PlusReportage

Coaches bieden eerste hulp bij energiearmoede nu de gasprijs op een piek afstevent

De exploderende gasprijzen zorgen voor grote drukte bij de energiecoaches van stichting !Woon die huurders adviseren over besparingen. ‘Een bankstel voor de radiator? Dan wordt alleen de bank warm.’

Bij Tom Thienpont is al veel goed geregeld, maar coach Romy Rohmer heeft ideeën genoeg om nog meer te besparen. Beeld Dingena Mol
Bij Tom Thienpont is al veel goed geregeld, maar coach Romy Rohmer heeft ideeën genoeg om nog meer te besparen.Beeld Dingena Mol

Energiecoach Romy Rohmer (29) klopt eens op de muur. In de portiekwoning uit 1923 in De Baarsjes heeft Tom Thienpont (64) dubbelglas, maar geen idee of ook de buitenmuur is geïsoleerd voordat hij hier in 1997 kwam wonen. Besparen kan hij sowieso, vertelt Rohmer als blijkt dat de thermostaat hier hartje winter naar 22 graden gaat om de kou buiten te houden. Als de cv op 20 graden blijft, kan hij 35 euro per jaar besparen. Thienpont, met ondeugende pretoogjes: “En als ik daar nou eens niet naar luister?”

Het invulformulier op de computer van Rohmer wijst uit dat de bewoner 294 euro per jaar kan besparen als hij alle adviezen van de energiecoach overneemt. Dat is veel geld voor Thienpont, die als vrijwilliger werkt voor de cliëntenraad van verslavingsinstelling Jellinek en leeft van een bijstandsuitkering. Aan het einde van de maand houdt hij niets over, maar comfort is hem ook wat waard. “Dat je niet in een driedubbele trui hoeft te zitten.”

Gratis koelkast

Zoals zoveel minima raakte hij in paniek toen vorige maand de gasprijzen explodeerden. Juist de laagste inkomens wonen vaak in oude slecht geïsoleerde huurwoningen waardoor ze extreem veel kwijt zijn aan energie – energiearmoede heet dat. Intussen is Thienpont wel wat gerustgesteld. Vorig jaar stapte hij over naar een nieuwe energieleverancier, omdat hem in een elektronicazaak een gratis koelkast werd aangeboden. Daardoor heeft hij nu, volstrekt toevallig, een vast contract en veranderen zijn energietarieven pas begin 2024. “Ik heb veel geluk gehad.”

Bij de energiecoaches van stichting !Woon is goed te merken dat er grote bezorgdheid heerst over de energierekening die in het nieuwe jaar voor veel huishoudens met honderden euro’s omhoog zal gaan. In augustus, traditioneel een rustige maand, waren er nog 32 aanmeldingen. In september begon de bezorgdheid over de energieprijzen en nodigden 128 Amsterdammers een energiecoach uit. In oktober zijn nu al 286 afspraken gepland.

Dat komt overigens niet alleen door de stijgende energieprijzen. Juist vorige maand werd een gratis bezoek door de energiecoaches aanbevolen via de Stadspas, de voordeelpas voor minimuminkomens in Amsterdam. En dan is er nog de bezorgdheid over klimaatverandering – voor veel van de 62 energiecoaches de reden dat zij dit werk doen. Als vrijwilligers wel te verstaan. Des te meer vertrouwen genieten hun adviezen, zegt Kelly Schwegler van !Woon. “Wij zijn niet van de energieleverancier, de gemeente of de woningcorporatie. Er is veel argwaan richting instellingen.”

Wat ook helpt zijn de gratis radiatorfolie en tochtstrips die de energiecoach meeneemt. Uit de tas van Rohmer komt ook nog een douche­timer, een soort zandloper die in 5 minuten leegloopt. “Ook geschikt voor zachtgekookte eitjes?” vraagt Thienpont met een lach.

Deze bewoner in De Baarsjes doet duidelijk al veel goed, zo blijkt bij het gesprek met de energiecoach. Zijn energieverbruik is lager dan gemiddeld voor eenpersoonshuishoudens. Hij heeft led-lampen, draait ‘s nachts de verwarming laag, zijn radiatoren zijn ontlucht, hij heeft geen droogtrommel en hij haalt na gebruik zijn opladers uit het stopcontact. De verwarming heeft een ereplaats in de huiskamer.

Coach Rohmer ziet het ook weleens anders: een bankstel voor de radiator om die uit het zicht te houden. “Dan wordt alleen de bank warm.”

Hekel aan deuren

Verbeterpunten zijn er ook. Thienpont gaat een paar keer per week in het bad dat hij zelf heeft gebouwd en zijn woning bestaat uit één grote ruimte. “Ik heb een hekel aan deuren.” Dus als de nood aan de man is, kan hij nog veel besparen. “Dat is goed voor mezelf voor het milieu en zeker ook voor de portemonnee.”

“Het mooie van de energiecoach is dat je allebei kunt doen,” zegt Rohmer. “Je kunt zowel geld als CO2 besparen.”

Dat is best een eye-opener, merkt ze in haar gesprekken. “Meestal wordt duurzaamheid gezien als iets waarop mensen moeten inleveren.”

Coach geeft hulp, geen oplossing

Energiecoaches kunnen de energie­armoede niet oplossen, concludeerden onderzoekers van de Hogeschool van Amsterdam deze maand in Het Parool op basis van een studie in de Indische Buurt. Besparen op basis van hun adviezen is voor lage inkomens in slecht geïsoleerde woningen slechts een doekje voor het bloeden. Huurders kunnen de matige isolatie niet verbeteren. Verder gaan bewoners bij energiearmoede vaak al tot het uiterste om te besparen op energie, zodat daar niet veel te winnen is. Wie worstelt met geldproblemen ontbreekt het bovendien aan de mentale ruimte voor een gedragsverandering die op de lange termijn geld oplevert. Daardoor bleven gratis led-lampen en water­besparende douchekoppen vaak in de verpakking.

De enorme aandacht voor de stijgende energieprijzen heeft wel gewerkt, merkt Kelly Schwegler van !Woon, de stichting die de energiecoaches op pad stuurt. “De energierekening dreigt nu zo hoog te worden. Daarmee komt het vanzelf hoog op het prioriteitenlijstje.” De energiecoaches hebben ook geleerd van het onderzoek, zegt Schwegler. Zo nodig draaien ze de led-lampen meteen in of ze hangen de radiatorfolie even op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden