Plus

De buurgemeenten zijn er bijna uit: minder gedoe, meer stabiliteit en hard optreden tegen lachgas

Akkoorden worden gepresenteerd, wethouders voorgesteld, motto’s uitgeprobeerd. Drie maanden na de verkiezingen vallen de nieuwe coalities plots als rijpe appelen uit de boom.

Patrick Meershoek
Ouder-Amstel. Beeld Rink Hof
Ouder-Amstel.Beeld Rink Hof

Zaanstad: zoeken naar stabiliteit

De witte rook boven Zaanstad kwam deze week een keer niet van de dampende biomassacentrale in de Pascalstraat, maar uit het stadhuis waar de onderhandelaars bijna drie maanden na de verkiezingen een nieuw college presenteerden. De twee formateurs Dennis Straat en Jantine Criens hadden een lastige klus te klaren, want er moest een coalitie in elkaar worden geknutseld met drie linkse en drie rechtse partijen. PvdA, GroenLinks, Rosa, Partij voor Ouderen en Veiligheid, CDA en VVD vonden elkaar tijdens een lang weekeinde in IJmuiden, waar in een hotel de laatste knopen werden doorgehakt en de champagne ontkurkt.

Het coalitie-akkoord voor de komende jaren heet ‘Slagen maken’, en dat klinkt stukken beter dan ‘Slaags raken’, wat de afgelopen jaren geregeld het motto in Zaanstad leek. Het nieuwe college wil samenwerken, zegt Harry van der Laan, de nieuwe wethouder voor de POV. “Er is juist gezocht naar stabiliteit. We komen van een college dat leunde op 20 van de 39 zetels. De nieuwe coalitie bestaat weliswaar uit zeer verschillende partijen, maar er is evenwicht en we hebben een ruime meerderheid van 25 zetels. Het moet afgelopen zijn met het gedoe, we willen samen voor Zaanstad aan de slag.”

Waterland: oude wijn in oude zakken

In Waterland is de vorming van een nieuwe coalitie op een oor na gevild, zo laat onderhandelaar Yvonne Gras weten namens de lokale partij Waterland Natuurlijk. Er zijn wel wat tranen weggepinkt bij de grote winnaar van de verkiezingen, want in de afgelopen maanden moest met pijn in het hart afscheid genomen van de wens om enige vernieuwing door te voeren in het lokaal bestuur. Het plan voor een kleine coalitie met een grote rol voor de raad ging in rook op aan de onderhandelingstafel en daarna sneuvelde ook nog het voornemen om te komen tot een bestuursakkoord op hoofdlijnen.

Het resultaat is oude wijn in oude zakken, maar zo drinken ze de democratie nu eenmaal het liefst in Waterland. Er wordt inmiddels gewerkt aan een coalitie met een overweldigende meerderheid (12 van de 17 zetels) en een akkoord met veel zekerheden voor de deelnemende partijen: Waterland Natuurlijk, GroenLinks, PvdA en VVD. Gras: “De finish is in zicht, en daar zijn we blij mee. Het is niet gelopen zoals het ons aanvankelijk voor ogen stond, maar dat is de politieke realiteit. Het gaat er nu om een goed bestuur neer te zetten. En wij zullen ons de komende jaren blijven inzetten voor bestuurlijke vernieuwing.”

Landsmeer: is het broedsel sterk genoeg?

In Landsmeer lopen de onderhandelaars op eieren, sinds D66 en VVD hebben laten weten geen heil te zien in de plannen van Lokaal Landsmeer, de grote winnaar van de verkiezingen. Er ligt inmiddels een conceptakkoord bij de burgemeester met de handtekeningen van Lokaal Landsmeer, GroenLinks, Positief Landsmeer en CDA, samen goed voor negen van de vijftien zetels. Omdat er slechts twee parttime-wethoudersposten te vergeven zijn in Landsmeer, zullen die worden ingenomen door Lokaal Landsmeer en GroenLinks en zullen Positief Landsmeer en CDA in ruil voor hun steun een paar punten uit hun program mogen verzilveren.

In de wandelgangen van het gemeentehuis wordt gefluisterd dat de finish in zicht is. Maar er zijn ook zorgen: is dit broedsel sterk genoeg om het vier jaar vol te houden? Lokaal Landsmeer en GroenLinks hebben geen bestuurservaring en zijn ook bepaald geen natuurlijke bondgenoten. Voorman André La Fontaine van Positief Landsmeer heeft in tientallen jaren raadslidmaatschap een reputatie opgebouwd als enfant terrible van het lokaal bestuur. Aan de andere kanten weten ze ook in Landsmeer als geen ander: je kunt geen omelet maken zonder een paar eieren te breken.

Ouder-Amstel: op koers blijven

In Ouder-Amstel wordt het nieuwe college aanstaande dinsdag geïnstalleerd. Namens de VVD gaat Barbara de Reijke op voor haar tweede termijn als wethouder. Zij krijgt gezelschap van Paulette Koek-Baks van Ouder-Amstel Anders en de Amsterdamse ambtenaar Jacqueline de Maa van GroenLinks. Voor een ruk aan het roer hoeft in het rustige Ouder-Amstel niet te worden gevreesd. Het coalitieakkoord heeft de geruststellende naam ‘Ouder-Amstel op koers houden’ meegekregen. Alle drie partijen drukken een stempel op het resultaat. Kort samengevat: transparant bestuur, meer zonnepanelen en hard optreden tegen het gebruik van lachgas.

Een van de hete hangijzers tijdens de onderhandelingen was de positie van Jan Koek, niet alleen de wettige echtgenoot van beoogd wethouder Paulette Koek, maar ook aangewezen om haar op te volgen als fractievoorzitter van Ouder-Amstel Anders. Dat moest anders, vonden de andere coalitiepartijen, beducht als zij waren voor een te grote concentratie van macht op een en hetzelfde woonadres. Afgesproken is dat Koek nu als gewoon fractielid zitting neemt in de gemeenteraad. Mocht het bestuur ten koste gaan van de liefde, of andersom, dan zal Koek afscheid nemen, zo heeft hij beloofd. Van de raad, voor alle duidelijkheid.

Zandvoort: op weg naar nieuwe bestuurscultuur

In Zandvoort zijn ze ook klaar. Jong Zandvoort, CDA, Ouderen Partij Zandvoort en VVD konden deze week een coalitieakkoord presenteren onder de naam Voor Zandvoort. Dat klinkt als een open deur, maar in het recente verleden wekte het ruziënde bestuur geregeld de indruk er niet per se voor de burger te zijn. Het nieuwe college wil voorgaan op de weg naar een nieuwe bestuurscultuur met een ‘constructieve grondhouding en een positieve attitude’ waarbij collega’s en burgers met vertrouwen worden benaderd in plaats van met wantrouwen. Jerry Kramer van Jong Zandvoort: “We doen dit met ons allen voor ons Zandvoort.”

Later deze maand worden ook de vier wethouders aangesteld die bij het akkoord horen. Jerry Kramer neemt zitting in de raad. Martijn Hendriks wordt wethouder namens Jong Zandvoort. Pikant detail: eind vorig jaar werd Hendriks door de leden van de VVD weggestemd als lijsttrekker, reden om uit de partij te stappen. Strategisch crisismanager Lars Carree is nog wel lid en wordt wethouder namens de VVD. Zittend wethouder Gert-Jan Bluijs gaat voor het CDA op voor een tweede termijn en voor de OPZ stapt het ervaren raadslid Peter Kramer, ook de vader van Jerry, in het college.

Haarlemmermeer: knallen op het pluche

Ook in de knip: het nieuwe college van Haarlemmermeer. VVD, Haarlemmermeerse Actieve Politiek (HAP), D66 en CDA vormen de komende jaren het dagelijks bestuur van de gemeente. Jurgen Nobel van de VVD gaat door als wethouder, net als zijn partijgenoot Marja Ruigrok. HAP houdt vast aan Marjolein Steffens en het CDA gaat door met Mariëtte Sedee die in het verstuurde persbericht aankondigt te willen knallen. Nieuw op het pluche zijn HAP-fractievoorzitter Charif el Idrissi en Charlotte van der Meij van D66. Beiden blijken te beschikken over een levensmotto. El Idrissi: halverwege de berg is het uitzicht ook mooi. Zeiler Van der Meij: loeven in de vlaag!

Amstelveen: kalme formatie

In Amstelveen, waar niemand haast heeft, laten de onderhandelaars weten dat ze op schema liggen en volgende week een coalitieakkoord zullen presenteren. De kans lijkt groot dat de onderhandelaars, Herbert Raat van de VVD, Floor Gordon van D66, Marijn van Ballegooien van de PvdA en Jacqueline Höcker van Goed voor Amstelveen, alle vier zelf ook in het college stappen.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden