Burgemeesters grote steden uiten zorgen bij minister over jihadisten wier paspoort is afgepakt

Burgemeester Femke Halsema heeft samen met de burgemeesters van Rotterdam, Den Haag en Utrecht zorgen geuit over (voormalige) jihadisten van wie het Nederlandse paspoort is afgepakt, maar die het land niet kunnen verlaten of dit weigeren. Dat levert volgens hen grote veiligheidsrisico’s op.

Het Parool
null Beeld ANP XTRA / Lex van Lieshout
Beeld ANP XTRA / Lex van Lieshout

Dat blijkt uit een vertrouwelijke brief die de burgemeesters hebben geschreven aan minister Dilan Yeşilgöz (Justitie en Veiligheid) en die in handen is van RTL Nieuws en door het ANP is ingezien. Ze willen dat de minister de verantwoordelijkheid neemt voor deze groep. Ook de reclassering en de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) waarschuwen dat de groep een gevaar kan vormen voor de nationale veiligheid.

Sinds 2010 is het mogelijk om het Nederlanderschap in te trekken als iemand veroordeeld is voor een terroristisch misdrijf. Sinds 2017 kan dit ook als bewezen is dat iemand actief is of was bij een terroristische groepering. Dat afpakken van het paspoort kan echter wel alleen als iemand nog een tweede nationaliteit heeft.

Ongewenst vreemdeling

Wie de Nederlandse nationaliteit kwijt is, wordt daarnaast ongewenst vreemdeling verklaard en kan dan geen uitkering, woning, zorgverzekering of bankrekening aanvragen. De maatregel is volgens de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) sinds 2010 45 keer uitgevoerd. Hiervan zijn twintig veroordeelden woonachtig in de vier grote steden. Om hoeveel personen het in Amsterdam gaat, kan een woordvoerder van burgemeester Halsema nog niet zeggen.

Volgens de burgemeesters is het afpakken van de Nederlandse nationaliteit zonder kans op uitzetting problematisch, omdat een terugkeer in de samenleving daardoor onmogelijk wordt. De (voormalig) jihadisten kunnen dan vrijwel niet in de gaten worden gehouden. De burgemeesters zouden graag zien dat de AIVD kijkt naar de risico’s bij ieder persoon van wie het paspoort is afgepakt.

Daarbij komt dat het uitzetten van ongewenst verklaarde personen vaak niet luk. Een groot deel van deze groep heeft ook de Marokkaanse nationaliteit en dat land neemt geen burgers aan die niet ‘terug’ willen. Ook bij andere landen zijn er uiteenlopende redenen waarom een uitzetting niet lukt.

Terugvallen

De reclassering zegt dat het voor de jihadisten, vaak uitreizigers naar Syrië, door de Nederlandse nationaliteit in te trekken zo goed als onmogelijk is om een nieuwe start te maken. De kans dat ze daardoor weer in oude gewoontes en radicaal gedrag vallen, is groot.

De burgemeesters zijn bang dat jihadisten hierdoor van de radar van instanties verdwijnen. In de brief vragen zij daarom of minister Yeşilgöz verantwoordelijkheid neemt voor de groep. Zij zouden zich met de brief indekken voor eventuele gevolgen als een (voormalig) jihadist opnieuw de fout in gaat.

De groep ex-terroristen die na een gevangenisstraf vrij komt, niet meer de Nederlandse nationaliteit bezit en wel hier wil blijven, zal de komende jaren toenemen, waarschuwde de NCTV al eerder. Dat kan gevaar opleveren voor de nationale veiligheid, stelt de coördinator.

Tegen RTL Nieuws erkent minister Yeşilgöz dat het uitzetten van personen van wie het Nederlandse paspoort is afgepakt, niet altijd lukt. “Als vertrek niet direct lukt, houdt de afdeling Vreemdelingenpolitie, Identificatie en Mensenhandel (AVIM), onderdeel van de politie, zicht op deze groep. Toezicht bestaat in deze gevallen meestal uit een meldplicht en een gebiedsgebod.”

Ook zou de AIVD personen monitoren bij wie dat nodig is. Maar volledige verantwoordelijkheid lijkt de dienst niet te willen nemen. “De aanpak valt of staat niet door één maatregel door één organisatie, maar juist door het integraal treffen van maatregelen,” zegt ze.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden