PlusGeschiedenis

De club die in rook opging: het in 1922 opgerichte Energia

Sportpark Nieuwe Hemweg, waar voetbalclub DIB zijn velden en kantine had.Beeld Igor Wijnker

In het Westelijk Havengebied huisde tot 2005 voetbalclub DIB (voorheen Energia). Werknemers uit de kolencentrale waren er lid. In de nadagen stond het gras hoog en woonde de terreinknecht er in een caravan.

Om vandaag de dag Sportpark Nieuwe Hemweg te vinden is een oud stratenboekje onmisbaar. Het lichtgroen van het ‘sportterrein’ springt eruit tussen opmerkingen als ‘goederenspoor’, ‘industrieterrein’, ‘autosnelweg’, ‘bebouwing’ en cirkels die symbool staan voor de enorme tanks in een tankpark. Hier aan de ­Methaanweg speelde V.V. DIB de thuiswedstrijden, totdat het doek viel in 2005.

De Methaanweg liep dood. Naar de ingang van de voetbalclub was het zoeken. Verscholen achter een rij populieren en ligusterstruiken lagen de twee speelvelden en het clubgebouw met kleedkamers op de begane grond, de kantine erboven. De club lag in de slagschaduw van de Centrale Hemweg met zijn immense dampende pijp. In de nadagen was het gras lang, waren de krijtlijnen vervaagd en stonden de doelen er werkeloos bij. Mollen vonden er blindelings hun weg.

Rinus Marinus was van 1998 tot 1 juni 2005, de dag dat DIB werd opgeheven, het manusje-van-alles (zie ook kader). Rinus – klein en stevig van stuk, grijze stoppelbaard, een stem als grof schuurpapier –leerde de club bij toeval kennen. “Ik had in een oude tunnelbuis in de havens geslapen. Het was koud, ik had honger en dorst. Ik pakte mijn boeltje bij elkaar en ging op zoek naar een kop koffie.”

Die morgen loopt Rinus langs de Nieuwe Hemweg. Al wandelend kijkt hij met half dichtgeknepen ogen naar de pijp van de reusachtige elektriciteitsfabriek. Op dat moment hoort hij gejuich. Het gejuich komt vanachter de bosschages. Rinus kijkt nog eens goed en ziet een wapperende rood-witte vlag, twee velden, hollende mannen, een handjevol publiek en een kantine. “Ik dacht: koffie!” Hij raakt aan de praat met de man achter de bar. “Op het terrein bleek een caravan leeg te staan, waar ik in ruil voor onderhoud aan het gebouw en de velden kon wonen.”

Rauwdouwers

De club was in 1922 in Amsterdam-Noord opgericht als Electra, later Energia, voor medewerkers van het elektriciteitsbedrijf. De eerste locatie was naast de Centrale Noord aan de Papaverweg, later verhuisden ze naar het Mosplein en werden ze buren van De Volewijckers. Vanwege de bouw van Ziekenhuis Amsterdam-Noord moesten ze op zoek naar een nieuwe stek. In 1963 streken ze naast de Centrale Hemweg neer. Op 24 mei werd de locatie geopend. Het GEB-personeelsblad Vonk en Vlam meldde dat de club weer beschikte over twee velden en een fraai clubhuis. Maar 32 jaar later waren bedrijfsteams uit de tijd. Energia had een schuld van 30.000 gulden en telde nog slechts 26 leden. Een handjevol trouwe clubmensen zorgde voor een doorstart: in 1996 werd Door Inzet Beloond (DIB) opgericht.

Henk van Bakel van WV-HEDW 16 speelde medio 2000 tegen DIB. “DIB zou een club van rauwdouwers zijn. Ik kon me daar wel iets bij voorstellen. Weggestopt in de havens en dan speelden we ook nog tegen een ploeg van Engelse, Ierse en Schotse dakdekkers. Niemand gaf het toe, maar we zagen er behoorlijk tegen op.” Toen Van Bakel naar huis fietste, was hij opgelucht. Zijn benen hadden het overleefd. “Die jongens bleken niet zo goed en ze waren eerder laconiek dan agressief.”

De club haalde het 10-jarig jubileum niet. De vereniging trof hetzelfde lot als Energia: nauwelijks leden, geen geld, geen bestuur en koude douches. Daarbij aasde de centrale op de grond, om er biomassa op te slaan. Het ooit fraaie clubgebouw stond inmiddels op instorten. In de kantine stonden overal emmers op het linoleum om de gestaag vallende regendruppels op te vangen.

Rinus Israël en Jan Jongbloed

In de bestuurskamer was het plafond al naar beneden gekomen. In het trappenhuis was een raam ingegooid. In een van de kleedkamers zat een grote scheur.

In 1964 zaten hier in de kleedkamers Rinus Israël, Jan Jongbloed, Daan Schrijvers en Frans Geurtsen: spelers van eredivisionist, bijna-landskampioen en toenmalige buurman DWS. Het Vrije Volk van 6 maart 1964 meldde dat de profs tijdelijk moesten uitwijken van het eigen trainingsveld. Een foto toonde geblokte mannen in wollen trainingspakken met de centrale op de achtergrond. DWS-voorzitter Henk Solleveld was de amateurclub dankbaar, maar had ook bezwaren. De selectie moest zich na een zware training onder het uitademen van ‘asemwolkjes’ in een onverwarmde kleedkamer omkleden.

Wie nu naar Methaanweg 6 zoekt, zoekt tevergeefs. Het adres bestaat niet meer. De kantine is gesloopt, de velden zijn verdwenen. Er staan nu geen spelers meer opgesteld, maar zonnepanelen. En de pijp van ‘de wolkenfabriek’ is stilgevallen. Ook de kolentransportband die door het Westelijk Havengebied kronkelt, vervoert geen kolen meer. Die buis had veel weg van een spelerstunnel. Een noodtrap kwam uit op de velden, alsof de mannen rechtstreeks vanuit de centrale naar de wedstrijd kwamen.

Ferry Wieringa is journalist en schrijver. Dit is een bewerking van zijn artikel uit het zomernummer van ­ Ons Amsterdam.

Terreinknecht Rinus

In 2004 haalde de oud-voorzitter van DIB, Frans Klaasen Bos, in Het Parool herinneringen op aan de nadagen van zijn club. Klaasen Bos had het nodige te stellen gehad met terreinknecht Rinus, die volgens hem zonder toestemming in een caravan op het terrein was gaan wonen. Hij was de weg kwijtgeraakt na het overlijden van twee zoons, dronk en zou aan het syndroom van Korsakov lijden. Nadat hij de voorzitter had bedreigd, zat Rinus zelfs drie maanden vast. De spelers durfden na zijn vrij­lating niet meer op het terrein te komen. Twee honden hielden pottenkijkers weg. Op den duur durfde niemand er meer heen. Toen de stroom werd afgesloten, ­verdween hij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden