Plus

CPB maakt gehakt van plan doortrekken Noord/Zuidlijn

Het Centraal Planbureau uit zware kritiek op de financiering van de verlenging van de Noord/Zuidlijn. Ook de Ringlijn afbouwen bij Haven-Stad vinden de deskundigen onzin: Amsterdammers moeten maar gaan fietsen naar de dichtstbijzijnde halte.

Amsterdam hoopte op 3 miljard euro uit het Groeifonds voor het doortrekken van de Noord/Zuidlijn naar Schiphol. Beeld Hollandse Hoogte /ANP
Amsterdam hoopte op 3 miljard euro uit het Groeifonds voor het doortrekken van de Noord/Zuidlijn naar Schiphol.Beeld Hollandse Hoogte /ANP

Het doortrekken van de Noord/Zuidlijn naar Schiphol en Hoofddorp en het afbouwen van het laatste stukje van de metroringlijn 50 tussen Centraal Station en Isolatorweg staan onder grote druk nu onafhankelijke deskundigen zich over de plannen buigen. Het Nationaal Groeifonds was al sceptisch; ook de rekenaars van het CPB die hen adviseren zijn er allerminst van overtuigd dat de plannen van de Metropoolregio Amsterdam, de NS en luchthaven Schiphol wel zo verstandig zijn.

Hoewel er eerder dit jaar 1,5 miljard euro in het vooruitzicht werd gesteld vanuit het Nationaal Groeifonds, vindt het Centraal Planbureau (CPB) de Amsterdamse aanvraag na een gedetailleerde doorrekening niet solide.

Amsterdam hoopte op 4,6 miljard euro uit het Groeifonds voor de aanleg van twee metrolijnen: het doortrekken van de Noord/Zuidlijn naar Schiphol (ongeveer 3 miljard) en het ‘dichten’ van de Ring door de aanleg van metrospoor tussen CS en metrostation Isolatorweg (1,7 miljard). Dat werd minder dan de helft, mede door de kritiek van het CPB.

Bezwaren

Het geld voor de verlenging van de Noord/Zuidlijn is aangevraagd omdat dit nieuwe metrospoor ruimte zou creëren op het treinspoor voor extra intercitytreinen in de Schipholtunnel, een bekende flessenhals. De reizigers van de stoptreinen pakken de metro, is de gedachte. Maar volgens de onderzoekers van het CPB is het maar de vraag of het doortrekken van de lijn genoeg ruimte oplevert in de tunnel: ‘Het is niet bekend hoeveel reistijdbaten er ontstaan voor reizigers op het hoofdspoornet door het verminderen van het knelpunt in de Schipholtunnel met het doortrekken van de Noord/Zuidlijn naar Hoofddorp.’

Volgens het CPB is het later misschien alsnog nodig om ook de Schipholtunnel groter te maken, schrijven de onderzoekers, tegen een nog hogere investering. ‘Daarmee bestaat de kans dat het project een mogelijke toekomstige uitbreiding van de Schipholtunnel uitstelt, maar niet overbodig maakt.’

Nog kritischer is het CPB over de aanvraag voor het afbouwen van de Ringlijn, een project dat de regio Amsterdam altijd in combinatie met de Noord/Zuidlijn heeft gepresenteerd. Volgens de gemeente en haar partners is dit tracé van het grootste belang voor de ontwikkeling van de nieuwe wijk Haven-Stad, die de stad wil gaan aanleggen in het Westelijk Havengebied. Hier moeten op termijn 30.000 tot 40.000 nieuwe woningen komen.

In de doorrekening wordt gesteld dat de vervoerswaarde van dit nieuwe stukje metrospoor tussen de Transformatorweg en Centraal Station wordt overdreven. De bouw van Haven-Stad mag volgens het CPB niet gebruikt worden in het rekenmodel dat bepaalt of het project nu financieel verstandig is. De wijk ligt immers al in de stad en dus zijn er goedkopere alternatieven denkbaar.

‘Infrastructuur is niet randvoorwaardelijk voor binnenstedelijke woningbouw,’ oordeelt het CPB. Die adviseert Amsterdam om Haven-Stad met busbanen te ontsluiten, of de fiets. ‘Voor de nieuwe woningen in Haven-Stad is de fietsafstand naar andere metrohaltes beperkt.’

Extra huiswerk

Verantwoordelijk wethouder Egbert de Vries (Vervoer) is het daar niet mee eens. “Je wilt het regionaal verkeer met de metro afwikkelen en de lange afstand met de trein. Het CPB rekent anders en daardoor komen onze argumenten niet zo goed uit de verf.”

Ook onderschat het CPB wat De Vries betreft de omvang van Haven-Stad en is een directe metroverbinding juist wel heel belangrijk voor het succes van het nieuwe stadsdeel. “Het is altijd goed om te fietsen, maar dat moet wel een redelijke afstand zijn. Haven-Stad wordt veel groter, en bovendien moeten mensen die minder mobiel zijn hier ook kunnen wonen.”

De Vries krijgt van het Groeifonds de kans om de argumenten van Amsterdam en de regio nog beter te beargumenteren, ook met betrekking tot de Schipholtunnel. “Dit is onderdeel van het extra huiswerk dat wij hebben gekregen.” Ook wordt er naar de formatietafel gekeken voor een extra bijdrage uit het MIRT-fonds, de investeringspot voor Nederlandse infrastructuur. Zelf heeft de regio al ruim 700 miljoen euro op tafel gelegd om het plan te bekostigen.

Over enkele maanden krijgt De Vries een definitief oordeel van het Groeifonds. In optimistische planningen zal de verlenging van de Noord/Zuidlijn pas in 2032 gereed zijn, en de uitbreiding van de Ringlijn in 2034.

D66 Amsterdam: oppassen voor arrogantie

Amsterdamse coalitiepartijen, die nog moeten instemmen met de uitbreidingsplannen van het metronetwerk, reageren verdeeld. SP-raadslid Tiers Bakker vindt het onbegrijpelijk dat het CPB weinig positieve waarde toekent aan de ontsluiting van Haven-stad door het afbouwen van de Ringlijn. “Juist deze metro moet er komen, liefst nog doorgetrokken naar Purmerend, omdat dit belangrijk is voor gewone werkende mensen. Het is een gepriviliseerd verhaal van het CPB om te suggereren dat iedereen maar met de elektrische bakfiets op pad moet.” Volgens Bakker is een metorlijn bij Haven-stad essentieel om dit nieuwe stadsdeel autoluw te maken. “We gaan niet alleen een Noord/Zuidlijn verlengen voor zakenreizigers, de koppeling met de Ringlijn is belangrijk.”

Ook GroenLinks is niet blij met de opstelling van het CPB. “Dat binnenstedelijk bouwen niet als positieve factor wordt meegerekend bij het beoordelen van de Ringlijn vind ik merkwaardig. Dit lijkt op ‘computer-says-no’ omdat die wijk binnen bebouwd gebied komt, terwijl goed OV en de fiets hier juist essentieel voor zijn.”

D66-raadslid Jan-Bert Vroege waarschuwt daarentegen om de toonhoogte vanuit Amsterdam bij te stellen. “Dat we 1,5 miljard krijgen is niet vanzelfsprekend, daar moeten we ons best voor doen. Het is dus kwestie om onze verzoeken richting het Groeifonds beter te onderbouwen dan we de laatste tijd hebben gedaan.” Volgens Vroege is de ‘ouderwetse arrogantie' vanuit Amsterdam niet handig. “Je wil niet dat de rest van Nederland gaat meediscussieren over de dingen die we hier nodig hebben.”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden