PlusReportage

Burgemeester Halsema bij demonstranten tegen abortus: ‘Oké, jullie zijn pro life. Maar waarom staat u hier?’

Burgemeester Femke Halsema in gesprek met de antiabortusdemonstranten die elke maand actie voeren tegenover de ingang van de abortuskliniek in de Sarphatistraat. Beeld Dingena Mol
Burgemeester Femke Halsema in gesprek met de antiabortusdemonstranten die elke maand actie voeren tegenover de ingang van de abortuskliniek in de Sarphatistraat.Beeld Dingena Mol

Burgemeester Femke Halsema kwam donderdag langs bij de abortuskliniek in Amsterdam om te kijken hoe demonstranten zich hier maandelijks verzamelen. ‘U wacht hier vrouwen op die in alle privacy een ingreep moeten doen.’

David Hielkema

“Er is geen God. Er is geen God,” schreeuwt een vrouw hard terwijl ze voorbijfietst. Burgemeester Femke Halsema en antiabortusdemonstranten schrikken even op. “Nou, dat soort dingen,” zegt een demonstrant met een gele sjaal, die net een betoog hield dat zij niet intimiderend zijn naar vrouwen, maar dat zij het slachtoffer zijn van intimidatie. “Dat is ook vrijheid van meningsuiting,” countert Halsema.

De burgemeester staat donderdagochtend voor de abortuskliniek op de Sarphatistraat om met eigen ogen te zien hoe de demonstranten te werk gaan. Twee mannen en twee vrouwen staan achter een tafeltje met daarop boekjes en flyers. Ze hebben een spandoek opgehangen, houden een demonstratiebord omhoog met een baby in de buik van een moeder en ze filmen alles met een GoPro – ook vrouwen die naar de kliniek gaan komen in beeld.

De demonstranten staan op 25 meter afstand van de kliniek. Het is ook de plek waar bezoekers hun fietsen of auto’s parkeren. In de Amsterdamse gemeenteraad woedt de discussie of de demonstranten niet verder weg van de kliniek kunnen staan, maar Halsema zit met een dilemma: hier geldt het demonstratierecht, ook voor de kleine minderheid. Zolang ze niet kan bewijzen dat deze demonstranten de gezondheidszorg belemmeren, kan Halsema ze niet verder verplaatsen.

Grotere bufferzone

Halsema vraagt aan de groep waarom ze tegen abortus zijn. De man met de gele sjaal, die niet met zijn naam in de krant wil, legt met retoriek uit dat hij niet tegen abortus is, maar voor het leven. Met lichte irritatie probeert Halsema het opnieuw. “Oké, jullie zijn pro life. Maar waarom staat u hier? U wacht hier vrouwen op die in alle privacy een ingreep moeten doen.”

Een vrouwelijk demonstrant, die ook haar naam niet wil vertellen, zegt twijfelende vrouwen juist te helpen. Ze zegt dat er veel dankbaarheid is. “De vrouwen die abortus willen, hebben hun keuze toch al gemaakt.” Ze vindt dat verhalen die in de media over hen verschijnen niet kloppen. De beeldvorming is volgens haar onjuist: ze zijn niet intimiderend, ze dringen zich niet op aan vrouwen en zijn niet agressief.

De groep demonstranten staat hier gemiddeld één ochtend per maand, van 8 tot 11 uur. Vroeger was dat op vrijdag, maar omdat er op donderdag meer vrouwen komen, hebben ze hun dag verplaatst. De gemeenteraad, onder aanvoering van D66, wil een bufferzone die verder reikt dan de 25 meter. In Den Haag en Arnhem ligt deze bijvoorbeeld op 100 meter.

Tafeltje omver geschopt

Halsema geeft niet op in het gesprek. Ze wijst erop dat vrouwen die hier komen al ‘buitengewoon kwetsbaar’ zijn en zij de demonstranten als intimiderend ervaren. Volgens de burgemeester zijn er vrouwen die de kliniek mijden op dagen dat de demonstranten hier staan. Zien de vier anti-abortusdemonstranten in dat het voor deze groep hoe dan ook intimiderend overkomt?

Nee, dat zien ze niet in. Ze wijzen er vooral op dat zij het slachtoffer zijn. De GoPro hangt er uit zelfbescherming, want zij worden geïntimideerd door mensen die voorbijkomen. Hun tafeltje wordt omver geschopt. Ze worden uitgescholden. Een wijkagent die erbij staat bevestigt dat ze inderdaad niet met veel warmte worden onthaald – en dat er incidenten zijn.

Het gesprek levert ook nu veel bekijks op. Vrouwen en mannen stoppen, luisteren mee, zeggen soms wat. Bestuurder van de abortuskliniek Femke van Straaten vertelt de burgemeester dat de kliniek ‘echt veel last’ heeft van de demonstranten en dat hun aanwezigheid ‘intimiderend’ is. Een man, die huisarts blijkt te zijn, zegt tegen de demonstranten dat vrouwen vooraf al een heel traject doorgegaan zijn.

Demonstratierecht beschermen

Een demonstrant wijst er dan op dat in de abortuskliniek ‘geld wordt verdiend’. Halsema rolt met haar ogen. “Daar worden mensen geholpen,” bijt ze terug. Maar ze merkt ook dat een inhoudelijke discussie geen effect sorteert, dus gooit ze het over een andere boeg: ze zal ‘altijd’ haar best doen om demonstratierecht mogelijk te maken. Die vrijheid zal ze beschermen, ook voor hen, aldus de burgemeester.

Halsema heeft wel een verzoek: willen de demonstranten vrijwillig verder weg staan? De man met de gele sjaal zegt juist dat hij liever naast de ingang van de kliniek wil staan. Hier geen compromis – de burgemeester zegt tegen de demonstranten dat ze de gezondheidszorg belemmeren. Ze zal naar bewijs op zoek gaan om verdere verwijdering mogelijk te maken. “Niemand is erbij gebaat als wij maatregelen nemen en door de rechter worden teruggefloten,” zegt ze naderhand.

De demonstranten bedanken Halsema voor haar tijd en het bezoek. “Zeker, het hoort erbij,” zegt Halsema. “Joe. Daa-aag.” En tegen de huisarts, die er nog staat, op een warmere toon: “Succes met uw werk vandaag.”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden