Plus

Criminele autoverhuurders: 256 inzittenden met strafblad

Voor het eerst sluit een burgemeester in de regio een autoverhuurbedrijf dat vooral criminelen bedient. Een vergelijkbaar Amsterdams bedrijf is zelf gestopt. Dat een rechercheur al acht jaar 'in gesprek is' met de branche, werpt nu zijn vruchten af.

Beeld Gijs Kast

Huurauto's van het gisteren in opdracht van de burgemeester gesloten Urban Car Rental in Duivendrecht werden in één jaar 81 keer aan de kant gezet voor controle. Slechts 9 bestuurders hadden géén strafblad, 24 bestuurders hadden meer dan tien veroordelingen op hun naam.

Soms waren de inzittenden Albanese criminelen of leden van de Top 600 van gewelddadige criminelen. Soms lagen harddrugs of wapens in de auto. Een andere keer had de bestuurder niet betaald na het tanken of héél hard gereden. Auto's van Urban Car Rental werden gebruikt bij misdrijven uiteenlopend van inbraken, drugsdeals tot 'ripdeals' (drugsdiefstallen).

De 37-jarige Amsterdams-Marokkaanse eigenaar huurde zijn auto's, waaronder prijzige, sportieve bolides, veelal in Duitsland, om ze hier door te verhuren.

Afspraken geschonden
Het bedrijf was opgevallen doordat bij controles steeds criminelen in verhuurde auto's bleken te zitten. Veel Amsterdamse criminelen reden met Duitse kentekens. Zonder ontheffing mag een Duitse auto niet in Nederland verhuurd worden. Bestuurders hadden allemaal hetzelfde verhaal als de politie ze aansprak: ze hadden de auto één dagje voor een bruiloft.

Op basis van de 'bestuurlijke rapportage' van de recherche gaf burgemeester Joyce Langen­acker van Ouder-Amstel opdracht tot sluiting. Een primeur in de regio Amsterdam.

Urban Car Rental werd al jaren bezocht door rechercheur René Bultstra, die al acht jaar nauw contact houdt met de enkele tientallen autoverhuurders in de regio om 'de kwetsbaarheid' van hun branche te benadrukken. "Eerst verliep het contact goed. De eigenaar was een vlotte jongen, enthousiast over zijn bedrijf. Hij zei goed in te zien dat een autoverhuurder het risico loopt van misbruik door criminelen," zegt Bultstra.

Het viel wel op dat hij ook zelf auto's kocht, terwijl de meeste autoverhuurders geleasede auto's doorverhuren. Hij kon niet uitleggen van welk geld hij die auto's had aangeschaft. Toch maakte Bultstra uiteindelijk afspraken met de eigenaar.

In de loop van 2015 bleek die zich daar niet aan te houden. Criminelen bleven maar in zijn auto's rijden. Klanten mochten, tegen de afspraken in, contant betalen. Een risicofactor, aangezien vooral criminelen ook grotere bedragen graag contant voldoen om geen sporen na te laten en anoniem te blijven.

"Nadat ik de eigenaar op de schending van onze afspraken had aangesproken, werd de toon minder vriendelijk," zegt Bultstra. "Gaandeweg was het alleen nog strijd. Waar een bonafide ondernemer blij is dat hij het 06-nummer heeft van een rechtstreeks aanspreekpunt binnen de politie, zette hij de hakken in het zand."

Lamborghini en Maserati
De eigenaar was ook almaar duurdere auto's gaan verhuren naast de onopvallende. Mercedessen, BMW's, maar ook een Lamborghini. Hij reed zelf een Maserati. Bultstra: "Waar andere verhuurders een lichte ruimte hebben met een strakke balie, was dit een soort jeugdhonk met zo'n loungebank waar gasten maar wat hingen."

Toen de Amsterdamse recherche en de politie van Diemen en Ouder-Amstel het bedrijf en de verhuurde auto's stelselmatig in de gaten hielden, bleven ze bewijzen zien dat Urban Car Rental voornamelijk criminelen faciliteerde.

"Het is de eerste keer dat een burgemeester in onze regio het aandurft een autoverhuurbedrijf te laten sluiten vanwege het bewust verhuren aan criminelen, maar zeker niet de laatste, want we hebben er nog wel een paar op de korrel."

In Amsterdam deed de politie intussen ook onderzoek naar R & W Trading op Sloterdijk. In huurauto's van dat bedrijf waren van november 2017 tot september 2018 aan de lopende band criminelen aangetroffen.

De 256 gecontroleerde inzittenden hadden vrijwel allemaal een strafblad. Soms waren auto's in beeld geweest bij plofkraken. In auto's werden inbrekersgereedschap, drugs of munitie gevonden, grote geldbedragen en een met name onder criminelen populaire versleutelde smartphone - om afgeschermd mee te kunnen communiceren.

Huurauto's van het bedrijf werden gelinkt aan inbraken, diefstallen en drugsdeals. Opvallend vaak kwamen de criminele bestuurders uit Utrecht of andere plaatsen waar veel dichterbij ook autoverhuurbedrijven zitten. In december hebben de eigenaren het bedrijf zelf opgeheven, waardoor de burgemeester kon afzien van sluiting. Twee weken daarna is het pand afgebrand.

Het kan op verschillende manieren fout gaan met een autoverhuurder die criminelen helpt. De zaak kan door criminelen zijn opgericht via een malafide eigenaar, maar het komt ook vaak voor dat een aanvankelijk bonafide eigenaar onbewust aan criminelen is gaan verhuren en die banden niet meer kan of wil verbreken.

Bultstra: "Door als recherche samen te werken met de branche, krijg je daar veel beter zicht op. Echt bonafide verhuurders werken graag met de politie samen." De Amsterdamse recherche waakt ervoor de verhuurders te snel als fout te zien. Bultstra: "Het is veel effectiever een band op te bouwen. De politie was ook niet altijd even voortvarend als een verhuurder aangifte deed. De beweging moet van twee kanten komen."

Sleepkosten
Als criminelen eenmaal een voet binnen het bedrijf hebben, is het lastig het contact te verbreken. "Terwijl een crimineel ook in zijn dagelijks leven geregeld een hork is die in de auto rookt, aan de lopende band boetes oploopt of de nieuwe banden stiekem door oude verwisselt," zegt Bultstra. "We trainen verhuurders om op tijd kritisch te zijn. Stél die vraag."

Een zestiger die al een jaar in een contant afgerekende huurauto reed, bleek in de cocaïnehandel te zitten. Daders van aanslagen in het buitenland hadden vrijwel consequent huurauto's gebruikt.

Bultstra: "Je wilt als verhuurder voorkomen dat je auto in beslag wordt genomen. Wij kunnen ook intelligenter opereren. Weet wie je dupeert als je de huurauto van een crimineel in beslag neemt. Wie betaalt de sleepkosten en de stalling, en kan zijn auto niet verhuren?"

Tot enkele jaren geleden had de recherche 'een stoplichtconvenant' met bonafide verhuurders. Die hoorden bij navraag niet of een huurder crimineel was en zo ja wat die op zijn kerfstok had, maar ze kregen wel 'groen of rood licht'. Dat mag niet meer op grond van de privacyregels. Bultstra: "De politiek kijkt met ons naar nieuwe oplossingen, maar dat kost helaas tijd."

Burgemeester in actie

"Hier zie je echt hoe de onderwereld de bovenwereld raakt. Een legaal autoverhuurbedrijf helpt criminele organisaties aan auto's: precies de ondermijning van de samenleving die we willen tegengaan," zegt burgemeester Joyce Langenacker van Ouder-Amstel. Ze is de eerste burgemeester in de regio die een autoverhuur­bedrijf sluit.

"Om dit te kunnen doen was een goede samenwerking van politie en gemeente nodig. De politie was er op allerlei manieren tegenaan gelopen dat deze verhuurder aan criminelen en misdrijven was gelinkt. Een bedrijf stoppen kan ik als burgemeester niet, een pand sluiten wel. Wij willen een signaal geven."

De sluiting is gebaseerd op twee pijlers: het gegeven dat verreweg de meeste huurders criminelen waren én het gegeven dat huurauto's voor misdrijven zijn gebruikt.

Langenacker: "Er zijn ook wapens aangetroffen, dus de openbare orde werd op verscheidene manieren bedreigd en verstoord."

De eigenaar heeft in de lang­durige procedure meermaals gereageerd. "In het begin was hij enorm geschrokken en heeft hij zijn emoties getoond. Ook nu was hij emotioneel, maar ook gelaten. De gemeente heeft de sloten van het pand vervangen en het pand verzegeld. De eigenaar heeft meegewerkt."

Weerwoord Urban Car Rental

De eigenaar van Urban Car Rental heeft zich via zijn advocaat steeds verzet tegen de sluiting. De gemeente kan volgens hem niet bewijzen dat hij criminele activiteiten faciliteert. Het bedrijf stelt niet te hebben geweten van de antecedenten van huurders en weerspreekt dat zij anoniem bleven: van iedere huurder werd een kopie van het legitimatiebewijs bewaard.

Na gesprekken met de politie nam de eigenaar volgens de advocaat geen contanten meer aan, maar accepteerde hij alleen girale betalingen.

De eigenaar zou meerdere cursussen 'criminaliteitspreventie' hebben gevolgd.

Een sluiting vindt de advocaat disproportioneel, omdat het bedrijf failliet dreigt te gaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden