PlusAchtergrond

Campagne tegen prettoerisme in Amsterdam: ook onze toerist moet nu elitair zijn

Feestende toeristen op de Wallen – als het aan de gemeente en veel van de bewoners van de rosse buurt ligt, komen die in de toekomst niet meer in groten getale terug.  Beeld Amaury Miller
Feestende toeristen op de Wallen – als het aan de gemeente en veel van de bewoners van de rosse buurt ligt, komen die in de toekomst niet meer in groten getale terug.Beeld Amaury Miller

Amsterdam gaat blowende en zuipende toeristen ontmoedigen naar de stad te komen. Zal het effect hebben? ‘Het vrije en ruige Amsterdam wordt zo de cappuccino capital of the world.’

Een Brit tussen de 18 en 38 jaar typt bij Google in: ‘Cheap accommodation Amsterdam’. Een link volgt naar een website die slaapplekken aanbiedt, met daarnaast een advertentie vanuit de gemeente Amsterdam: ‘Welkom in onze stad, maar we hebben regels.’ Met andere woorden: ‘Kom je naar Amsterdam om hier lallend over de grachten te lopen en de buurtbewoners wakker te houden? Blijf dan maar weg.’

Het is de nieuwste strategie van de gemeente om de ‘juiste’ toeristen aan te trekken. De campagne richt zich middels algoritmes op bovenal jonge toeristen die naar Amsterdam willen komen, met de hoop blowende en drinkende jonge toeristen te weren. Of zoals de Britse krant The Guardian deze week kopte: ‘Het feest is voorbij: Amsterdam wil toeristen in penisoutfits weghouden.’ Volgens wethouder Victor Everhardt (Economische Zaken) is de campagne een eerste stap om Amsterdam van een nieuw internationaal imago te voorzien.

In 2010 verbleven er 5,3 miljoen hotelgasten in Amsterdam, in 2019 waren dit er 9 miljoen. Een paar jaar geleden werd de schatting gemaakt dat als het zo doorgaat in 2030 maar liefst 12 miljoen bezoekers naar de stad komen om te overnachten. En dat is nog zonder de miljoenen toeristen – inclusief Nederlandse – die naar de stad voor een dagje komen. Vóór de coronacrisis werd dan ook vooral gezocht naar manieren om die toeristenstroom in zijn geheel in te dammen. Inmiddels lijkt dat doel met de nieuwe campagnes plaats te hebben gemaakt voor beleid dat zicht richt op het weghouden van een bepaald type toerist.

Geen slim beleid, zegt Martijn Duineveld, stadsgeograaf aan de Wageningen Universiteit. De toeristen zullen de komende jaren na de crisis terugkeren, zo is zijn analyse, en daarmee zal het overtoerisme en de overlast ook terugkeren. Duineveld vraagt zich af waarom er niet alleen en vooral wordt ingezet om toekomstige groei te vermijden.

Weren uit coffeeshops

Ook zegt de stadsgeograaf dat de gemeente met het beleid bepaalde ‘bevolkingsgroepen’ uitsluit. Duineveld: “De binnenstad van Amsterdam is de afgelopen dertig jaar steeds meer stad voor rijken geworden. Parallel daaraan moeten de toeristen daar nu ook aan voldoen. De gemeente trekt heel bewust elitaire toeristen aan. Het vrije en ruige Amsterdam wordt zo de cappuccino capital of the world.”

Tijdens de eerste lockdown vorig jaar zag de stad hoe afhankelijk het van toerisme is. Teruggaan naar zoals het was voor de lockdown leek geen bestuurder te willen. De gemeente nam daarom verschillende concrete acties tegen het prettoerisme. In de zomermaanden wordt in het Wallengebied extra crowdmanagement toegepast, het bezit van alcohol wordt daar verboden en boa’s mogen toeristen beboeten die in hun auto slapen.

Burgemeester Femke Halsema wil daarnaast plannen ontwikkelen waarin winkels en horeca zich voortaan gaan richten op bewoners in plaats van toeristen. Maar het belangrijkste wapen van de burgemeester: toeristen weren van coffeeshops en de bouw van een erotisch centrum buiten het stadscentrum om de Wallen te ontlasten.

Hoogleraar toerisme Jan van der Borg was onlangs in Het Parool positief over Amsterdam. Hij zei dat de stad als één van de weinige Europese toeristische steden de coronacrisis écht heeft aangegrepen om het prettoerisme aan te pakken. Ko Koens, die Urban Tourism doceert aan Hogeschool Inholland, is iets sceptischer over de aanpak. “Leuk dat je probeert wat met regelgeving te doen, maar als mensen naar de stad komen om te willen feesten, houd je dat niet tegen.”

De online campagne is niet de eerste die de gemeente met dit doel voert. In 2018 werd met name gemikt op Nederlandse en Britse toeristen – de grootste herriemakers. De campagne werd ingezet op de Wallen en digitaal op Engelse sites voor goedkope tickets en slaapplekken. Volgens Amsterdam&Partners, verantwoordelijk voor de stadsmarketing, was bijna de helft van de Britse toeristen zich door de campagne bewuster van de onaanvaardbaarheid van wangedrag.

Imago van de stad

Toch bleef de overlast voor bewoners wel bestaan. In 2020 zeiden bewoners in het centrum last te hebben van het toenemende toerisme. Bewoners op de Wallen waren het minst tevreden over hun buurt: zij gaven een 4,9. Volgens Koens is het imago van de stad dan ook te sterk om het gedrag van toerisme echt binnen enkele jaren te veranderen. Hij noemt de Spaanse bekende feestbestemmingen Lloret de Mar en Ibiza als andere voorbeelden. “Ze willen graag van hun feestimago af, maar dit gaat zeer moeizaam. Amsterdam heeft te maken met een lange geschiedenis waarin het werd neergezet als een tolerante stad. Met een beperkte marketingcampagne kan je niet even dertig jaar beeldvorming veranderen.”

Door de coronacrisis liep de stad vorig jaar minimaal 8 miljard euro aan toeristische bestedingen mis, berekende Stef Driessen, toerisme- en recreatie-expert bij ABN Amro. De gemeente miste daardoor enorm veel inkomen aan toeristenbelasting. Driessen: “Geld dat Amsterdam hard nodig heeft om de stad leefbaar te houden. Zonder toerisme zal het ov verslechteren, de publieke ruimte minder goed worden onderhouden en krijgen kunst- en cultuurinstellingen te maken met tekorten.”

Ook werkend Amsterdam zit te wachten tot de stad weer volloopt. Voor corona zorgde het toerisme voor 77.000 voltijdsbanen banen: zo’n 10 procent van de werkgelegenheid in de stad. Hotels draaien al ruim een jaar verlies. Driessen: “Wat echt heel hoopgevend is, is de groei in boekingen die we nu voor de komende maanden zien. Doordat de landsgrenzen weer opengaan, gaat het de goede kant op.”

Wethouder Everhardt is daarin ook duidelijk: de gemeente zet in op nieuwe bezoekers die inderdaad bijdragen aan het economisch herstel van de stad. Intussen kijkt de gemeente wat er nog meer gedaan kan worden om het imago van Amsterdam te veranderen. Volgens Everhardt kan het nog wel enkele jaren duren voordat het beleid succesvol is.

Stadsgeograaf Duineveld heeft intussen nog een advies voor de gemeente als ze écht de Engelse dronkenman wil weren: maak er werk van dat er een einde komt aan de goedkope vluchten die dagelijks landen op Schiphol. Duineveld: “Als je als stad echt iets tegen dit type toerist wil doen, spreek je daar dan tegen uit. Maar dan verschuilt de gemeente zich achter het argument dat dat niet de knoppen zijn waar ze aan kan draaien.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden