Amsterdam Bewaar

Bruine beer leefde nog tot in middeleeuwen aan de Nederlandse kust

De bruine beer
De bruine beer © ANP

Oog in oog staan met een bruine beer op nog geen veertig kilometer afstand van Amsterdam was ruim duizend jaar geleden nog mogelijk. Dat blijkt uit de vondst van een bijzondere berenpoot uit 900 in de duinen bij Noordwijk.

Onderzoekers van het vakblad Lutra concluderen dat de gevonden linkervoorpoot een overblijfsel moet zijn van een van de laatst levende bruine beren aan de westkust van Nederland. De gepensioneerde archeoloog Wim Kuijper vond de botten bij het schelpen zoeken en snelde vervolgens naar de Universiteit van Leiden.

Professor Thijs van Kolfschoten, verbonden aan de faculteit Archeologie, kreeg ze onder ogen. "Meestal zijn botten van deze omvang uit dat gebied van reeën of damherten, maar mijn collega's en ik zagen dat deze vondst afweek."

Door de botten hebben onderzoekers een beter beeld tot wanneer bruine beren in ons land leefden. "Door het gebied, voorheen een dichtbegroeid bos gevuld met verschillende boomsoorten, kunnen we uitsluiten dat het om een circusbeer gaat," zegt Van Kolfschoten. "Bovendien zegt de bodemlaag waarin de botten lagen dat het om een solide vondst gaat. Deze beer leefde in het wild."

Jong
Onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen hebben de botten gedateerd rond het jaar 900. Hoewel de botten dus meer dan 1000 jaar oud zijn, noemt van Kolfschoten de vondst geologisch gezien jong. Historische bronnen beweerden tot nu toe dat bruine beren voor het laatst in de Romeinse tijd in deze streek voorkwamen. Deze bewering wordt nu bijgesteld met bijna vijf eeuwen.

"Dat maakt deze ontdekking extra bijzonder. Ik kan me niet voorstellen dat dit de resten zijn van de allerlaatste bruine beer in Nederland, maar ze hebben hier niet nog honderden jaren geleefd."

Omdat dergelijke fossielen meestal vergaan, denkt Van Kolfschoten niet dat de beer een verdwaalde eenling was. "Ze waren ongetwijfeld met meer."