PlusTen Slotte

De fietsflat bij het Centraal Station (2001-2023) was mooi van lelijkheid

De Fietsflat bij station Amsterdam Centraal. Tot 24 februari kunnen eigenaars hun fiets nog ophalen uit de Fietsflat van 7.00 tot 19.00 uur.  Beeld Jean-Pierre Jans
De Fietsflat bij station Amsterdam Centraal. Tot 24 februari kunnen eigenaars hun fiets nog ophalen uit de Fietsflat van 7.00 tot 19.00 uur.Beeld Jean-Pierre Jans

Het is zover: de fietsflat bij het Centraal Station is gesloten. Eigenaren kunnen nog tot 24 februari hun fiets ophalen. Een eerbetoon aan het roestige gevaarte dat ruim twintig jaar duizenden fietsen herbergde.

Marc Kruyswijk

Tijden veranderen en fietsenstallingen veranderen mee. De fietsflat bij CS, volgens sommigen misschien wel het lelijkste dat Amsterdam te bieden heeft, is gesloten. Op een steenworp afstand kunnen fietsers nu terecht in de fonkelnieuwe fietsenstalling onder het water van het Open Havenfront. Eigenaren hebben nog tot 24 februari om hun fiets op te halen, maar de fietsflat is verder vanaf heden dicht.

Het is een cliché, maar daarom niet minder waar: de fietsflat is mooi van lelijkheid. Beton, verroest staal en heel, héél veel ouwe barrels van fietsen. In 2001 al, bij de opening, waren er Amsterdammers die deze noodoplossing voor het fietsparkeervraagstuk laakten vanwege de vormgeving. Vertroeping, werd er gezegd. En: een belediging voor Amsterdam, zo pontificaal aanwezig bij wat voor veel bezoekers de entree van de stad is.

En toch lijken de Amsterdammers ook te hebben geleerd van de fietsflat te houden. Of misschien beter: als oplossing voor een probleem werd het bouwwerk meer en meer gewaardeerd. Dat ie eruitzag als een overblijfsel uit de jaren tachtig, leek hoe langer hoe meer in het voordeel van de fietsflat te gaan werken.

Dat het een van de meest gefotografeerde objecten werd onder toeristen hielp mee aan de internationale allure die de fietsflat verwierf. Buitenlandse cameraploegen die items maakten over Amsterdam Fietsstad, begonnen hun reportages steevast bij het verroeste ding aan de westelijke voorzijde van het Centraal Station.

Extra steile hellingen

De geschiedenis van de fietsflat laat zich lezen als een geschiedenis van het denken over stilstaande fietsen. Toen Frank Köhler, destijds als wethouder verantwoordelijk voor verkeer en vervoer, het gevaarte opende was er weliswaar sprake van een tijdelijke oplossing, maar tegelijkertijd werd er vrijuit gesproken over het creëren van meer en meer fietsenrekken op en rond het Stationsplein.

De fietsflat moest vooral praktisch zijn: opdracht was om de hellingen dusdanig steil te maken dat mensen er vooral niet te lang zouden blijven rondhangen. Maar vooral: tijdelijk dus. Oud-wethouder Köhler: “Vijf jaar zou de fietsflat blijven. Maar later werd dat langer en langer, bestemmingsplannen werden aangepast om te zorgen dat het ding niet hoefde te verkassen. De plekken waren nu eenmaal nodig.”

Alles moest op straat en in het geval er op straat niet voldoende ruimte zou zijn, moesten fietsflats uitkomst bieden. Aanvankelijk was het idee dat er ook een aan de oostelijke zijde van het station zou verrijzen. De Fietsersbond opperde in 2016, nog maar zes jaar geleden, dat op iedere hoek van CS, én aan de overkant op de Buiksloterweg, een fietsflat zou moeten komen.

Vlag op een modderschuit

Inmiddels wordt er anders gedacht over het opbergen van fietsen. Gezien de groeiende drukte op straat, moet de fiets ondergronds. En dus opent komende maand achter het station opnieuw een stalling, hier voor nog eens 4000 fietsen. In 2029 zal ook onder de oostelijke sporen van CS een joekel van een fietsenstalling worden ingegraven.

Zoals met de fietsflat wordt het nooit meer, want nogmaals: tijden veranderen. Een lezer van Het Parool betoogde maandag dat de Amsterdamse ‘oerfiets’ veel beter zou passen bij de fietsflat dan bij die fonkelnieuwe, moderne fietsgarage onder het Open Havenfront en daar is niet zo gek veel tegenin te brengen. Tegelijk is het een nogal nostalgisch perspectief: kijk op straat en zie hoe die Amsterdamse oerfiets gestaag aan het uitsterven is.

Amsterdam vertrut, zeggen ze, en onder het Open Havenfront zou je dat zien gebeuren. Zelfs in Amsterdam rijden steeds minder barrels rond. Terwijl de elektrische fiets juist in opmars is en ook reguliere fietsen Insta-waardige statusobjecten worden. Gemiddeld geeft de Nederlandse consument veel meer uit aan zijn fiets dan twintig jaar geleden. Je kan dus ook zeggen dat iedere fiets de stalling krijgt die hij verdient: al die luxe karretjes op zo’n lelijk fietsgevaarte vormen dan vlaggen op een modderschuit.

Niet het einde

Helemaal aan zijn einde komt de fietsflat trouwens nog niet: het ding blijft liggen waar ie ligt, alleen fietsers zijn er niet meer welkom. De gemeente voorziet dat in 2024 de nood wel eens dusdanig hoog zou kunnen worden, dat de rekken weer nodig zijn. Tot die tijd staat de flat hoogstwaarschijnlijk niet leeg, zegt een woordvoerder. “We gaan kijken of we er iets leuks voor kunnen verzinnen.”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden