PlusAchtergrond

Cruiseschip ligt wekenlang te ronken in Noord: ‘Waar is dat nou voor nodig?’

Een cruiseschip bij scheepsreparatiewerf Damen in Amsterdam-Noord blaast al weken donkere rook over het stadsdeel. Volgens onderzoek dat bezorgde omwonenden lieten uitvoeren kan de uitstoot van de scheepsmotoren oplopen tot die van duizenden vrachtauto’s over de ring A10.

null Beeld Nina Schollaardt
Beeld Nina Schollaardt

Sinds half maart ligt het 264 meter lange cruiseschip Marella Discovery bij scheepswerf Damen, vlakbij de NDSM-werf in Noord. Al die tijd verwonderen omwonenden zich over de donkere tot zelfs zwarte rook die uit de schoorsteen van het cruiseschip komt. “In Nederland hebben we meestal westenwind,” zegt Noorderling Paul Alberts. “Dus die rook trekt zo Noord in.”

Vanaf zijn werk in de Houthavens heeft hij goed zicht op de scheepswerf, waar wel vaker gigantische schepen een opknapbeurt krijgen. “Een fascinerend gezicht. Maar dit cruiseschip van TUI bleef maar roken en roken. Wij dachten: waar is dat nou voor nodig? Elke keer als ik op kantoor kwam lag dat schip daar te stinken.”

31.000 vrachtwagens

Toen een klacht bij de Omgevingsdienst tot niets leidde, kwam hij met andere Noorderlingen op het idee om experts onderzoek te laten doen. En toen sloeg de schrik pas echt toe. Adviesbureau CE Delft rekende uit hoe hoog de luchtvervuiling door dit specifieke cruiseschip kan oplopen en dan blijkt de dagelijkse stikstofuitstoot mogelijk zo groot als die van 31.000 vrachtwagens die één rondje rijden over de A10. Per dag kan daar nog eens net zoveel fijnstof bij komen als van 12.000 vrachtwagens die om de stad rijden.

CE Delft ging er daarbij van uit dat de scheepsmotoren op 10 procent van hun vermogen draaien. De onderzoekers benadrukken wel meteen dat de luchtverontreiniging veel groter zou zijn als het schip geen hoge schoorsteen had en de uitstoot laag bij de grond en tussen de bebouwing werd losgelaten, zoals bij autoverkeer. Opmerkelijk is ook een schatting van de brandstofkosten: 20.000 dollar per dag.

Vooral daar staat Alberts van te kijken. Er zijn 109 bemanningsleden aan boord. Is hun verwarming en stroom dan de reden dat de schoorsteen al weken blijft roken? “Voor dat bedrag hadden ze het Amstel Hotel kunnen afhuren voor de hele bemanning.”

Ondernemer Bart van der Linden heeft een klacht ingediend bij de Omgevingsdienst. Vooral toen de wind uit het zuidwesten kwam, trok de rook over bedrijventerrein Cornelis Douwes. “Dan zit je met tranen in de ogen te werken.” Het verbaast hem dat de uitstoot zomaar mag, terwijl oude diesels de stad niet meer in mogen. “Die jongens hier moeten allemaal hun bus wegdoen.”

Een generator had ook gekund

Volgens de scheepswerf is het bij een reparatie altijd zo dat de bemanning aan boord blijft. Die werkt intussen door om het schip klaar te maken voor de eerste cruises na corona. “Het schip draait op het kleinste motortje,” zegt Damen-directeur Tjeerd Schulting.

Volgens hem komt er vooral stoom uit de schoorsteen, maar hij zegt ook dat de motoren niet zo schoon draaien als ze kunnen omdat ze eigenlijk gebouwd zijn voor zo’n tweeduizend opvarenden. Een generator had ook gekund. “Maar dat is een heel dure oplossing. Geen klant had dat willen betalen.”

“We doen ons best om de overlast te beperken, maar we kunnen de motoren niet uitschakelen. Het schip zou eigenlijk drie weken langer blijven, maar door 24 uur per dag door te werken zijn we nu bijna klaar.” Het schip vertrekt vrijdag.

De overlast is karakteristiek voor de netelige positie van de oude scheepswerf. “Wij hebben er ook niet voor gekozen dat de stad om ons heen wordt gebouwd,” zegt Schulting. Uiteindelijk vreest Damen hier plaats te moeten maken voor de nieuwe wijk Haven-Stad. Uit metingen blijkt dat stank en lawaai niet zijn toegenomen, maar het aantal klachten wel. “We zijn van 10 naar 150 meldingen per jaar gegaan, vooral sinds de nieuwbouw bij het Kraanspoor klaar is en de huizenprijzen in Tuindorp Oostzaan over de kop zijn gegaan.”

Stikstofproblematiek

Alberts verbaast zich vooral dat er geen oplossing is gezocht, bijvoorbeeld door de bemanning van boord te halen. “Ik neem het Damen niet kwalijk, het is TUI die zo labbekakkerig doet. Een van de grootste reisorganisaties van de wereld!” TUI UK zegt dat de bemanning aan boord moet blijven vanwege wettelijke voorschriften rond veiligheid en gezondheid. Ook stelt de rederij altijd zo min mogelijk brandstof te verstoken.

De vergunning laat het toe, dus zo gebeurt het, zegt Alberts. “Je kunt gewoon middenin de stad een cruiseschip neerleggen met de motoren aan.” Hij verwijst naar de stikstofproblematiek en Europese statistieken waaruit blijkt dat de bodem en het oppervlaktewater in Nederland sterk verontreinigd zijn, vergeleken met andere EU-lidstaten. “De grote vervuilers worden niet aangepakt. Dit is exact de reden dat Nederland het smerigste land van Europa is.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden