PlusNieuws

De flitsbezorger heeft nauwelijks rechten: ‘Manager stelde voor te doen alsof ongeluk nooit was gebeurd’

Het recht van koeriers en flitsbezorgers om ziek te zijn wordt geschonden. Dat stelt de vakbond Radical Riders, die nog maar een halfjaar bestaat en al meerdere inzamelingsacties heeft gehouden voor koeriers die na een fietsongeluk grotendeels hun inkomen zijn verloren.

Jurriaan Nolles en Natasja de Groot
Een darkstore van Gorillas. Beeld ANP
Een darkstore van Gorillas.Beeld ANP

Het is rond acht uur als een bezorger een harde ‘krak’ hoort. Op zijn oranje bedrijfsfiets van Thuisbezorgd is hij onderweg met een warme maaltijd op zijn rug. Voor hij het weet valt hij met zijn knie op het asfalt van de Haarlemmerstraat in Amsterdam. “Mijn been stond scheef. Een collega fietste voorbij, ik vroeg of hij een ambulance kon bellen. Ik keek omhoog en zag dat mijn zadel was afgebroken.”

Op weg naar het ziekenhuis krijgt hij een woedend telefoontje van het restaurant waarvoor hij bezorgde. “Ze riepen waarom het allemaal zo lang duurde. Eenmaal in het ziekenhuis bleek mijn knie gebroken.”

De koerier verliest een groot deel van zijn inkomen (van 450 euro gaat hij naar 280 euro per week), kan de hostels waar hij verblijft niet meer betalen en belandt op straat. Van zijn werkgever hoort hij nauwelijks iets, dus wendt hij zich tot de laatste partij die hij kan bedenken: Radical Riders, de pas opgerichte vakbond voor maaltijd- en flitsbezorgers.

Die actiegroep start een geldinzamelingsactie en meerdere leden bieden onderdak. “Maar dat zou niet aan ons moeten zijn. Het bedrijf had z’n verantwoordelijkheid moeten nemen,” zegt oprichter Sjerp van Wouden. Voor meerdere koeriers lopen inmiddels ‘solidariteitsacties’. “Vaak zijn het mensen uit het buitenland, ze kennen het Nederlandse systeem en de regels niet. Ze zijn extra kwetsbaar.”

Gevaarlijke situaties

Een bezorger van Thuisbezorgd uit Eindhoven vertelt hoe hij door een te krachtige rem voorover viel, zijn arm brak en drie weken niet kon werken. “In het systeem stond dat ik op vakantie was, ik ben drie weken lang niet betaald.” Op Van Wouden na durven de koeriers hun verhaal alleen anoniem te vertellen, uit angst voor represailles. Een bezorger van Thuisbezorgd kwam onlangs op straat te staan vanwege zijn uitlatingen in de media, aldus een bericht in NRC.

Sinds de oprichting in oktober vorig jaar kreeg Radical Riders tientallen vergelijkbare verhalen te horen. Slechte remmen, te krachtige motoren, afbrekende onderdelen die voor gevaarlijke situaties zorgen. “De rode draad bij al deze verhalen: ons recht om ziek te zijn wordt geschonden.” Ongeveer tweehonderd bezorgers hebben zich inmiddels aangesloten bij de vakbond, die zich momenteel het meest richt op maaltijdbezorgdienst Thuisbezorgd en flitsbezorger Gorillas, maar ook koeriers van andere diensten zijn welkom.

Demonstratie van Radical Riders, links Sjerp van Wouden, bij het hoofdkantoor van Gorillas in Amsterdam. Beeld ANP
Demonstratie van Radical Riders, links Sjerp van Wouden, bij het hoofdkantoor van Gorillas in Amsterdam.Beeld ANP

Sinds corona hebben de koeriers van grote platforms in Nederland - Thuisbezorgd, Deliveroo en Uber Eats - bovendien gezelschap gekregen van flitsbezorgers, zoals Gorillas, Flink en Getir. Ze beloven boodschappen binnen minuten bij de klant te bezorgen. Én ze beloofden de rijders, in tegenstelling tot hun voorgangers, in dienst te nemen en bovendien goed te betalen. Maar volgens Van Wouden is van die beloftes weinig terechtgekomen.

De onvrede gaat over slechte arbeidsomstandigheden, slechte en late betalingen. Personeel wordt bij ziekte niet doorbetaald, wordt gedwongen vakantiedagen in te leveren of niet gewezen op hun rechten als ze een bedrijfsongeluk hebben gehad, zegt de vakbond. Op de website van Radical Riders staat een verhaal van een Gorillaskoerier die viel door niet werkende remmen. “Mijn manager stelde voor te doen alsof het ongeluk nooit was gebeurd, en wilde daar een akkoordje over maken met mij. Maar als mij dan iets mankeert, heb ik geen poot meer om op te staan.”

“Het zijn jonge bedrijven, die snel groeien en steken laten vallen,” zegt platformexpert Martijn Arets. “Maar daar heeft de koerier geen boodschap aan: die moet aan het eind van de maand ook zijn rekeningen betalen.”

Opkomst flitsdiensten

De opkomst van de flitsdiensten verliep stormachtig. Flink, Getir, Gorillas en Zapp behoren tot de bekendste, maar krijgen inmiddels concurrentie van nieuwkomers. En allemaal zijn ze vast van plan de grootste te worden. Ze schermen met grote kortingen om klanten binnen te halen. Investeerders hebben miljarden in de flitsbezorgdiensten gestopt, die ooit geld moeten opleveren. “De vraag is wat er gebeurt als de strijd is gestreden,” zegt Arets. “De koeriers profiteren nu nog van een krappe arbeidsmarkt, waardoor overal werk te vinden is. Maar die investeerders willen uiteindelijk wel wat terugzien van hun investeringen. Voor de arbeidsvoorwaarden is dat doorgaans slecht nieuws.”

Bij juridisch dienstverlener DAS komen nauwelijks vragen of meldingen binnen van vallende bezorgers. Opvallend, vindt ook Remi Goedhart, juridisch specialist letselschade bij DAS. “Ik zie ze niet dagelijks of wekelijks voorbijkomen, nee. Wat je wel hoort is dat zaken minnelijk worden geregeld.”

In zo’n geval komt er na een ongeval geen rechter aan te pas, maar lossen partijen het onderling op. Goedhart raadt het bezorgers af zomaar een handtekening ergens onder te zetten, waarmee ze feitelijk afstand doen van mogelijke rechten in de toekomst. “Als over tien jaar blijkt dat iemand die nu zijn been breekt daardoor artrose heeft gekregen, dan kan hij na ondertekening nergens meer aanspraak op maken.”

Goedhart adviseert na een ongeval of aanrijding juridisch advies in te winnen bij een letselschadespecialist, wat vaak gratis kan. Volgens hem hebben bezorgers veelal de mogelijkheid de schade te verhalen, omdat op de werkgever een zware zorgplicht rust en deze voor maaltijdbezorgers een behoorlijke verzekering dient af te sluiten. Deze verzekering dient ook dekking te bieden indien het ongeval te wijten is aan schuld van de bezorger. “Als een brommer of fiets niet goed werkt als gevolg van bijvoorbeeld achterstallig onderhoud, dan is de werkgever aansprakelijk omdat hij niet aan zijn zorgplicht heeft voldaan.”

Reactie Thuisbezorgd en Gorillas

Thuisbezorgd en Gorillas laten in een reactie weten dat de fietsen periodiek of wekelijks worden nagekeken. “Mocht er een fiets zijn die niet aan onze voorwaarden voldoet, dan wordt deze direct vervangen,” aldus een woordvoerder van Thuisbezorgd. Beide bedrijven laten nieuwe koeriers in elk geval niet de weg op gaan voor ze een proefdag hebben gehad met een ervaren bezorger. “Tijdens deze rit wordt beoordeeld of men geschikt is als fietsbezorger. Als dit niet voldoende is, gaat deze persoon uiteraard niet voor ons aan de slag,” zegt Gorillas.

Beide woordvoerders zeggen dat hun koeriers worden gecompenseerd bij een verkeersongeluk onder werktijd. Gorillas: “In zulke gevallen ontvangen zij het gangbare ziekengeld (70 procent). Aanvulling hierop is mogelijk wanneer er een aansprakelijkheidsclaim wordt ingediend.” En Thuisbezorgd: “Als een bezorger valt en hierdoor niet meer kan werken, kan hij zich ziek melden en wordt hij voor 70-100 procent doorbetaald, afhankelijk van waar de bezorger onder contract staat, via Randstad Payroll of direct bij ons.’’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden