PlusInterview

De eerste druppels biokerosine zitten nu standaard in KLM-vliegtuigen: ‘Betere oplossing dan krimp’

null Beeld ANP / Marco Okhuizen
Beeld ANP / Marco Okhuizen

KLM mengt sinds dit jaar op Schiphol standaard biobrandstof door de kerosine die haar vliegtuigen voortdrijven. De extra kosten worden omgeslagen in de prijs van vliegtickets, die daardoor tot 12 euro duurder worden. Het is een begin, zegt de maatschappij. Verwaarloosbaar, roepen sceptici.

Herman Stil

Het is maar een half procent duurzame vliegtuigbrandstof op een volle tank fossiele kerosine die KLM en dochter Transavia sinds begin dit jaar op Schiphol in al hun vliegtuigen tanken. Maar dat is al significant meer dan de 0,18 procent die KLM in 2019 gemiddeld bijmengde.

Het zou veel meer moeten zijn, erkent Bas Gerressen, sinds vorig jaar topman van KLM Nederland. Maar er is simpelweg niet voldoende biokerosine beschikbaar. Althans, nog niet. “We moeten keihard werken om dat aanbod te vergroten. Vanaf nu zullen we elk jaar meer duurzame vliegtuigbrandstof toevoegen.”

In 2030 moeten luchtvaartmaatschappijen in Nederland ten minste 14 procent biobrandstof in hun tanks gooien. “Als het aan ons ligt, zitten wij daar dan al boven. Alleen is het niet realistisch te veronderstellen dat het aanbod dan al 20 of 30 procent zal zijn.”

Er gaan weliswaar tussen volgend jaar en 2027 vier grote biokerosinefabrieken in Nederland open – tezamen uiteindelijk goed voor ruwweg een kwart van de behoefte aan vliegtuigbrandstof – maar de productie van biokerosine uit afgewerkt vet, olie en landbouwafval is eindig, berekende het Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum eerder. De opvolger die nu wordt ontwikkeld, synthetische kerosine uit afgevangen CO2 en groen geproduceerde waterstof, is mogelijk wel in staat rond 2050 kerosine uit ruwe olie te vervangen.

Drie tot zes keer zo duur

Die verduurzaming heeft een prijs. “Duurzame vliegtuigbrandstof is nu drie tot zes keer zo duur als fossiele kerosine,” zegt Gerressen. “Daar moet de passagier zich van bewust worden. Daarom zetten we de extra kosten nu als toeslag apart bij de boeking. Het is nog maar een paar euro maar als we straks 5 of 6 procent bijmengen, worden die bedragen groter.”

Het merendeel van de consumenten kijkt vóór het boeken bij reisbureaus of vergelijkingssites vooral naar de vliegprijs. Met haar biobrandstoftoeslag kan KLM zich uit de markt prijzen ten opzichte van concurrenten die minder haast maken. “We houden scherp in de gaten of we hierdoor geen markt verliezen. Mocht het gat met de concurrentie te groot worden, dan kunnen we overwegen om ons tickettarief te verlagen.”

“Uiteindelijk zal elke luchtvaartmaatschappij in 2030 in Europa ten minste naar die 14 procent toe moeten. Wij lopen liever voorop, maar er zullen anderen zijn die wachten tot het verplicht wordt.”

Volgens een aantal onderzoeken en de milieubeweging zet het bijmengen van biobrandstof volstrekt onvoldoende zoden aan de dijk. De steeds luidere roep van tegenstanders van luchtverkeer zien liever dat KLM haar uitstoot, gedwongen door de politiek, beperkt door flink in te krimpen.

Méér uitstoot

“Krimp klinkt makkelijk en populistisch,” zegt Gerressen. “Maar de vraag naar mobiliteit krimpt niet. Twee derde van onze passagiers stapt op Schiphol over. Stel: je moet van Delhi naar Manchester, dan kan dat nu vrijwel in één lijn via een transfer op Schiphol. Als wij die vluchten niet meer kunnen aanbieden, zegt die reiziger niet: ik ga niet. Die vliegt toch, ook als dat een omweg betekent via het Midden-Oosten of Istanboel. Die toestellen zien wij hier dan overvliegen. Per saldo levert dat méér uitstoot op.” Critici zouden echter graag zien dat de korte transfervluchten helemaal niet meer worden toegestaan.

Maar oproepen om op Schiphol overstappers te weren – in de veronderstelling dat die niet belangrijk zijn voor Nederland – of het aantal vluchten op Schiphol 20, 25 procent terug te brengen, hebben volgens Gerressen een groot negatief effect. “Nederland is als klein land onvermijdelijk internationaal georiënteerd. Daar is onze welvaart grotendeels op gebaseerd. Ga je naar krimp, dan kunnen we niet voldoende passagiers aan- en afvoeren om al onze vluchten overeind te houden en zullen internationale reizigers ons land mijden.”

Een paar vluchten eruit halen of minder naar dezelfde bestemming per dag vliegen, erodeert dat netwerk, waardoor er steeds minder reizigers overblijven, blijkt uit onderzoeken. “Zonder overstappers of zonder vakantiereizigers hebben we onvoldoende bezettingsgraad om dat netwerk overeind te houden. Die passagiers blijven echt wel vliegen, maar dan met andere maatschappijen. Dat is dus niet goed voor het klimaat én niet voor de economie.”

‘Transitie moet sneller’

Bij de transitie naar duurzamer vervoer moet volgens Gerressen ook worden gekeken naar bestemmingen om de hoek. “We vliegen nog naar Brussel om ons netwerk te voeden. We werken nu samen met de spoorwegen om die vluchten te vervangen en willen dat ook doen naar andere bestemmingen waarvoor de trein een goed alternatief is.”

Bas Gerressen, directeur KLM Nederland. Beeld Jakob van Vliet
Bas Gerressen, directeur KLM Nederland.Beeld Jakob van Vliet

“De oplossing is niet dat we allemaal zelfvoorzienend moeten worden en geen internationale betrekkingen meer moeten onderhouden. We blijven vliegen, maar absoluut duurzamer. Sinds de crisis en het klimaatrapport van het IPCC vindt iedereen: de transitie moet sneller. Dat vinden wij ook, maar er is geen knop waarmee dat in één keer gebeurt; zo is het met andere sectoren zoals het wegvervoer ook niet gegaan.”

“Volgens ons ligt de oplossing bij én vliegen én duurzaam. Elk nieuw vliegtuig dat we nu aanschaffen bespaart 15 tot 20 procent brandstof en uitstoot.”

KLM heeft net een miljardenorder afgerond voor de aanschaf van 100 Airbussen voor de eigen Europavloot en die van dochter Transavia. Dochter KLM Cityhopper is ook bezig met verdere vlootvernieuwing. “Sceptici zullen zeggen: elke uitstoot is te veel. Maar deze toestellen zijn weer een slag zuiniger in brandstofverbruik, stoten minder broeikasgassen per passagierskilometer uit en maken minder geluid.”

“Er passen bovendien iets meer passagiers in, zodat we met dezelfde hoeveelheid vluchten meer mensen kunnen vervoeren. Dat stelt ons in staat sneller duurzaam te herstellen. Daarmee houden we geld over dat we weer kunnen gebruiken om de coronaleningen af te betalen en om te investeren in onder meer duurzame brandstof.”

‘Zelfs met restricties willen mensen vliegen’

Begin december zwaaide Bas Gerressen nog aan de gate op Schiphol passagiers uit die na maanden lockdown voor het eerst weer naar de VS konden vliegen. Nog geen maand later gooide Nederland de deur weer grotendeels dicht, met restricties voor Amerikanen die naar ons land willen vliegen. “Er is daardoor geen grote terugslag gekomen, maar ons algehele herstel vlakte wel af.”

Coronabeperkingen en reisverboden zullen de animo dit jaar nog beperken. “Maar zelfs met restricties willen mensen vliegen, voor hun bedrijf, voor hun familie, voor hun ontspanning. Dat nu steeds wordt geroepen dat zakenreizigers minder zullen reizen, zien wij niet in de boekingen.”

Dat blijkt volgens hem ook uit de grote animo voor de vakantiebestemmingen die KLM deze winter toevoegde, onder meer naar verwegplekken als Cancún en Port of Spain (Trinidad). “Dat draait fantastisch, maar dat geldt voor het hele Caribisch gebied, de Antillen en Dubai. We zien dat mensen willen vliegen, ondanks al die maatregelen die ze moeten nemen.”

“Met mijn optimistische inslag verwacht ik dat 2022 echt het jaar van herstel zal zijn. Maar het is een lastig begin, met alle beperkingen en reisregels die onzekerheid geven. We hebben nooit zo veel mensen in ons callcenter gehad om vragen te beantwoorden. Toch zien we zowel voor de korte termijn als de zomerboekingen een heel positieve trend. Nog niet op het niveau van 2019, maar vergeleken met zomer 2020 en 2021 is het al duidelijk beter.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden