PlusAchtergrond

De actiefste boerderij van Amsterdam staat in een garage

Op de afgesloten akkers gaat het kweken van sla twee keer zo snel als in de reguliere tuinbouw. Beeld Jakob Van Vliet

Voedsel kweken waar het wordt gegeten zodat het niet langer per vliegtuig of boot hoeft te worden ingevlogen. Dat is de droom die Plantlab met een investering van 20 miljoen euro wil waarmaken.

Elke dag wordt in de hoofdstad 235 kilo sla gekweekt, plus de tomaten en kruiden om een prima stadssalade te maken. ‘Plant Paradise, Amsterdam’ staat op de verpakkingen. De actiefste boerderij van de stad staat niet in weidse weilanden of almachtige akkers, maar in de Riekerpolder, in een garage waar IBM ooit computers in elkaar zette.

Aan de lopende band wordt hier in achttien dagen in een hermetisch afgesloten vijver een slazaadje opgekweekt tot een volwaardig saladeingrediënt. Elke dag gaat een nieuwe lading kiempjes in kunststof bakken dobberend op een laag water de akker van de toekomst in, aan de andere kant komen ze er als sla uit.

Geen bestrijdingsmiddelen nodig

Het is niet alleen sla. Elke dinsdag is tomatenoogstdag in Amsterdam. Kruiden worden niet eens meer geoogst, maar worden in de bak waarin ze zijn opgegroeid geleverd aan winkels als Stach. De stadsboerderij, 1500 vierkante meter groot, is in staat om de ingrediënten voor een salade al tegen een vergelijkbare prijs te leveren als uit de kas of van de akker. In de supermarkt ligt het oogstgoed van Plantlab nog niet, hoewel dat volgens topman Michiel Peters ‘geen jaar meer zal duren’.

Ruim tien jaar sleutelt Plantlab aan het vervolmaken van industriële stadslandbouw. Het gaat vooral om de kweektechniek; het zaaigoed is doorsnee. Ledtechniek, sproei-installaties, de atmosfeer verríjkt met CO2. En vooral die afgesloten, tot in de details geconditioneerde akkers. Het kweken van een kropje sla gaat op die manier twee keer zo snel als in de reguliere tuinbouw. Bestrijdingsmiddelen zijn overbodig. Vrijwel alle grondstoffen worden gezuiverd en hergebruikt – alleen voor de warmte van de helpaarse ledlampen wordt nog naar een oplossing gezocht.

Op Aruba

Het Bossche Plantlab haalde afgelopen week 20 miljoen euro op bij het investeringsfonds van ex-Kruidvatfamilie De Rijcke. Met het geld gaat het bedrijf zelf groeien. Op Aruba, de Bahama’s en in het Amerikaanse Indianapolis worden nieuwe boerderijen opgezet.

In de hoofdstad van de Amerikaanse staat Indiana maakt de proefboerderij deel uit van een gemeenschapsproject. “Niet alleen om binnenstadsbuurten van verse groente te voorzien,” zegt Peters, “maar ook als werkgelegenheidsproject.”

Op Aruba gaat het juist om een bestendige voedselvoorziening. Vrijwel alle voedingswaar wordt er ingevaren of -gevlogen en met de economische situatie bij overbuur Venezuela en de vliegbeperkingen vanwege corona ligt een voedingsinfarct op de loer.

“Door corona is het nog duidelijker geworden hoe kwetsbaar onze voedselvoorziening is,” zegt topman Michiel Peters. “In Nederland hebben we het nog goed voor elkaar. Maar op heel veel plekken in de wereld is dat niet zo. Laat staan in de woestijn of boven de poolcirkel.”

Maar ‘verticaal boeren’ is in Amsterdam niet minder belangrijk, zegt Peters. Het hele jaar door komkommers in de winkel betekent dat ze in de winter, in plastic verpakt, ingevlogen moeten worden. Sperziebonen komen uit Kenia, kiwi’s uit Nieuw-Zeeland. ‘Verse’ munt in de supermarkt komt als een stekje het vliegtuig binnen.

“Hoe lang vinden we het nog verantwoord dat ons eten langer onderweg is dan het kweken duurt?” zegt Peters. “Hoe lang accepteren we dat met bestrijdingsmiddelen en genetische manipulatie, die niets met versheid te maken hebben, gezorgd wordt dat verse waar ook vers blijft?”

Niet afhankelijk van zon

“Als je afhankelijk blijft van traditionele land- en tuinbouw, dan blijf je afhankelijk van klimaat en seizoenen en dus van afstand. Wij nemen dat weg. Wij bieden de ultieme ontkoppeling van het klimaat. In een kas ben je nog altijd afhankelijk van de zon. Bij ons is het altijd het beste klimaat.”

Volgens Peters kunnen zulke verticale boerderijen overal worden neergezet. “Als we tienhoog stapelen dan hebben we met een oppervlakte van twee voetbalvelden genoeg groente en fruit voor 100.000 man; één mens is een vierkante meter. Voor groot-Amsterdam heb je dan zo’n twintig voetbalvelden nodig. Dat voorkomt voedselverspilling, milieuvervuiling overbemesting en pesticiden en scheelt 95 procent waterverbruik.”

In principe kan alles wat bloeit bij Plantlab groeien.“We kunnen elke plant kweken, alleen niet allemaal even economisch. Aardappelen, rijst en bananen liggen niet voor de hand. We kunnen wel zaadjes gebruiken van vroeger, die niet meer worden gebruikt omdat ze minder resistent waren tegen ziektes. Wij voorkomen juist dat je genetisch moet manipuleren.”

Een miljoen vierkante meter, goed voor een miljoen eters, en een omzet van een miljard euro (vorig jaar nog 6,4 miljoen): dat is het doel van Plantlab. “We doen nu nog alles zelf, we investeren zelf in onze fabrieken, produceren en verkopen zelf. Om ons doel te halen, zullen we moeten samenwerken.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden