PlusReportage

Dakloos vanaf het moment dat ze zei: ‘Ik hou niet van jou, we gaan scheiden’

Ehsan, Ali, Reza en Regenboog-vrijwilliger Nasir Higazi.Beeld Dingena Mol

Werk, maar geen huis. Zulke ‘economisch daklozen’ kunnen sinds kort de nacht doorbrengen bij hulporganisatie Regenboog Groep. Zo ook bij inloophuis Blaka Watra aan de Droogbak.

Ali Anari (57) sleept zijn matras, dekbed en kussen de inloopruimte in en maakt zijn bed klaar op de biljarttafel. Zijn kussen schudt hij op, dan kruipt hij onder de wol. “Hier lig ik elke avond,” zegt hij met een brede grijns. Met zijn handen onder zijn hoofd kijkt hij tv.

Voorheen sliep hij maanden op straat. “Onder een raam tegen de muur aan, op de Rozengracht en soms achter de Dam. Dat is echt moeilijk. De regen, de kou en harde wind. De politie komt je steeds wakker maken en zegt dat je weg moet.”

Select groepje

Sinds hij als chauffeur voor de Regenboog Groep werkt, behoort hij tot het selecte groepje daklozen dat ’s avonds en ’s nachts in het inloophuis Blaka Watra mag verblijven, samen met zes anderen. “Het is heerlijk hier. Wij koken zelf en praten een beetje met elkaar.”

De Regenboog Groep besloot recent haar eigen inloophuizen open te stellen voor economisch daklozen, als vervolg op het initiatief ‘Onder de Pannen’. Dat project plaatst ‘nieuwe daklozen’ op kamers bij Amsterdammers. Het gaat om een groeiende groep mensen die door het verlies van een baan, scheiding of schulden op straat is beland maar niet past in bestaande opvangcentra waar vooral daklozen met verslavings- en psychiatrische problemen komen.

Sinds de start zijn 221 economisch daklozen ondergebracht bij Amsterdammers, in de Zaanstreek en Haarlem. Zestig procent is man, variërend van 30 tot 65 jaar. De verhuurder ontvangt een bedrag tussen de 150 en 400 euro per maand zonder gevolgen voor uitkering of huurtoeslag. De dakloze mag er een jaar wonen. 

‘We gaan scheiden’

Nu bieden de opvanghuizen zelf ook overnachtingen. De ruimte wordt overdag gebruikt door zo’n tachtig daklozen, maar stond ’s avonds en ’s nachts leeg. “Daklozen die geen ernstige verslavingsproblematiek of psychische problemen hebben, kunnen hier slapen,” zegt locatiehoofd Daphne van Zetten.  “Alles gaat in eigen beheer, de mensen moeten zelf koken en alles ook zelf regelen.”

De Iranees Ehsan Goganivash (42), die in zijn land van herkomst een studie civiele techniek achter de rug heeft, is ingenomen met zijn plek. Hij is klusjesman bij hotel Ibis in Amsterdam en repareert kapotte deuren of wastafels. Twee jaar geleden reisde hij vanuit Iran zijn vrouw achterna naar Nederland. “Ze zei ineens: Ik hou niet van jou. We gaan scheiden,” zegt Goganivash. Hij wijst naar het centrum: “Ik vond een slaapplek daar onder de brug.”

Om half zeven uur zijn de laatste daklozen uit de ‘dagploeg’ weg naar een slaapadres op straat of elders. Een half uur later heeft Reza Nasiri (38), ook uit Iran, in een handomdraai een omelet klaar. De tafel is intussen gedekt. Alleen Mo, werkzaam in de horeca, laat het etentje aan zich voorbijgaan. Hij ligt al in zijn bed achter de balie. “Hij hoest veel en hij snurkt,” zeggen de andere mannen. “Daarom slaapt hij apart.”

Jacintha Harjadi heeft Djinn Blonk (23, met witte shirt) tijdelijk in huis genomen.Beeld Dingena Mol

In de gebruikersruimte achter de balie slapen de enige vrouw in het gezelschap, de Poolse Izabela Kazimiera, en haar vriend Sebastian. Ze heeft een raampje opengezet en maakt hun bed op. Ze gebaart met haar duim: “Super.”

Huilen van blijdschap

Kazimiera, die vroeger kinderverpleegster was in een ziekenhuis, sliep drie jaar lang op straat. Nu is ze ‘baas’ van de groep. Ze doet klusjes, kookt in het weekend, maakt schoon en verzorgt de kippen achter het huis. Toen ze hoorde dat ze in Blaka Watra mocht, moest ze huilen van blijdschap.

Ruslan Muntian (26), de jongste dakloze uit Litouwen, vertaalt voor haar. Kazimiera is druk op zoek naar een baan om een eigen huis te kunnen betalen. “De huishouding is prima,” zegt ze.

‘Tolk’ Muntian heeft al werk. Hij brengt eten rond voor Deliveroo. Door die baan kan hij in Blaka Watra slapen, want voor een slaapplek in de inloophuizen moet je een baan of vrijwilligerswerk hebben. Eerder sliep hij op een boot in de binnenstad. “Dit is veel beter dan in een slaapzak buiten. Het is hier fijn en warm.”

Kazimiera heeft van een medewerker een flesje nagellak gekregen en haar nagels ermee versierd. “Hier worden daklozen weer mens,” zegt de medewerker. “We zien ze zienderogen opknappen. Ze zijn blijer en meer uitgerust. De stress is weg.”

Kok Reza kan dat beamen: “We zijn een gezin. En dat is fijn.”

‘Onder de Pannen is sympathieker dan Airbnb’

Een jaar geleden werd de moeder van Djinn Blonk ernstig ziek. Djinn, destijds student, woonde nog thuis en verzorgde haar moeder maandenlang. “Het ging allemaal heel snel. In december overleed ze. Ik had zoveel stress, had geen geld en zat nog op school. Ik kon niet in het huis blijven wonen. Daarbij had ik het verlies van mijn moeder te verwerken.”

Jacintha Harjadi aarzelde geen moment toen Djinn, een vriendinnetje van haar dochter Phaedra, vroeg of ze bij haar mocht komen wonen. Harjadi had over het project ‘Onder de pannen’ op Facebook gelezen en besloot zich aan te melden. Djinn betaalt een maandelijks bedrag van 355 euro voor huur, eten, gas, licht en water. Dat is een mooie bijdrage voor Harjadi, die in een sociale huurwoning woont met een maandhuur van 627 euro.

Harjadi verliest door deelname aan Onder de Pannen, waaraan de gemeente en woningcorporaties meewerken, niet haar huurtoeslag van 300 euro noch haar uitkering. Ze trok bij de komst van Djinn zelf in de kleinste slaapkamer.

Djinn kreeg haar grote slaapkamer. “Ik vind het leuk. Djinn geeft een stuk gezelligheid. Ik vind dit project ook sympathieker dan Airbnb.”

Djinn: “Ik had dit even nodig. Zo ben ik toch nog even bij een andere moeder. Ik heb kunnen nadenken wat ik allemaal heb meegemaakt en kon tot rust komen. Nu ben ik klaar voor de volgende stap: een eigen huis,” zegt ze.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden