Reportage

De Dam volgepakt met demonstranten tegen politiegeweld en racisme

Ruim 5000 mensen demonstreerden maandagavond op de Dam tegen racisme. De dood van George Floyd was de aanleiding voor de demonstratie, de zoveelste in een trits vergelijkbare zaken waarbij zwarte Amerikanen het leven lieten door de hand van een racistisch veronderstelde politiemacht.

Demonstranten tijdens het protest op de Dam. Diverse anti-racisme-organisaties hielden een manifestatie uit protest tegen wat zij noemen politiegeweld tegen zwarten in de VS en de EU.Beeld ANP

Van het paleis tot het oorlogsmonument en van de Kalverstraat tot de Nieuwendijk: de Dam stond helemaal vol. De organisatie liep rond met bordjes met instructies voor de anderhalve meter afstand, maar daar werd nauwelijks gehoor aangegeven. Ook de Damstraat stond vast, trams werden omgeleid. De politie posteerde zich aan de randen, maar greep verder niet in. De betoging verliep vreedzaam. 

De duizenden betogers droegen wel bijna allemaal mondkapjes, zoals vooraf was gevraagd. Ze brachten borden mee met daarop teksten als ‘Black lives matter’ en ‘The future is coloured’. Ook de kleurplaten van McDonald’s kwamen goed van pas als protestbord.

“Ik sta hier niet om jullie te feliciteren dat het in Nederland beter gaat dan in de VS,” zei spreker Jennifer Tosch, oprichter van Black Heritage Tours in Amsterdam. “Het gaat niet alleen om het vermoorden van mensen in de VS, maar om witte suprematie in de hele wereld.”

Belastingdienst

‘Institutioneel racistisch geweld’ is volgens de organisatie van de demonstratie – een samenwerking van Kick-out Zwarte Piet (KOZP) en Black Queer & Trans Resistance NL – niet exclusief Amerikaans. 

Beeld ANP

Met de dood van Mitch Henriquez vijf jaar geleden in Den Haag, die het leven liet na een politie-nekklem, volgens hen als het meest schrijnende Nederlandse voorbeeld. Maar dat geldt net zo goed voor het geweld tegen anti-zwartepietactivisten de afgelopen jaren, waarmee wordt gedoeld op arrestaties tijdens sinterklaasintochten.

Ook de recente fraude-affaire bij de Belastingdienst, die mede op basis van herkomst vermeende fraudeurs profileerde, is volgens hen een verlengstuk van institutioneel geweld, evenals de Nederlandse steun aan het ‘dodelijk immigratiebeleid’ aan de grenzen van Europa. 

Zelfs het waarschuwingssysteem voor vermiste kinderen Amber Alert werd over de hekel gehaald: dat zou zich schuldig maken aan racisme door ‘alarmen voor vermiste zwarte kinderen’ te laat in te schakelen.

Maar ook arrestaties in Zuidoost en de plannen voor preventief fouilleren werden vanaf het podium aangevallen. En Kerwin Duinmeijer werd genoemd, de vijftienjarige Amsterdammer die op 20 augustus 1983 na een ruzie in de Damstraat werd doodgestoken door een skinhead. 

De massa op de Dam schreeuwde elf keer: “I can’t breathe.” Dat is al jaren een protestleus van de Black Lives Matter-beweging, na de dood van Eric Garner, een ongewapende zwarte man die in 2014 in New York een houdgreep van een politieman niet overleefde.

Zwart privilege

“Het is tijd voor zwart privilege,” zei rapper en dichter Akwasi Owusu Ansah tijdens de demonstratie. “Dit is een nieuwe fase, houd je niet meer in. Je bent niet alleen. Als je nu niet voor jezelf opkomt, ben jij ook een sukkeltje. We praten hier sinds 2007 over, nu worden we gehoord. De Nederlandse media fokt met ons. Maar het gaat veranderen.”

Daarna volgde dichter Jerry Afriyie, vooral bekend als voorman van de actiegroep Kick Out Zwarte Piet. “De afgelopen dagen zijn heel moeilijk geweest voor zwarte mensen. Dit zijn oorlogsbeelden die de wereld moet zien. Wat doet dit met een kind, mijn kind, dat ziet dat mensen vermoord worden die dezelfde huidskleur als zij hebben.”

Ambtswoning

Eigenlijk hadden de demonstranten op de eerste dag van slavernijmaand Keti Koti bij de ambtswoning van de burgemeester willen staan, maar dat is vanwege de coronaregels en de beperkte ruimte aan de Herengracht afgeblazen. De Dam bood voldoende ruimte voor een 1,5 meterprotest dat nadrukkelijk vreedzaam moest zijn, zo luidde de oproep.

De dood van Floyd, na een chaotische en uiterst hardhandige arrestatie door vier agenten in Minneapolis, heeft in de VS tot enorme protesten, plunderingen en brandstichtingen geleid. Er zijn sinds woensdag naar schatting wel 4000 relschoppers of betogers gearresteerd. In meer dan twintig staten is de Nationale Garde te hulp geroepen om het geweld de kop in te drukken. Vlakbij het Witte Huis in Washington is op meerdere plaatsen brand gesticht.

Gemeente grijpt niet in om 1,5-meterregel

Ondanks de grote menigte op de Dam is de gemeente niet van plan om in te grijpen om de anderhalve meter afstand tussen mensen te waarborgen. Volgens een woordvoerder van burgemeester Femke Halsema is de organisatie van de demonstratie verantwoordelijk voor het waarborgen van de afstand. 

“Deelnemers hebben ook eigen verantwoordelijkheid,” zegt de woordvoerder. “Ook de politie is op de achtergrond aanwezig en spreekt mensen aan op de coronaregels.”

De houding van de gemeente is opvallend, omdat de afgelopen weken meerdere keren is ingegrepen in parken en op openbare plekken om grote groepen mensen uit elkaar te drijven. “Er is hier geen reden om de demonstratie te beëindigen. De vrijheid van demonstratie is een groot goed in Amsterdam.”

-Beeld ANP
-Beeld ANP
Demonstranten tijdens het protest op de Dam Diverse antiracismeorganisaties houden een manifestatie uit protest tegen wat zij noemen politiegeweld tegen zwarten in de VS en de EU.Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden