PlusExclusief

De bizarre beroving van een waardetransport in Noord: een professionele overval met fatale fouten

Sporenonderzoek in het weiland in Broek in Waterland.  Beeld ANP
Sporenonderzoek in het weiland in Broek in Waterland.Beeld ANP

Wáárom vluchtten die extreem gewelddadige overvallers woensdag vanuit Amsterdam-Noord naar de landweggetjes van Broek in Waterland? Het is een bekend patroon: zorgvuldig voorbereide misdrijven, knullig uitgevoerd.

Het is gebruikelijk dat criminelen rustige, wat afgelegen plekken verkiezen om over te stappen in gereedstaande onopvallende vluchtauto’s. Daar steken ze de bij hun misdrijf gebruikte snelle bolide in brand om sporen te wissen. Op die nieuwe auto let niemand, is het idee.

Het gebeurt na liquidaties, na gewelddadige en grootscheepse overvallen. Wel liggen die overstapplekken doorgaans vlak bij goede uitvalswegen, om snel en definitief weg te kunnen komen. Heel wat anders dan de landweggetjes rond Broek in Waterland.

Toch was juist dat dorpje als één van de overstapplaatsen verkozen door de Franse en Belgische overvallers die woensdag in de Meeuwenlaan in Amsterdam-Noord een waardetransport van een enorme buit hadden beroofd bij Schöne Edelmetaal.

Broek in Waterland zou alleen maar een logische overstaplocatie zijn als de overvallers daar in alle rust ongezien hadden kunnen arriveren, maar dat hadden ze zelf onmogelijk gemaakt door bij de overval met grof geweld met een Porsche Cayenne de zware toegangsdeur te rammen en vervolgens met automatische wapens (in de lucht) te schieten – kennelijk om iedereen op afstand te houden.

De bizarre overval op het waardetransport verliep, zoals zo vaak bij de zwaarste categorie misdrijven, in een combinatie van zeer professionele voorbereiding en onbegrijpelijk amateuristische stappen in de uitvoering.

Heel professioneel geregeld waren de drie bolides waarmee de verdachten bij Schöne Edelmetaal arriveerden: een Porsche Cayenne, een Audi A4 en een Audi A6. Ongetwijfeld gestolen, maar snel genoeg om in weg te komen en ruim genoeg om een deel van de buit te vervoeren.

Hulp van insiders

Dat de Belgen en Fransen überhaupt wisten dat daar (nog) wat te halen was, in dat vanwege een verhuizing al grotendeels onttakelde bedrijf, getuigt van een uitstekende informatiepositie waardoor je vermoedt dat Amsterdamse criminelen of een insider hebben geholpen. Iemand moet hebben verteld dat woensdagmiddag sinds lange tijd weer een waardetransport van de firma Brink’s zou arriveren, om een miljoenenpartij goud en ander edelmetaal af te halen.

De Meeuwenlaan na de overval. Beeld ANP
De Meeuwenlaan na de overval.Beeld ANP

Naast de bolides hadden de overvallers zeker vier kleinere, onopvallender overstapauto’s klaarstaan in Broek in Waterland en in Diemen. Ze hadden professionele, zware wapens tot hun beschikking. Oorlogstuig. Al met al waren ze uitstekend uitgerust.

Dat ze zich op de vlucht in groepjes opsplitsten is ook slim. Er gaat meestal (in eerste instantie) maar één politiehelikopter de lucht in en ook de bestuurders van eventueel achtervolgende politiewagens zouden moeten kiezen.

Dat die zware toegangsdeur met de Porsche achteruitrijdend werd opengewerkt, is ook volgens het boekje. Elke ramkraker weet dat je nooit vóóruit iets moet rammen, want je riskeert dat het motorblok naar binnen schiet én je komt veel moeilijker weg als de auto vastraakt of te zwaar is beschadigd.

Boodschappenwagentjes

Andere keuzes zijn lastiger te begrijpen. De beslissing meteen al zóveel geweld te gebruiken dat je de aandacht van getuigen en de politie meteen vol op je richt. Hoe de daders met hun loodzware buit dachten soepel weg te komen, zeker over die landweggetjes en uiteindelijk in kleine boodschappenwagentjes (niet de grootste Peugeots en Renaults)?

Vooral: waarom die overstap van liefst twee van de dadergroepjes in Broek in Waterland was gepland? Het zal de bedoeling zijn geweest daar onopgemerkt in alle rust te arriveren, over te stappen, de Porsche en de Audi in brand te steken en weg te zijn voordat de vlammen en rook de aandacht trokken. Laat staan dat iemand al meteen zou begrijpen waaróm en waardoor die auto’s in brand stonden. Maar: de politie was door al dat geweld al in volle achtervolging, en dan helpt schieten met automatische wapens ook niet meer om ze op afstand te houden. Op de Zuiderzeeweg schoot een dadergroepje bovendien ook nog in de lucht, kennelijk om automobilisten uit de weg te jagen.

Vuilcontainer

Het zal de bedoeling zijn geweest in Broek in Waterland vanaf de Broekergouw over de Galggouw weg te komen, maar daar botste de Peugeot vol op een politiewagen, dus daar konden ook de anderen niet meer langs.

De bestuurder van de Renault, met daarin drie overvallers, ramde een tuinhek, waarna de auto door de tuin reed en tegen een boom strandde. Vanaf de straat kwam een vierde overvaller ook die tuin in lopen, twee anderen renden op de achtergrond al door het inmiddels bekende weiland, is op camerabeelden te zien.

Eén verdachte zal zich daar in een vuilcontainer hebben verstopt, zoals later bekend zou worden, de andere vijf renden door dat weiland, terwijl steeds meer agenten van grote afstand op ze schoten.

De rest is geschiedenis: één overvaller werd fataal geraakt door een politiekogel en bleef dood in het weiland achter, de anderen konden later worden gearresteerd. Ondertussen was het groepje dat vanuit Noord via de A10 naar Diemen was gereden, daar onder een viaduct van de A1 overgestapt. Eén verdachte werd daar in een auto gearresteerd, anderen kwamen weg. Eén verdachte werd aangehouden op de A16 bij Kralingen. De zoektocht naar minstens twee verdachten was vrijdag nog volop gaande.

De onwaarschijnlijke vluchtweg van de goudrovers

MEEUWENLAAN

Omstreeks 14.00 uur komt een waardetransport van Brinks aan bij Schöne aan de Meeuwenlaan in Amsterdam-Noord. Zo’n vijf minuten later horen buurtbewoners ‘een harde klap, als een auto-ongeluk’. Op dat moment rammen de overvallers met een Porsche Cayenne achteruit de toegangspoort. Even later klinken er schoten. Mensen zien gemaskerde mannen lopen. Tenminste een van hen heeft een geweer in zijn handen. Hij schiet een aantal keer in de lucht.

Het duurt niet lang voordat er sirenes klinken. Om kwart over twee rijden een Porsche Cayenne, een Audi A4 en een Audi A6 weg via de Motorkade. Die route lijkt onlogisch, maar volgens getuigen is de politie op dat moment al ter plekke en is de Meeuwenlaan afgezet.

Via het Gedempt Hamerkanaal en de Johan van Hasseltweg rijden de drie voertuigen de Nieuwe Leeuwarderweg op. Ze worden achtervolgd door de politie. Er wordt met automatische vuurwapens geschoten. Het konvooi neemt vermoedelijk de eerste afslag richting Nieuwendam.

NIEUWENDAM

Getuigen zien de Porsche Cayenne de rotonde bij het Waterlandplein over gaan. De auto voorop lijkt abuis, er wordt namelijk een extra rondje gereden. Daarna rijden ze richting snelweg, maar ze pakken waarschijnlijk een afslag te vroeg. Via de fietsersbrug bij de Randmeersingel, die vanwege bouwwerkzaamheden niet is afgesloten voor auto’s, rijden de drie voertuigen via de IJsselmeerstraat naar de Zuiderzeeweg. Daar wordt, volgens een bewoonster, drie keer geschoten.

Wanneer het konvooi de Ring bereikt rijden de Porsche Cayenne en de Audi A6 rechtdoor richting Broek in Waterland. De andere Audi slaat af richting Diemen.

BROEKERGOUW/KRUISWEG BROEK IN WATERLAND

Vanuit de auto’s die richting Broek in Waterland rijden wordt door de achterruit geschoten op politieauto’s die de achtervolging hebben ingezet. Bij de afslag Broek in Waterland maken de Porsche Cayenne en de Audi A6 een U-bocht naar een ventweg terug richting Amsterdam. De twee auto’s rijden naar een parkeerplaats bij de Broekergouw. Daar staan twee nieuwe vluchtauto’s geparkeerd. Een zwarte Renault Scenic en een zwarte Peugeot 5008. Op de parkeerplaats wordt vermoedelijk (een deel) van de buit overgeladen en de Audi in brand gestoken. De Porsche Cayenne wordt midden op de Broekergouw in brand gestoken.

De twee auto’s rijden, vermoedelijk met de Peugeot voorop, over de Galggouw. Daar belandt de Peugeot in een sloot naast de weg. De Renault rijdt een tuin in. Drie mannen stappen uit. Een man, vermoedelijk uit de gecrashte Peugeot, voegt zich bij hen. Drie van hen rennen door een sloot het weiland achter de huizen in.

Daar rennen ook twee mannen uit de gecrashte Peugeot. De politie schiet op alle vijf de mannen. Uiteindelijk houdt de politie in Broek in Waterland vijf mannen aan. Een zesde verdachte is in het weiland overleden. Om 14.46 uur wordt de traumahelikopter opgeroepen.

DIEMEN

De Audi A4 die met drie overvallers de Ring is opgedraaid racet richting Diemen. Ook vanuit de auto wordt er geschoten op de politie. In dit voertuig zit vermoedelijk een groot deel van de buit. De A4 wordt neergezet onder een viaduct onder S114 bij de A1. Daar wordt vermoedelijk overgestapt in twee gereedstaande vluchtauto’s, waaronder een Renault Clio. Omstreeks drie uur komt er een 112- melding binnen dat er onder het viaduct een auto in brand staat. Wanneer de politie ter plekke is, wordt een persoon in de omgeving van de uitgebrande auto aangehouden.

KRALINGEN

Omstreeks half vier wordt een man in een blauwe Renault Clio aangehouden op de A16 bij Rotterdam-Kralingen. De man reed richting Breda. Daarmee staat het totaal aantal aangehouden verdachten op 7. Twee overvallers zijn nog voortvluchtig.

Geblunder

Het is een inmiddels bekend patroon. Heel zware misdrijven worden zéér professioneel voorbereid, maar lopen op het moment suprême door knulligheden uit op een fiasco.

De naarste categorie zijn de liquidaties die met ‘spotters’ (observanten), volgapparatuur et cetera minutieus zijn voorbereid, met zware wapens, waarna bloednerveuze schutters kogels in het rond sproeien doordat ze die wapens niet weten te hanteren of de verkeerde doodschieten door een persoonsverwisseling.

De laatste jaren waren er ook volop liquidaties waarna de daders tevergeefs vluchtten.

In april 2016 weigerde de vluchtauto te starten nadat twee twintigers een crimineel hadden doodgeschoten in IJsselstein. Ze werden eenvoudig gepakt en kregen forse celstraffen.

In november 2017 vluchtten de daders na een liquidatie in Nieuwegein door de kennelijk niet ingecalculeerde ochtendspits over de A2. Ze hadden in Vleuten hun eerste vluchtauto in brand gestoken, maar konden in Amsterdam-Zuidoost betrekkelijk eenvoudig worden gearresteerd toen de politie de ‘overstapauto’ na een wilde achtervolging had klemgereden. Zo zijn er ook vele voorbeelden van ramkrakers die niet meer wegkomen doordat ze vooruit een pand in reden – in plaats van achteruit, waardoor de kans dat de auto het nog doet vele malen groter is.

De dader(s) die misdaadblogger Martin Kok wilden liquideren, blunderden liefst bij twee gelegenheden. Eerst plakten ze een autobom per ongeluk aan de buitenkant van zijn auto, waardoor hij die zag. Een tweede keer haperde het pistool. Helaas was het de derde keer wél raak, eind 2016.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden