heel en veilig' was het adagium en dat moest worden bevochten. Want net als nu waren er toen ook allerlei krachten om de veroverde openbare ruimte weer te verrommelen met bomen, perkjes, fonteinen en zuilengalerijen.

Ik geef toe dat het fietsen over de Dam weinig comfortabel is en dat er vaak scheuren in 'het tapijt' ontstaan door de slappe ondergrond, maar gelukkig kan er regelmatig onderhoud plaatsvinden, betaald vanuit de opbrengsten van de kermis. Het is goed dat de inrichting van de openbare ruimte zo in de belangstelling staat. Maar we kunnen natuurlijk ook eens zeggen dat het nu gewoon prima is en de bevochten mooie, lege openbare ruimte koesteren.

- Guido Frankfurther (gemeenteraadslid D66 van 1999 tot 2002), Amsterdam

Fontein
'Ik denk dat het de Dam vooral aan één ding ontbreekt: een grote fontein!' 

- Sandra de Meijer, Amsterdam

Waag 
'Zorg voor lommerrijke bomen rond het plein, maak de tram over Damrak, Dam en Rokin ondergronds, verban verkeer naar de Nieuwezijds Voorburgwal. Het terugbrengen van de oude Waag op de Dam zou het summum zijn van zelfrespect.' 

- Erik de Jong, Amsterdam

Leeg
'Het maken van een pleinontwerp is eigenlijk belachelijk eenvoudig. Hier een aanpak voor de Dam in vijf stappen:

1 Alles opruimen, meubilair, bestrating, tramsporen en daarna zo goed mogelijk egaliseren. 

2. Het monument verplaatsen naar het midden van het plein. 

3 Een mooi, warm en goed beloopbaar bestratingsmateriaal kiezen en dat consequent aanbrengen van gevel tot gevel, op één niveau. 

4 Daarna is het plein in principe klaar. Er wordt royale, comfortabele zitgelegenheid rondom geplaatst. Er zijn geen rijbanen, fietspaden, zebra's  en andere verkeersaanduidingen. Het plein blijft leeg, de belangrijkste kwaliteit van een plein.    

5 Het plein beheren volgens regels. Geen kermis en grootschalige evenementen meer. 

- Egbert Schuttert, landschapsarchitect, Amsterdam Oost

Bomen voor het Paleis
'Ik heb in 2013 onderstaande idee voor het paleis op de Dam doorgestuurd naar de gemeente, maar hier werd terughoudend op gereageerd.' 

- Hylke Gustaaf, Amstelveen

Intiemer
'We kunnen de Dam intiemer maken door twee fonteinen te plaatsen, van het formaat zoals voor het Americain aan het Leidseplein: een op de hoek bij Madame Tussaud's, de andere op de hoek bij de Abn Amro.' 

- Jos Cremers

Niet zeuren
'Zeur niet zo, zie wat je hebt: een pracht van een Paleis, een hoop mooie gebouwen zoals de Bijenkorf, de Nieuwe Kerk, dan nog het monument, met vlakbij nog veel meer moois!'

- Wouter Krijbolder, Den Bosch/Amsterdam

Trouwen
'Het paleis zou deze functie van stadhuis voor trouwerijen weer terug moeten krijgen. Dat geeft beweging.' 

- Dorothy Beynes, Amsterdam

Sprinklerinstallatie
'Zet 's avonds meer spots aan op het Paleis. Nu is Hotel Krasnapolsky beter verlicht dan het Paleis, is dat niet gek? En doe eindelijk iets tegen de wildplassers tegen het Paleis, een sprinklerinstallatie bijvoorbeeld.'

- Isabelle Wessel

Burgemeestersfontein 
'Om de Dam meer allure te geven stel ik voor om een burgemeestersfontein te maken met Amsterdamse burgemeesters voor het paleis, als ode aan de stad. Deze fontein komt te bestaan uit losse bronzen beelden (voorbeeld is de Nachtwacht op het Rembrandtplein). Omdat het losse elementen zijn hoeft de fontein niet in een keer af en kan er keer op keer een burgemeester aan toegevoegd worden. 

- Bruno Jonker

Naatje
'Waar is het Naatje gebleven? Mijn verbeterpunt voor de Dam is eenvoudig: zet centraal voor het Paleis, in het midden van de Dam, een fontein met Naatje en verlicht het 's nachts in alle kleuren van de regenboog. Je zou het misschien een nat Naatje kunnen noemen. Het zou een tegenpool voor het Monument zijn, gespiegeld aan de tramrails.'

- Stef Jäckle

Geen kinderkopjes
'Het zou al helpen als de gemeente zou stoppen met dat gekke natuursteen. Je kunt nauwelijks met de fiets over de Dam heen, vanwege de bobbeltjes. Erger, je glijdt snel uit.' 

- Marcel Sijm

Diamant
'Hierbij een voorstel voor een nieuw Nationaal Monument op de Dam. Een enorme glazen diamant die enerzijds verwijst naar onze geschiedenis van de (veelal Joodse) diamantslijpers en anderzijds een tot de verbeelding sprekend kunstwerk kan zijn.'

- Mischa Rakier, PalmtreeStudio

'Maak twee dammen'
'Maak het Nationaal Monument weer centraal. Plaats het precies op de kruising van het Damrak en het Rokin, net binnen het huidige traject van de trambanen. Zo ontstaat een plein voor het paleis dat beter in proportie valt.  

Op het oostelijke deel van de Dam, wat eigenlijk nu weer de Vijgendam genoemd zou kunnen worden, wordt een heel andere soort tweede plein gemaakt. Dit wordt omringd door bomen en terrassen, heeft een bakstenen bedekking, en wordt verhoogd ten opzichte van de westelijke Dam. Dit plein is de gezellige Dam. De westelijke Dam houdt zijn plechtige karakter. 

- Todd van Hulzen, Amsterdam

Groene damgordel
'Wij stellen voor om bomen te planten en zo heel de ruimte bij elkaar te trekken in een 'groene Damgordel'.

- Jacques Overhoff, Olga de Haan en Alfred Meijers, Amsterdam

Ondernemers slaan handen ineen
De ondernemers van de Dam gaan zich verenigen om het plein mooier te maken. Een concreet actieplan ligt er nog niet, maar het hoofddoel is om de Dam 'meer allure te geven', vertelt straatmanager Evelien van Damme zaterdag tegen Het Parool.

"Je kunt bijvoorbeeld denken aan wat we kunnen beginnen tegen de hoeveelheid hotdogkarren en wat wij de 'maskermonsters' noemen: de vele straatartiesten," aldus Van Damme. "Als een toerist nu een foto maakt van de Dam, staat er altijd wel een hotdogkar op. Dat vinden wij niet kunnen."

Tunnel voor de tram
'In mijn ogen heeft alleen een grandioos plan iets vernieuwends. Rust is nauwelijks in het centrum van de stad aanwezig en het zou Amsterdam veel goeds doen als er wat groen bijkwam.   
 
Ik stel dus voor om het verkeer van Rokin naar Damrak ondergronds te plaatsen (tram, voetgangers, fietsers en auto's). Ook de Eggerstraat-Kalverstraat verbinding moet van het plein verdwijnen, met desnoods een tunnel voor de tram. Zodat het hele gebied zoveel mogelijk ontlast wordt van verkeer.
 
Daarna stel ik voor om voor het Paleis en om het monument een plein aan te houden met daartussen een grote, brede boulevard met aan weerszijden twee groene strepen met zitbankjes en bomen. Daardoor ontstaat er een soort tuinachtig gevoel in het drukke centrum en blijft de verbinding Paleis/Monument mooi open.'

- Meir Sprecher, Amsterdam

Waterspuwer

De schoonheid van Amsterdam zit 'm in zijn grachten en gevels. Hoe leger de weg, hoe meer daarvan te genieten valt. Dit wordt voor mij elke keer bevestigd als ik oude foto's bekijk.

De Dam is mijns inziens dus prachtig zoals hij is. Het monument is niet mijn smaak, maar hoort er onlosmakelijk bij en de geschiedenis van onze stad. Kwam er nog water uit die leeuwen dan had het nog meer allure. Maar een zuilengalerij langs de randen van het plein lijkt mij een zichtvervuiling.

- Casper Gimbrere, Amsterdam

Zuilengalerij
'De gevel van het plein toont een rijke en zeer uiteenlopende verzameling van gebouwen met elk een eigen geschiedenis. Het plein lijkt een restruimte die wil­lekeurig is ontstaan voor en tussen de bebouwing. Gebruik van deze ruimte lijkt even willekeurig. 

Het voorstel dat we presenteren is de toevoeging van een colonnade aan de ran­den van het plein. Met de toevoeging van een colonnade wordt een overgang geïntroduceerd tussen de publieke ruimte op het plein en de publieke ruimte voor de gebouwen. De toevoeging verbindt het zo uiteenlopende gevelbeeld van het plein en geeft het een meer eenduidig karakter.'

- Cees Dam, Dam & Partners Architecten

Verplaats het monument
'Dat de twee losse delen van het plein nooit een geheel kunnen vormen komt volgens mij door de plaats van het monument. Het format van het monument maakt dat hele gedeelte van het plein in wezen onbruikbaar. Mijn voorstel: verplaats het monument naar het midden van het plein. Maak er een rotonde omheen, die het verkeersprobleem ook meteen oplost.' 

- Jochem Visjager

Een andere plaats voor de kermis
'Als we spreken over spreiding van toerisme, is dit een uitgelezen kans om de kermis een andere plaats te geven, bijvoorbeeld ergens langs het IJ. Een kermis is oké, maar toch niet op de Dam die op zich al een bezienswaardigheid zou moeten zijn?'

- Theo Durenkamp, Amsterdam

Minder fietsen 
'Belangrijke aspecten die aandacht verdienen zijn onder meer minder fietsen op de Dam, verbetering van de openbare verlichting, meer ruimte voor voetgangers en echte allure voor het Paleis op de Dam zoals bijvoorbeeld de wisseling van de wacht bij het Buckingham Palace.'

- Richard Francke, directeur Koninklijke Industrieele Groote Club, Dam

Monument naar Museumplein
'Het herdenkingsmonument moet op een andere plek komen. En wat is er mooier dan het Museumplein, tussen drie musea van wereldnaam en een prachtig historisch Concertgebouw?'

- Dirk Huiberts