live

Dag 59: advocaten bespreken beschuldiging bendevorming

Willem Holleeder (60) staat sinds februari 2018 terecht voor het geven van de opdrachten voor vijf liquidaties - waardoor uiteindelijk zes doden vielen. Verslaggever Paul Vugts houdt je in dit liveblog op de hoogte van het megaproces.

Live

Bekijk nieuwe update(s).
  1. Afronding

    Op maandag 25 maart beginnen aanklagers Sabine Tammes en Lars Stempher aan hun 'repliek': hun reactie op het pleidooi. Daarvoor is ook dinsdag 26 maart ingeruimd.

  2. Janssen vraagt algehele vrijspraak

    De aanklacht over de zaak 'Agenda', over de moord op Kees Houtman, is het specifiekst. Dat komt met name door de verklaringen van kroongetuige Peter la Serpe, die de moord samen met huurmoordenaar Jesse R. pleegde.

    Het zal niet verbazen: ook voor de zaak-Houtman zien Holleeder en zijn advocaten geen bewijs op grond waarvan hij kan worden veroordeeld. Dat Dino Soerel in de zaak 'Passage' al is veroordeeld tot levenslang voor het samen met Holleeder geven van de opdracht voor die liquidatie, mag voor de rechtbank geen reden zijn Holleeder ook te veroordelen.

    In de zaak 'Perugia' over de liquidatie van Thomas van der Bijl: idem dito. De advocaten zien geen bewijs voor het geven van de opdracht door Holleeder.

    Janssen valt nog één keer in herhaling: het 'staat zéker niet vast' dat Holleeder aan de top van een criminele organisatie 'in de positie was' om moordopdrachten te geven of 'enige andere substantiële bijdrage te leveren'.

    "Alles is achter de schermen gebleven."

    Janssen 'eindigt waar hij ruim een jaar geleden begonnen was'. Hij toont weer het schema de de Amsterdamse recherche ooit maakte over de verhoudingen in de onderwereld: een wirwar van poppetjes en pijlen.

    Het hoge woord komt er uit: Janssen vraagt algehele vrijspraak.

  3. Janssen ziet 'een soortgelijke situatie' als die in de zaak 'Viool' over de liquidatie van Van Hout ook in de zaak 'Enclave' over de liquidatie van Willem Endstra en het schot in het been van zijn zakenpartner David Denneboom.

    De rechtbank heeft geen bewijs om Holleeder te kunnen veroordelen. De advocaat wijst er op dat alle vermoedelijke uitvoerders van die moord door de rechtbank zijn vrijgesproken (al loopt die zaak in hoger beroep, maar daar heeft de raadsman het niet over).

    "Niemand heeft enig bewijs kunnen aanleveren dat Holleeder ooit een woord heeft gewisseld met de vermeende uitvoerders. De mensen uit de tussenlaag tussen de opdrachtgevers en de uitvoerders van de moord die justitie ziet, zijn gearresteerd, maar allemaal alweer vrijgelaten."

    "Niemand kan volgens de advocaat iets verklaren over een rol die Holleeder zou hebben gehad bij het geven van de moordopdracht via Dino Soerel aan de tussenpersonen."

    Over de mislukte aanslag (in 2002) en de moord (in 2005) op John Mieremet is Janssen korter: daarvoor gelden exact dezelfde argumenten als hij heeft gegeven over de moorden op Endstra en Van Hout.

  4. 'Geen bewijs Holleeder als opdrachtgever

    De advocaat 'maakt de balans op', aan de hand van de tenlastelegging van Holleeder.

    In de zaak 'Viool' over de liquidatie van Cor van Hout en diens metgezel (botenhandelaar) Robert ter Haak heeft Holleeder volgens Janssen geen geld beschikbaar gesteld, of middelen of informatie verschaft aan de moordenaars.

    "Er is geen enkele getuige die u voor dergelijke feitelijke gedragingen bewijs levert. U weet gewoon niet hoe de opdracht voor de moord op Van Hout is gegeven. Er zijn geen ijkpunten waarmee u kunt vaststellen hoe dat is gegaan."

    Ook dat Holleeder de moord op Van Hout 'heeft medegepleegd', zoals justitie 'subsidiair' stelt voor het geval de rechtbank onvoldoende bewijs ziet dat Holleeder de opdracht gaf, is volgens Janssen niet bewezen.

  5. Slotbeschouwing van Janssen

    Na een laatste kopje koffie zet advocaat Sander Janssen zich aan het laatste stuk 'van de marathonsessie pleidooi'. Een slotbeschouwing.

    Janssen komt terug op de motieven die Holleeder volgens hem níet had om mensen te laten vermoorden. In de onderwereld speelde 'een veelheid van andere conflicten' die de aanleiding kunnen zijn geweest voor liquidaties.

    Steeds doemt dan volgens Janssen 'de naam van Stanley Hillis' op. "Hillis is er steeds in geslaagd op sleutelmomenten in dossiers op te duiken, maar toch niet vervolgd te worden."

    De liquidatie van Hillis in 2011 was 'een kantelpunt'. Vanaf dat moment bleek steeds duidelijk dat Hillis 'met meerdere personen in de clinch lag'.

    Janssen somt de voortdurende conflicten op waarin Hillis was verwikkeld met spelers uit het criminele milieu, die vervolgens werden geliquideerd.

    Janssen: "Alleen ten aanzien van Thomas van der Bijl is (van alle geliquideerden op Holleeders aanklacht) is geen bewijs gevonden van een brouille met Hillis, maar we weten hoe moeilijk het is achter de schermen te kijken."

  6. Schadevergoeding Van der Bijl

    De dochter van Thomas van der Bijl heeft een ton gevorderd voor de immateriële schade die ze zegt te hebben geleden.

    In de liquidatiezaak Passage was dat nog 10.000 euro. Malewicz noemt de vordering 'buitenproportioneel'.

    "Die ton is op geen enkele wijze te verantwoorden. De kinderen van Van der Bijl vragen ook vergoedingen voor hun materiële schade, waaronder medicijnen die ze moeten gebruiken maar die niet is vergoed.

    De weduwe van Van der Bijl wil 500.000 euro schadevergoeding. Die vordering is in de liquidatiezaak Passage 'niet ontvankelijk' geacht door het gerechtshof, dus niet in behandeling genomen. De vordering is volgens Malewicz ook 'te weinig onderbouwd'.

    Broer Jopie van der Bijl wil 6.800 euro vergoeding voor de begrafeniskosten en het afkopen van de grafrechten. Malewicz vindt dat bedrag te hoog.

    De rechtbank pauzeert voor een kwartier. Daarna spreekt Sander Janssen het staartje van het pleidooi uit.

  7. Schadevergoeding Houtman

    Weduwe Maria Houtman kreeg in de liquidatiezaak Passage 10.000 euro schadevergoeding voor de liquidatie van haar man Kees Houtman. De vorderingen van haar kinderen zijn om juridische redenen niet in behandeling genomen door de rechtbank.

    In Holleeders zaak hebben de weduwe en haar kinderen opnieuw vorderingen ingediend voor de immateriële schade die zij zeggen te hebben geleden, nu van elk 20.000 euro.

    Dat Maria Houtman een posttraumatische stressstoornis opliep, staat ook voor Malewicz wel vast, maar niet dat die stoornis alleen was veroorzaakt door de liquidatie van Houtman.

    Ook de liquidaties van Houtmans vrienden Thomas van der Bijl en Peter Petersen speelden mee. Malewicz vindt de hoogte van de gevraagde schadevergoedingen onvoldoende onderbouwd.

    Mario Houtman vraagt in totaal ruim 455.000 euro aan vergoeding voor de door haar geleden materiële schade, de kinderen ruim 20.000 euro. De enorme vordering van Maria Houtman is vooral gestoeld op de gedrefde toekomstige inkomsten omdat Kees Houtman niet meer kan werken.

    De leeftijd die voor hem was ingeschat als hij niet was doodgeschoten, is gezet op 81 jaar. Malewicz: "We moeten wel constateren dat de heer Houtman zich in het criminele milieu begaf (dus een groot risico liep veel jonger te sterven)."

  8. Schadevergoedingen David Denneboom

    Terug van de lunchpauze neemt advocaat Robert Malewicz het woord. Hij zal de vorderingen bespreken van 'de benadeelde partijen': de nabestaanden van geliquideerde slachtoffers en David Denneboom, die in zijn been is geraakt toen Willem Endstra werd geliquideerd.

    Malewicz merkt op dat Holleeder en zijn advocaten niet willen stellen dat de slachtoffers geen leed hebben ondervonden. Ze vinden dat Holleeder niet degene is die schadevergoeding zou moeten betalen.

    Malewicz begint met het bespreken van de vordering van zakenman David Denneboom. Die liep naast zijn zakenrelatie Endstra toen die werd geliquideerd op de Apollolaan in Amsterdam-Zuid.

    Denneboom eist ruim een ton voor de kosten waarmee hij te kampen kreeg nadat hij in zijn been was geraakt. Medische kosten, vanzelfsprekend, maar hij huurde in Nederland ook persoonsbeveiliging in, voor 'ruim 20.000 euro' en beveiligde zijn woning op Ibiza voor 63.000 euro.

    Volgens Malewicz had de politie Denneboom juist laten weten dat hij géén gevaar liep na de liquidatie in 2004. Dat het nodig was in 2005 nog zijn huis op Ibiza te laten beveiligen, blijkt volgens Malewicz niet uit het dossier. "De spelregels zijn streng," voegt de raadsman nog toe.

    De 40.000 euro die Denneboom vraagt aan vergoeding voor zijn immateriële schade – hij zegt een posttraumatische stressstoornis te hebben opgelopen – is onvoldoende onderbouwd.

    Dat geldt voor de verdediging van Holleeder ook voor de 'schokschade' die de vastgoedhandelaar zegt te hebben geleden. Hij had geen 'nauwe affectieve relatie' met de vermoorde Endstra, bijvoorbeeld. Als vergoeding voor de verwonding die hij zelf op liep, is de gevraagde schadevergoeding 'absurd te noemen', zegt Malewicz.

  9. Pauze tot 13.00 uur

    De rechtbank pauzeert tot 13 uur voor de lunch.

    Daarna zal advocaat Robert Malewicz de vorderingen bespreken van 'de benadeelde partijen': de nabestaanden van vermoorde slachtoffers.

  10. 'Stanley Hillis had touwtjes in handen'

    Belangrijk getuigen wijzen Stanley Hillis aan als degene die 'de touwtjes in handen had'.

    Janssen stipt meerdere criminele getuigen aan die zeggen dat het 'niemand een moer interesseert' dat Holleeder voor lange tijd in de gevangenis lijkt te belanden.

    Een getuige zegt dat Dino Soerel eens tegen Holleeder zei dat die 'daar moest gaan zitten en moest wachten tot hij (Soerel) klaar was. Soerel was dus in de positie om Holleeder 'terecht te wijzen'.

    Ook de auteurs van het boek De Kouwe Ouwe over Stanley Hillis zetten Hillis neer als 'de capo de tutti capi' in het criminele milieu, en Holleeder als iemand die niet erg serieus werd genomen.

    Janssen: "Zelfs John Mieremet lijkt in zijn laatste telefoongesprek (met John van den Heuvel) af te wijken van het beeld dat hij van Holleeder had geschetst. Hij noemt hem in dat gesprek schijnheilig en iemand die heult met anderen."

    Janssen resumeert: "Je kunt op grond van het dossier niet stellen dat zo'n driemanschap heeft bestaan. Er is één toevallig passerende politieagent geweest die zegt dat hij Stanley Hillis en Holleeder heeft zien schreeuwen op het Stadionplein (in Amsterdam-Zuid)."

    "Dat is toch heel wat anders dan een driemanschap waarin Holleeder via Hillis en Soerel kan zorgen dat bijvoorbeeld Kees Houtman wordt doodgeschoten. Het tegenovergestelde is eerder het geval. De stem van Holleeder maakte volgens getuigen geen enkel verschil."

    Janssen bespreekt vervolgens de wet waarin in artikel 140 het vormen van een criminele organisatie. Dat is even vrij technisch.