Nieuws

Burgerberaad: graag een nieuw bos en een klimaatburgemeester

Amsterdam moet een nieuw bos aanplanten en een ‘klimaatburgemeester’ aanstellen. Dat zijn voorstellen van het zogeheten burgerberaad dat met honderd willekeurig uitgekozen inwoners nieuw klimaatbeleid bedacht.

Bart van Zoelen
De protesten van dit jaar tegen de komst van megawindturbines. Ook in het Burgerberaad haalden plannen voor nieuwe windmolens het niet. Beeld Hollandse Hoogte /  ANP
De protesten van dit jaar tegen de komst van megawindturbines. Ook in het Burgerberaad haalden plannen voor nieuwe windmolens het niet.Beeld Hollandse Hoogte / ANP

In opdracht van het stadsbestuur bogen honderd, na loting geselecteerde Amsterdammers zich over nieuw klimaatbeleid. Maandagavond presenteerden ze 26 voorstellen aan wethouder Marieke van Doorninck (Duurzaamheid), met daarbij het plan voor een nieuw ‘klimaatbos’ ter grootte van het huidige Amsterdamse Bos, maar dan aan de westkant van de stad.

Een door de gemeente gevuld fonds moet het isoleren van woningen betaalbaar maken, zo luidt een ander voorstel. Een door de gemeenteraad gekozen ‘klimaatburgemeester’ moet optreden als ambassadeur van het klimaatbeleid. Daarbij wordt gedacht aan iemand als tv-presentator Floortje Dessing.

Democratisch experiment

Het stadsbestuur besloot tot het burgerberaad omdat Amsterdam ver achterblijft bij haar klimaatdoelen om 55 procent minder broeikasgas uit te stoten in 2030. Eerder dit jaar bleek dat de stad niet verder komt dan 37 procent. De gekozen inwoners kregen de taak dat gat te dichten en wethouder Van Doorninck beloofde van tevoren al hun voorstellen over te nemen. Daarmee is het een primeur voor Amsterdam en een democratisch experiment, al houdt de gemeenteraad het laatste woord.

Het leverde creatieve suggesties op. Bijvoorbeeld om bij nieuwe bouwvergunningen 25 procent groen verplicht te stellen. Of: een extra toeristenbelasting van 25 euro per nacht voor mensen die met het vliegtuig zijn gekomen, en 3 euro voor treinpassagiers.

Aardwarmte

Veel andere voorstellen van het burgerberaad zijn al vaker aan de orde geweest in de gemeenteraad. Bijvoorbeeld het voorstel om snel meer warmtenetten aan te leggen, liefst in combinatie met meer aardwarmte, duurzame verwarming vanuit de ondergrond. Ook bepleit het burgerberaad maatregelen die het openbaar vervoer aantrekkelijker maken en de auto duurder, via onder andere de parkeervergunning.

Het zijn geen schokkende plannen, maar wel met een meer verplichtend karakter en met meer haast doorgevoerd. Als een door de gemeente gevuld fonds opdraait voor de investeringen, vindt het Burgerberaad dat verduurzaming verplicht kan worden gesteld – voor woningcorporaties om te beginnen, maar ook voor woningeigenaren en bedrijven.

Een ander fonds, om woningen aan een hybride warmtepomp of een warmtenet te helpen, mag van het burgerberaad desnoods worden bekostigd uit een verhoging van de onroerendezaakbelasting OZB of een nieuwe energiebelasting.

Adviesbureau Berenschot heeft alle maatregelen doorgerekend en met flink wat slagen om de arm leveren ze genoeg op om bijna de helft van de achterstand op de klimaatdoelstellingen in te lopen, zo’n 7 procent. Voorzitter van het burgerberaad Alex Brenninkmeijer, voormalig Ombudsman, benadrukt trots dat de honderd Amsterdammers daarvoor veel vrije tijd hebben opgeofferd. Als democratisch experiment is het burgerberaad naar zijn smaak voor herhaling vatbaar.

Windmolens

De hoop was dat het burgerberaad kon zorgen voor meer draagvlak voor klimaatbeleid. De plannen om 17 windmolens te bouwen langs de stadsrand leidden het afgelopen jaar tot een storm van protest. Dat heeft ook het burgerberaad niet onberoerd gelaten, want het voorstel om nog eens drie extra windturbines te bouwen kreeg maar 60 procent van de deelnemers achter zich. Daarmee haalde dit voorstel het niet, want daarvoor was de steun van driekwart nodig.

De honderd Amsterdammers hebben hun door deskundigen begeleide adviezen binnen twee weken opgesteld. Dat is wel erg kort, waarschuwt Brenninkmeijer. Deelnemers voelden zich onder druk gezet toen al heel snel de voorstellen moesten worden samengevat.

Verder is het nog de vraag hoe representatief het burgerberaad was. De deelnemers waren weliswaar geselecteerd door loting onder alle Amsterdammers, maar lang niet iedereen ging op de uitnodiging in. Niet alle bevolkingsgroepen waren daardoor even goed vertegenwoordigd, erkent Brenninkmeijer. “De mix had diverser gekund,” zegt hij. “Je kunt niet zeggen dat een foto van het burgerberaad één op één overeenkomt met een dwarsdoorsnede van de bevolking van Amsterdam.”

Ook haakten verschillende deelnemers af omdat het intensieve weken waren. Ook dat is een les voor een volgend burgerberaad, zegt Brenninkmeijer. “Als je met honderd deelnemers wilt eindigen, moet je met 110 beginnen.” Uit een uitvoerige evaluatie hopen onderzoekers van de Hogeschool van Amsterdam meer van dit soort lessen te trekken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden