Plus

De economische klap komt in Amsterdam harder aan, maar er is hoop

De nieuwe, harde lockdown zal de Amsterdamse economie weer frontaal raken, voorspellen economen. Maar een verschil met het voorjaar is er ook: met het vaccin op komst is er uitzicht op betere tijden.

Het centrum van Amsterdam, een dag nadat premier Rutte een nieuwe lockdown aankondigde. Beeld ANP
Het centrum van Amsterdam, een dag nadat premier Rutte een nieuwe lockdown aankondigde.Beeld ANP

Ook bij deze lockdown zal de klap in Amsterdam harder aankomen dan in de rest van Nederland, voorspellen economen. Door het grote belang van horeca, toerisme, Schiphol en de vele winkels voor de Amsterdamse economie is deze regio extra gevoelig voor het uitbannen van menselijk contact.

De onlangs verschenen Economische Verkenningen voor de Metropoolregio Amsterdam (EVMRA) gingen uit van ruim 6 procent krimp in 2020, terwijl voor het hele land hooguit rekening werd gehouden met een neergang van ongeveer 5 procent. Ook bij de nieuwe lockdown is Amsterdam extra kwetsbaar door de sectorstructuur en het internationale karakter van de economie, zegt EVMRA-onderzoeker en VU-hoogleraar regionaal economische dynamiek Henri de Groot.

SEO Economisch Onderzoek schatte de schade van de coronamaatregelen voor deze regio dit voorjaar op 1,6 miljard euro per maand. “Het lijkt me niet vergezocht om daar nu opnieuw van uit te gaan,” zegt SEO-onderzoeker Bert Tieben.

Andere horizon

Dat er dankzij een werkend vaccin nu enige hoop gloort aan de horizon maakt wel een groot verschil, zelfs als het nog zes maanden duurt voordat genoeg mensen zijn ingeënt. “Dat voelt voor ons als een heel lange tijd. Maar bedrijven hanteren toch een andere horizon en houden in de tussentijd mogelijk hun investeringen op peil.”

Ook volgens VU-hoogleraar De Groot kan het vaccin er veel toe doen, samen met de steunpakketten van het kabinet. “Er is nu een duidelijker perspectief. In het voorjaar was een belangrijk deel van de corona-impact dat mensen de hand op de knip hielden. Nu voorkomt het vooruitzicht van het vaccin mogelijk dat we uit onzekerheid geld gaan oppotten.”

Instemmende reactie

In hun rapporten van eerder dit jaar waren Tieben en De Groot hoopvol door de gunstige uitgangspositie van de Amsterdamse economie. Dat maakt de crisis wezenlijk anders dan de bankencrisis van 2008 en de eurocrisis die daarop volgde, zegt De Groot. “Toen kwam de crisis voort uit een verrot economisch systeem.”

Het herstel zou daarom sneller kunnen verlopen. In de zomer veerde de economie ook snel weer op. Tieben verwijst naar De Nederlandsche Bank, die deze week met instemming reageerde op de lockdown. Het stilleggen van hele sectoren geeft ook weer ruimte voor nieuwe groei, waarmee de economie mogelijk beter af is dan met maandenlang voortmodderen.

Meer ervaring

Voorspellingen zijn knap ingewikkeld en de studies die ze eerder dit jaar hebben gedaan, geven hooguit een beetje houvast, benadrukken De Groot en Tieben. Maar de verschillen tussen de nieuwe lockdown en de coronamaatregelen uit het voorjaar zijn ook weer niet heel groot, zegt Tieben. “Toen gingen winkels vrijwillig dicht. Nu zijn er meer gesloten. Daardoor kan de impact op de economie groter zijn. Aan de andere kant: we hebben wel negen maanden meer ervaring. Er wordt minder thuis gewerkt dan in het voorjaar. Blijkbaar hebben veel bedrijven een modus gevonden om het werk door te laten gaan.”

Een verschil is ook dat landen in het voorjaar door de schok van het uit Azië aanstormende virus hun grenzen dichtgooiden, waardoor meteen de handel stilviel. Dat effect lijkt nu minder groot waardoor bijvoorbeeld in de sierteelt rond Aalsmeer de klap minder hard aankomt dan in maart, zegt Tieben. “Ook een leereffect.”

Nog een verschil: het wordt nu wel een zaak van de lange adem, zegt VU-hoogleraar De Groot. “Ondernemers krijgen een extra knauw en hun reserves raken uitgeput.” Tot dusver zijn er weinig faillissementen, maar dat zou kunnen veranderen met de nieuwe lockdown. “In de binnensteden gaan we dat wel terugzien bij de middenstand, dat vooral kleinere winkels het lastig gaan krijgen.”

Uitgestelde effecten

Dat de economie toch weer voor lange tijd op slot gaat, kan door ‘uitgestelde effecten’ alsnog zorgen voor schade aan de arbeidsmarkt, waarschuwt Tieben. Bedrijven rond Amsterdam komen uit een krappe arbeidsmarkt en weten nog goed hoe lastig het was om gekwalificeerd personeel te vinden. “Daar willen ze niet zomaar afscheid van nemen.” Als de coronacrisis maar lang genoeg aanhoudt, komt het er misschien toch van. “Na de financiële crisis van 2008 zag je dat ook pas na 18 maanden terug in de werkloosheidscijfers.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden