Plus Reportage

De clipper Stad Amsterdam vaart uit, maar eerst: een grote beurt

De clipper Stad Amsterdam vaart over een jaar uit voor een wereldreis om aandacht te vragen voor de 17 ‘duurzame ontwikkelings­doelstellingen’. Maar eerst een grote beurt.

De dock waar het schip komt te liggen. Beeld Rink Hof (111305)

“Het is deze keer niet even knippen en scheren,” zegt de projectleider die de zogenoemde ‘refit’ van het 76 meter lange zeilschip in goede banen moet leiden. Na negentien jaar varen krijgt de clipper Stad Amsterdam geen reguliere onderhoudsbeurt maar een ‘midlife upgrade’.

Op Willemsoord, het monumentale deel van Den Helder dat voorheen de scheepswerf van de Koninklijke Marine was, werd deze week de formele aftrap gegeven voor de zes maanden durende onderhoudsbeurt van het zeilschip. Het schip, niet zomaar een vaartuig, maar het ­paradepaardje van de gemeente Amsterdam die het schip samen met Randstad bezit (zie kader), is eraan toe. De afgelopen negentien jaar voer het zeilschip 353.000 zeemijlen en ontving het circa 160.000 gasten aan boord.

Volgend jaar, op de laatste dag van Sail ­Amsterdam, vaart Stad Amsterdam Nederland uit voor de SDG World Tour: een wereldreis om aandacht te vragen voor de zeventien ‘duurzame ontwikkelingsdoelstellingen’. Die doelen, de ­opvolgers van de millenniumdoelstellingen, zijn door de Verenigde Naties geïnitieerd ‘om de wereld een betere plek te maken in 2030’.

“Wij gaan ons focussen op bewustzijn en ­activatie van de jongeren op locatie,” zegt Max Jilderda, een van de zeven jongeren die de kar trekt van het project dat door enkele aan­wezigen op de scheepswerf ‘erg ambitieus’ wordt genoemd.

17 landen, 17 doelen

Over de haalbaarheid twijfelt Jilderda echter niet. “We zoeken wel nog partners die ons ­financieel gaan steunen, maar op 16 augustus varen we uit.”

In de twee jaar die daarop volgen reist Stad Amsterdam met dertig bemanningsleden aan boord naar Denemarken, Noorwegen, Marokko, Brazilië, Argentinië, Ecuador, de VS, Japan, China, de Filipijnen, Indonesië, Australië, ­India, Zuid-Afrika en de Dominicaanse Republiek om te eindigen bij het hoofdkantoor van de Verenigde Naties in New York. Op elke locatie staat een van de zeventien duurzame ontwikkelingsdoelen centraal.

76

De Stad Amsterdam is 76 meter lang, 47,5 meter hoog en 10,5 meter breed. 

Maar ook onderweg wordt er gewerkt. Jilderda: “We gaan met andere jongeren die bij ons op de boot stappen nadenken over ideeën om de doelen, zoals toegang tot betaalbare en duur­zame energie voor iedereen, duurzame consumptie en productie en inclusief, gelijkwaardig en kwalitatief onderwijs voor iedereen, te behalen.

Op elke bestemming staat één doel centraal en blijft de boot tien dagen liggen om ook lokaal ­bewustwording te creëren en de dialoog aan te gaan met de lokale bevolking. “En online zijn we er ook,” zegt Jilderda. “Want ja, het is de 21ste eeuw.”

Scheepsjargon

Voor de plannen nagestreefd kunnen worden, staat Stad Amsterdam zes maanden droog in Den Helder – dat was gezien de planning en ­logistiek een gunstigere onderhoudslocatie dan Amsterdam, zo laat de directeur van het schip, Evert van Dishoeck, weten.

De driemaster krijgt een nieuwe hoofdmotor, nieuwe generatoren en moet door een betere uitlaatgasbehandeling minder brandstof ­verbruiken en roet uitstoten. Het kan niet op aan scheepsjargon in de vergaderruimte waar de betrokkenen de plannen uiteenzetten. Ook het tuigage en dek worden onder handen genomen en de boot krijgt een nieuwe kombuis – een scheepskeuken.

Wat dat allemaal gaat kosten? “Dat houden we voor onszelf,” zegt Van Dishoeck. De bouw van de Stad Amsterdam kostte destijds 35 miljoen gulden (circa 16 miljoen euro).

Op 1 november wordt het schip drooggelegd in dok 2, op het marineterrein in Den Helder. ­Gedurende de werkzaamheden mogen bezoekers het schip van buitenaf bekijken, maar het is niet toegankelijk. Dat zou het proces kunnen vertragen en de deadline luistert nauw. Het liefst ziet het onderhoudsbedrijf de clipper eerder aanmeren in Den Helder, maar er staat meer op het schema van de Stad Amsterdam. Nog voor het zes maanden wordt drooggelegd, komt het schip naar Amsterdam, waar het voor het Scheepvaartmuseum voor anker gaat. Daar is het nog toegankelijk voor bezoekers tot 28 ­oktober.

De Stad Amsterdam in 2012 bij Brest, Frankrijk. Beeld AFP

Werkgelegenheid

De clipper Stad Amsterdam is ­gebouwd door de gemeente ­Amsterdam en Randstad als werk­gelegenheidsproject. Jonge werklozen en schoolverlaters konden tijdens de bouw van het schip in Amsterdam opgeleid worden en werk­ervaring opdoen. In 1995 werd gestart met het ontwerpen van het schip, naar voorbeeld van het gelijknamige koopvaardijschip De Amsterdam uit 1985. Twee jaar later kon er daadwerkelijk gestart worden met bouwen. In de afgelopen 19 jaar heeft het schip, dat ook wel het paradepaardje van Amsterdam wordt genoemd, werk verschaft aan circa 480 mensen.

In cijfers

- in 2000 voor het eerst te water
- 76 meter lang
- 3 masten
- 47,5 meter hoog
- 10,5 meter breed
- 31 zeilen
- 2200 vierkante meter zeil
- gemiddeld 30 bemanningsleden aan boord
- 12 nationaliteiten zijn vertegenwoor-digd onder de bemanningsleden
- Circa 160.000 gasten aan boord gehad in de afgelopen 19 jaar
- 353.000 zeemijl afgelegd
- in 2018 legde het schip 31.642 ­zeemijl af

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden