Plus Achtergrond

Dakloze rondleiders van Amsterdam Underground zijn voortaan eigen baas

Sonja Groot Obbink: ‘Ik heb nooit eerder een echte baan gehad, straks heb ik winstdeling.’ Beeld Jakob Van Vliet

Amsterdam Underground organiseert rondleidingen over de Wallen. Die zijn zo populair, dat de vier dakloze gidsen nu een coöperatie zijn begonnen.

De dakloze gidsen van Amsterdam Underground zijn voortaan eigen baas. Het maatschappelijk initiatief van De Regenboog Groep trekt zo veel klanten, dat besloten is tot de oprichting van een coöperatie. De vier voormalig verslaafden die tot nog toe als vrijwilliger aan het project verbonden waren, delen vanaf vandaag de lakens uit.

En: de coöperatie betaalt elke maand een salaris uit. Voor drie van de vier gidsen is dat een nieuwe ervaring. “Ik heb nooit eerder een echte baan gehad,” vertelt Sonja Groot Obbink, die vanaf de start in 2011 betrokken is bij het project. “Ik heb altijd moeten rondkomen van een uitkering. Straks moet ik een besluit nemen over een winstuitkering in december. Dat is wel even wennen.”

Vrijwilligerswerk

Michel Zevenhoven verdiende eerder zijn brood als taxichauffeur, maar raakte zwaar verslaafd aan de heroïne. Als ex-verslaafde leidt hij al zes jaar groepen rond in zijn vroegere habitat. “Dat vrijwilligerswerk vond ik trouwens ook prima hoor. Het geld dat we op straat verdienden, kwam terecht in de mond van een andere dakloze. Dat vond ik wel een mooie gedachte.”

Het was de leiding van De Regenboog die zich achter de oren begon te krabben. Wat begonnen was als een vorm van dagbesteding, bleek ook commerciële potentie te hebben, vertelt Brigit Nieuwburg. “Het eerste jaar begonnen we met ongeveer driehonderd rondleidingen, maar we zitten inmiddels op het dubbele. Het geld stroomt binnen, en dat voelt unfair tegenover onze vrijwillige gidsen.”

De oprichting van een coöperatie bleek de beste manier om de gidsen meer zeggenschap en loon naar werk te geven. Nieuwburg: “Daar kwam nog best een hoop bij kijken, maar het is gelukt. De rollen zijn nu omgedraaid: de coöperatie huurt onze backoffice in, die alle zakelijke beslommeringen regelt, zoals de boekingen en de belastingen. De gidsen zijn de baas.”

Persoonlijk verhaal

Dat brengt ook nieuwe verantwoordelijkheden met zich mee, die zijn vastgelegd in een huishoudelijk reglement. De vier eigenaren komen elke maand samen voor een vergadering over de lopende zaken. “We worden ondersteund vanuit De Regenboog,” vertelt Groot Obbink. “Het is ook niet de bedoeling dat we er slapeloze nachten van krijgen.”

Wellicht komen er nog meer gidsen bij. De huidige vier zijn drie dagen per week in touw. De rondleidingen duren anderhalf uur, maar ze zijn pittig, ook vanwege het persoonlijke verhaal. “Ik ben heel eerlijk over mijn verleden,” zegt Zevenhoven. “Ik leg de bom meteen op tafel. Ik heb veel mensen benadeeld in die tijd en daar ben ik niet trots op.”

Eerlijk beeld

Groot Obbink houdt met haar groep steevast halt bij het beeld van Belle op het Oudekerksplein. “Ik vertel over mijn ervaringen in de prostitutie. In het begin vond ik het lastig om me zo kwetsbaar op te stellen, maar het is belangrijk om het verhaal te vertellen. Zodat de mensen een eerlijk beeld krijgen van het leven van een sekswerker.”

Ook Zevenhoven heeft een missie. “Het gaat mij om de drugs. Die zijn veel te makkelijk te vinden in de stad. Ik weet uit ervaring hoe aantrekkelijk drugs voor jongeren kunnen zijn. Ik kwam zelf vroeger ook wel eens high naar school, met een fles vruchtenwijn achter mijn kiezen. Ik vind het nu juist belangrijk om kinderen van drugs af te houden.”

Uitgangspunt van de rondleidingen is het kweken van begrip voor de daklozen in de stad en hun leven aan de zelfkant. “De mensen zijn nieuwsgierig naar onze ervaringen,” zegt Zevenhoven. “Er zijn ook genoeg spannende verhalen, maar na anderhalf uur hebben de deelnemers toch een ander beeld van de daklozen. Het is goed om die twee werelden bij elkaar te brengen.”

Michel Zevenhoven: ‘Ik ben heel eerlijk over mijn verleden.’ Beeld Jakob Van Vliet
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden