Ruben Koops. Beeld Artur Krynicki
Ruben Koops.Beeld Artur Krynicki

De geest van Trump hangt boven Amsterdam

PlusRepubliek Amsterdam

Ruben Koops

‘Niet iedereen die op Donald Trump stemde was gek.' Dit was een opvallende observatie van Erik Gerritsen, de nieuwe directeur van woningcorporatie Ymere, in een recent interview in deze krant.

Hoewel hij nog maar kort werkzaam is bij de grootste woningbouwvereniging van Amsterdam, liet hij aan het eind van het interview zien geen ordinaire stenenschuiver, maar een volkshuisvester te willen zijn. Gerritsen waarschuwde dat de wooncrisis meer behelst dan alleen een tekort aan huizen. Het voortduren van de wooncrisis brengt het risico met zich mee dat grote groepen in de samenleving hun geloof in de politiek en het openbaar bestuur verliezen.

De wooncrisis, waarschuwde Gerritsen, is allang geen probleem meer van armen of kwetsbaren alleen. Iedereen, van rijk tot arm, heeft last van de huizenprijzen en de enorme te korten op de huurmarkt. Als de politiek en de de publieke sector niet in staat zijn om prijzen te dempen en de schaarste te verminderen voor zo iets fundamenteels als wonen, waarom zou je dan nog geloven in het functioneren ervan? “Dan wordt stemmen als het opsteken van een dikke middelvinger door mensen die aan de verkeerde kant van de streep zijn beland,” zei Gerritsen.

In dat licht is het gênant te noemen dat uitgerekend de woningcorporaties momenteel niet in staat zijn de beloofde aantallen sociale huurwoningen aan de voorraad toe te voegen. Dat bleek deze week uit de rapportages die naar de raad zijn gestuurd. De afspraak is dat er jaarlijks 2500 nieuwe sociale woningen bij komen, maar dat aantal stokt dit jaar waarschijnlijk onder de 1500. Het valt Gerritsen niet te verwijten, die zit er pas net, maar de corporatiesector als geheel wel. Een plukje hier, een kleine honderd daar, het is sprokkelen op postzegelniveau. Waar blijven de grote deals met banken en bouwbedrijven om meerjarig duizenden gestandaardiseerde woningen te realiseren? Als er één sector profiteert van de structureel lage rente en de stijgende prijzen voor vastgoed zijn het de corporaties wel.

De Amsterdamse politiek geeft de schuld van de wooncrisis aan beleggers, aan prins Bernard jr., aan Airbnb en het kabinet. Maar nu het niet lekker loopt in het kleine hoekje van de woningmarkt waar de raad wel directe invloed op heeft, blijft het stil.

Ondertussen krijgt Gerritsen gelijk, sneller dan hij waarschijnlijk dacht. Een week na het interview, tijdens een minidemonstratie tegen gentrificatie en het woonbeleid in stadsdeel Nieuw-West, was er een raadslid dat taal begon uit te slaan die naadloos past in de retoriek waar Donald Trump groot mee werd. “Politici, vertrouw ze niet. Hoelang hebben ze al praatjes?" riep Bij1-raadslid Jazie Veldhuyzen. “Ik zal jullie zeggen, de oplossing gaat niet vanuit de politiek komen. (..) Dus vertrouw politici niet en ga de straat op.”

Populisten zijn niet nieuw in Amsterdam, maar partijen zoals JA21 en de SP zeggen tot op heden altijd dat ze verandering willen afdwingen door middel van politiek. Veldhuyzen tapt uit een ander vaatje; hij en Erik Gerritsen zien allebei dat de wooncrisis de potentie heeft om uit te groeien tot een vernietigende kracht in de politiek.

Misschien is een goed moment om Gerritsen eens uit te nodigen voor een hoorzitting. Naast zijn ideeën over de haperende nieuwbouwcijfers heeft hij wellicht nog meer observaties waar de Amsterdamse politiek iets van kan leren.

Politiek verslaggever Ruben Koops belicht in ‘Republiek Amsterdam’ een politiek onderwerp uit de stad.

Reageren? r.koops@parool.nl.

Politiek verslaggever Ruben Koops belicht in ‘Republiek Amsterdam’ een politiek onderwerp uit de stad.

Reageren? r.koops@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden