De Amstelstroombrug is de eerste brug in Amsterdam met nestkastjes, kraamkamers en een bijenhotel

Amsterdam heeft sinds vandaag haar eerste ‘natuurinclusieve’ brug met nestkastjes voor onder meer de bedreigde huismus en gierzwaluw, kraamkamers voor vleermuizen en een bijenhotel. De Amstelstroombrug over de Duivendrechtsevaart die dinsdag 31 mei door wethouder Van Doorninck is geopend, moet de biodiversiteit van de stad vergroten.

Hanneloes Pen
De Amstelstroombrug met gaten voor vogelnesten. Beeld Jakob van Vliet
De Amstelstroombrug met gaten voor vogelnesten.Beeld Jakob van Vliet

De Amstelstoombrug is meer dan een handige verbindingsweg voor de bewoners van het Amstelkwartier naar de snelwegen A2 en A10. Ze heeft een belangrijke tweede functie. Het is letterlijk een verbindingsbrug – een soort hub – voor vogels en insecten naar andere parken in de stad. De brug zal onderdak bieden aan minstens twintig diersoorten.

In de gaten

Ecoloog/landschapsarchitect bij Smartland landscape architects, Klaas Jan Wardenaar, die nauw betrokken was bij de bouw van de brug naar het Amstelkwartier, dat zal uitbreiden naar zo’n 10.000 inwoners, wijst vanaf een boot onder de brug de kraam- en nestelplekken aan. “De brug is net klaar. De dieren moeten nog komen. Maar ik heb inmiddels wel aalscholvers gespot. Die hebben al in de gaten dat er iets bijzonders aan de hand is.”

Eén meter onder water, bij de pijlers van de brug, liggen stalen frames met daarin snoeiafval, bij uitstek een plek voor vissen en mosselen. “We hebben al met een onderwaterdrone gefilmd. Op de takken groeien plantjes die als voedsel voor de vissen dienen. Op het frame kunnen straks mosselen groeien,” zegt Wardenaar. Onder de pijlers is een uit stenen bestaande ondergrond gemaakt. “Daar houdt de rivierdonderpad weer van. Deze bedreigde vissoort gaat hier op zoek naar holletjes tussen de stenen.”

Vleermuizen

Vanaf de boot zijn aan de zijkant van de brug gaten van verschillende groottes te zien. Achter de gaten zijn houten nestkastjes gemaakt waar zo’n tien verschillende soorten vogels kunnen broeden, waaronder de ijsvogels, mezen, mussen, kwikstaarten, spreeuwen, kauwen en diverse zwaluwen. Voor elke vogelsoort een geschikte opening. Wardenaar: “Het grootste gat is voor de kauwen, het kleinste voor de mezen. Kleine vogels willen niet in een nestkastje met een te groot gat broeden.”

Bij de betonnen pijlers van de brug zijn langwerpige, horizontale gaten zichtbaar: het zijn kraamkamers met lamellen voor vleermuizen, vertelt Wardenaar. “Vleermuizen leven graag in oude gebouwen. In de stad worden oude gebouwen allemaal afgebroken, terwijl er een enorme behoefte is aan kraamkamers voor de vleermuizen.”

Intensief gebruik

Vlak onder het wegdek zijn een soort kommetjes gemaakt die als broedplaats geschikt zijn voor de boeren- en huiszwaluw. “Het gaat wereldwijd slecht met de biodiversiteit, zeker ook in Nederland, door het intensieve gebruik van het landschap. De huismus en de gierzwaluw hebben het moeilijk in de stad. Daarnaast zien we ook een afname van insecten in de stad.”

Wardenaar: “Deze plek was een groot knelpunt voor insecten. Ze gingen vanuit de Amstelscheg de stad niet. Een insect heeft geleiding nodig naar een ander natuurgebied en dat is precies wat deze brug doet,” zegt Wardenaar.

Inheemse bloemrijke kruiden

In de middenberm tussen de rijstroken staan inheemse bloemrijke kruiden als majoraan, kattenkruid, leeuwentand en margriet die bijen, vlinders en hommels aantrekken. “Hier kunnen ze voedsel tot zich nemen en zo naar Park Somerlust in de nieuwe wijk en verder de stad invliegen.”

Voor de bijen zijn nestelgaten gemaakt in de rode baksteenwanden en de pylonen van de brug. Er zijn in totaal acht bijenhotels. Wardenaar: “De bijen kunnen in de gaten hun eitjes leggen. Het steen is warm waardoor het eitje zich ontwikkelt.”

Natuurinclusief ontwerpen

“De afgelopen vijf jaar stellen steeds meer gemeenten voorwaarden om natuurinclusief te ontwerpen,” zegt architect Danny Esselman van VenhoevenCS, die de brug heeft ontworpen. “De brug heeft naast de ecologische elementen ook uitsparingen in de middenberm waardoor zonlicht wordt doorgelaten en het een sociaal veilige en aantrekkelijke verblijfsplek is voor voetgangers.”

Alle gebruikte materialen zijn duurzaam, recyclebaar en onderhoudsvriendelijk en worden, aldus aannemer Mobilis, gedurende de tijd mooier.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden