Plus Reportage

Buurthuizen in de knel: vrijwilligers kunnen niet alles doen

Buurthuizen in de hele stad krijgen minder subsidie dan verwacht, en dat heeft gevolgen voor de activiteiten die er worden georganiseerd. ‘Er werken nu al meer vrijwilligers dan professionals.’

Ihsane Akchich (18) geeft met haar vader tae­kwondoles in Slotermeer. Beeld Marc Driessen

De 11-jarige Nouriya trapt bijna even hoog als haar instructeur, Ihsane Akchich (18). Nouriya heeft onlangs haar eerste taekwondowedstrijd gewonnen. Wat ze er zo leuk aan vindt? “Bij andere sporten leer je vechten, hier leer je verdedigen.”

Akchich geeft, naast haar studie verpleegkunde, al drie jaar taekwondoles aan zo’n twintig kinderen. Dat doet ze op donderdag en zaterdag in De Honingraat op de Slotermeerlaan, een van de vier buurthuizen van Eigenwijks. Maar binnenkort moeten twee van deze buurthuizen op zaterdag misschien dicht. Door een tegenvallende gemeentelijke subsidie moet bezuinigd worden op personeelskosten. Een beheerder op de zaterdag, die de verantwoordelijkheid draagt over het buurthuis, wordt te duur.

Dementerenden

Amsterdam telt 190 buurthuizen. Buurtbewoners kunnen er ruimtes huren om activiteiten te organiseren en cursussen volgen. Mensen kunnen er ook een kop koffie drinken of lunchen. De gemeente subsidieert alle buurthuizen. Een andere inkomstenbron is het verhuren van ruimtes, zoals aan taekwondo-instructeur Akchich.

Vijftien organisaties hebben eind vorig jaar een brief gestuurd naar de gemeente, waarin ze hun zorgen uiten over hun financiële situatie. Ze krijgen namelijk minder compensatie dan verwacht voor hun stijgende kosten (zie kader). Huis van de Wijk Lydia in Zuid levert bijvoorbeeld de helft van de ruimte in, om de huis­vestingskosten te kunnen dekken. Dat heeft gevolgen voor het aantal activiteiten dat georganiseerd kan worden.

Eigenwijks krijgt voor 2020 65.000 euro minder op een begroting van 2,8 miljoen euro. Dynamo, dat elf buurtcentra in Oost heeft, ontvangt 80.000 euro minder. “We kunnen niet zeggen dat we minder huur, gas of licht gaan betalen. De enige knop waar je aan kunt draaien, is man­uren,” zegt directeur Gury Douma.

Dick Glastra van Loon, directeur van Eigenwijks, onderkent dat. “We werken al met meer vrijwilligers dan professionals. Altijd moet er ook een professional aanwezig zijn, die eind­verantwoordelijk is. Vrijwilligers kun je niet in hun eentje op zaterdag in het pand laten.”

Douma: “We krijgen ook mensen met een ggz-achtergrond en beginnende dementerenden over de vloer. Je moet weten hoe je daarmee moet omgaan.”

Sleutel

Dynamo heeft de afgelopen jaren al meerdere buurtcentra gesloten, waaronder Transvaal, dat een grote sportzaal had, en De Vergulden Eenhoorn aan de Ringdijk, dat vijf jaar geleden een restaurant is geworden. Douma wil niet nog meer huizen sluiten. “Op sommige locaties geven wij bewoners die wij al langer kennen, de sleutel. Zo kunnen activiteiten die zij zelf organiseren doorgaan, ook als er geen beheerder aanwezig is.”

Het gat in de begroting is lastig te compenseren met meer inkomsten uit de verhuur, zegt Godfried Lambriex, regiodirecteur van Dock, dat een handvol buurthuizen in Noord, Centrum en West heeft. “Als je al van negen tot ­negen vol zit, heb je alles verhuurd wat je kunt verhuren.” Lambriex zet zijn vrijwilligers efficiënter in. “Bij ons is degene die achter de bar staat ook de persoon die bij binnenkomst zegt: hé, welkom, wat kom je doen?”

De kinderen in de taekwondoles in Slotermeer weten nog niets van de mogelijke zaterdagse sluitingen. Waar instructeur Akchich dan haar lessen moet geven, weet ze nog niet. “Ik probeer al jaren een eigen plek in Nieuw-West te zoeken, maar die is buiten het buurtcentrum erg lastig te vinden. Veel is bestemd voor horeca.”

Toch zal ze les blijven geven. “Deze kinderen hebben de sport nodig, zodat ze met zelf­vertrouwen de straat op gaan. Ik doe alles voor hen.”

Wat is er dit jaar veranderd voor de buurthuizen?

Alle buurthuizen ontvangen jaarlijks subsidie van de gemeente, en daarbovenop een compensatie om de inflatie en de stijging van de huur en personeelskosten te dekken. Over deze zogeheten nominale compensatie is consternatie ontstaan, omdat die voor veel buurthuizen dit jaar niet toereikend is. Dat komt vooral door de vorig jaar afgesloten cao, die voorziet in hogere lonen. Dat leidt in sommige gevallen tot een kostenstijging van ruim 4 procent. De nominale compensatie voor 2020 is door de gemeente echter afgelopen najaar vastgesteld op 0,9 procent. Dat zorgt voor een gat in de begroting.

Volgens Gury Douma, directeur van Dynamo, kan de compensatie tegenvallen als de gemeente haar begroting sluitend moet maken.

De gemeente kan niet toelichten waarom de nominale compensatie lager uitvalt dan waar de buurthuizen op rekenden. Volgens een woordvoerder kunnen instellingen meer aanvragen als de vastgestelde 0,9 procent niet toereikend is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden