Plus Achtergrond

De drone zoekt putjes en gaatjes in de vliegtuigen van KLM

In Hangar 73 op Schiphol-Oost kunnen tegelijkertijd acht toestellen worden gereviseerd. Beeld Bob Geilings

Schiphol beleeft haar drukste zomer aller tijden. Achter de schermen werken duizenden mensen om onze vakantie toch op tijd te laten beginnen. Vandaag het slot: even een deukje wegwerken.

Als een bromvlieg zoemt de drone rondom de Embraer, een van de nieuwste toestellen waarmee KLM Cityhopper door Europa vliegt. Terwijl mecanicien Dennis Janss de drone bedient, bekijkt hoofd-grondwerktuigkundige Andres de Vaan de beelden die het apparaat naar zijn tablet zendt. Hij zoekt naar putjes en gaatjes die kunnen ontstaan als de bliksem inslaat.

Zo’n vijftig keer per jaar wordt een toestel van Cityhopper getroffen door bliksem. “Dat kan wel tot veertig kleine putjes en soms gaatjes op en in de romp leiden,” zegt De Vaan. “Op zich niet gevaarlijk, maar het moet wel beoordeeld worden. Dan moeten we ze allemaal vinden; alleen het zoeken kost al zo’n vier uur.”

“Dat heeft gevolgen voor de operatie. Als het zo lang duurt dat KLM Cityhopper een reservemachine moet inzetten, moeten we de catering van de ene naar de andere machine overbrengen, de bagage, de brandstof. Als dat een vertraging wordt, raakt dat de passagier.”

Ladder

Normaal doet hij de inspectie met een zaklamp. dan weer gebukt onder de romp, dan weer op een ladder en uiteindelijk op een hoogwerker voor rug, staart en vleugels van het toestel. “Met de drone scheelt dat 80 procent van de tijd.” En dat betekent dat De Vaan en Janss niet alleen meer werk kunnen verrichten, maar ook dat het toestel sneller de lucht weer in kan.

De drone zoemt nu nog op proef. “Nu doen we hem naast de visuele inspectie en kijken we nog zelf op het camerabeeld,” zegt De Vaan, “maar in de toekomst vliegt de drone vanzelf een rondje om het vliegtuig en vertelt hij mij waar de schade zit.” Het liefst zou hij de inspectie aan de gate doen. “Het kost een half uur om een vliegtuig van Schiphol Centrum hierheen te slepen – en een half uur terug – dus dan heb je al een uur oponthoud gewonnen.”

‘Hierheen’ is Hangar 73 op Schiphol-Oost. Lang geleden de plek waar fabrikant Fokker zijn toestellen afleverde, maar al jaren het onderkomen van het Regional Jet Center (RJC) van Martinair, het bedrijf waaraan KLM Cityhopper het onderhoud van zijn 49 Embraers heeft uitbesteed. Onderhoud, tenzij acuut, vindt ’s nacht plaats. Na afloop van hun dienst worden de toestellen binnengereden om – als het goed gaat – aan het einde van de nacht gereviseerd de hangar weer te verlaten.

Het afgelopen jaar, nadat de laatste Fokker bij KLM was uitgevlogen, is Hangar 73 grondig verbouwd. Nu kunnen er tegelijkertijd acht toestellen worden gereviseerd. ”Vergelijk het met de Formule 1,” zegt Jeroen van Eijk van Cityhopper. “Onderhoud is een pitsstop voor vliegtuigen geworden. Bij een van de stops staat, onder een zeil, een complete motor klaar. “Mocht er een motor gewisseld moeten worden, dan kunnen we dat in een nacht doen, voor zover dat veilig haalbaar is.”

Stemcommando’s

Het werk is niet altijd zo ingrijpend, maar ook deuken – omdat er bijvoorbeeld een cateringtruck te hard tegen de romp is gereden – moeten worden gerepareerd. Tot voor kort ook al een langdurig karweitje. De Vaan strijkt met zaklamplicht over de romp en markeert elke verdachte plek met een afwasviltstift – inclusief smiley. Daarna moet hij meten hoe diep de deuk is en bepalen of het toestel nog even kan doorvliegen, of dat ter plekke een nieuw rompdeel gemaakt moet worden. Die beoordeling kost hem drie kwartier. “En dan heb ik nog niks gerepareerd,” zegt De Vaan.

Hij kwam zelf op het idee van een iPad-app die deuken via het camerabeeld opspoort, de locatie vastlegt, de diepte meet en maatregelen adviseert, alles gekoppeld aan de vliegdocumentatie. “Daarmee kunnen we in twee minuten doen wat anders 40 minuten kost.” De app, ook nog op proef, wordt straks niet alleen door grondwerktuigkundigen gebruikt. “Hiermee kan ook de vlieger op een buitenstation met zijn iPad kijken of het een bekende schade is en of hij kan doorvliegen.”

Ook bij regulier onderhoud doet de tablet dienst. “Met stemcommando’s kan ik de iPad opdrachten geven, bijvoorbeeld als ik een wiel van het landingsgestel wil wisselen.” De app projecteert de hele opbouw van het landings­gestel over het camerabeeld van het vliegtuig en laat als een virtuele Ikeahandleiding stap voor stap de acties zien. “Ik kan het onderdeelnummer zien, de torquewaarde van de moer, of de lamp die ik moet vervangen. Het beeld op de app is de visuele vertaling van de tekst uit de handboeken.”

Tablet

Het zijn niet alleen calamiteiten in Hangar 73. “We doen 420 keer per jaar een A-check, een soort kleine beurt,” zegt Jeroen van Eijk van ­Cityhopper. “Vroeger was het magazijn met onderdelen en gereedschappen aan de ene kant van de hangar en stond het toestel aan de andere kant. Mensen liepen voortdurend heen en weer. Nu staan alle materialen, gereedschappen en onderdelen klaar bij de plek waar wordt gewerkt, specifiek voor die taak. Hebben ze nog iets nodig, dan bestellen ze dat via hun tablet en wordt het binnen een kwartier geleverd; een soort pizzakoerier voor onderdelen.”

Daardoor kan zo’n vliegtuig-apk in negen uur worden afgerond, drie kwartier sneller dan voorheen. “We kunnen elke stap volgen en daarop onze planning maken. We zien zelfs wanneer de sleepwagen aankomt, om het toestel weer naar Schiphol-Centrum te brengen, zodat het vliegtuig weer passagiers kan vervoeren.”

Minder achter de hand

Terwijl 47 broertjes door het Europese luchtruim zoeven, staan op Schiphol permanent twee Embraers van KLM Cityhopper in reserve om bij te springen als er problemen zijn. Dat moet er, mede door de investeringen die het bedrijf en partner RJC doet in het onderhoud, er volgend jaar nog eentje zijn.“We willen uiteindelijk toe kunnen met één reserve­toestel,” zegt topman Warner Rootliep van ­Cityhopper, “zodat we zoveel mogelijk vliegtuigen kunnen inzetten om passagiers te vervoeren.”

“Toen we nog met Fokkers vlogen, hadden we permanent vijf toestellen in reserve. Dat het er nu nog twee zijn, betekent al een enorme besparing. Daardoor kunnen we nieuwe bestemmingen openen of de frequentie op bestaande routes verhogen.” Zo vliegt Cityhopper sinds kort naar het Poolse Wroclaw, alweer de derde bestemming in Polen en werd vorig jaar het landelijke Zweedse Växjö toe­gevoegd.

Zomerserie

Het Parool ­beschrijft in een korte serie de zomer op Schiphol.

1. Eerste hulp bij stommiteiten
2. Zondebok bij vertragingen
3. Kan die koffer nog mee?
4. Even een deukje wegwerken

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden