PlusAchtergrond

Bezorgschaamte? We hebben de oplossing net failliet laten gaan

Parclsfiliaal aan de Ceintuurbaan.
 Beeld Jean-Pierre Jans
Parclsfiliaal aan de Ceintuurbaan.Beeld Jean-Pierre Jans

Niemand zit te wachten op rijen ronkende en vervuilende pakketbusjes in de straat, maar de mogelijke oplossing, ‘pakketontzorger’ Parcls, is na vijf jaar failliet gegaan. ‘Bezorgen kost niets, zo voelt het voor de klant.’

Herman Stil

Een kop koffie en zelfs een paskamer om de net bestelde kledij even te passen. Het Amsterdamse Parcls wilde pakketjes ontvangen makkelijk maken. Maar vooral wilde oprichter Luc van Gompel vijf jaar geleden een antwoord bieden op de nare kanten van onze bestelmanie: de eindeloze parade pakketbusjes die door steden en dorpen sjezen, die straten blokkeren, dieseldamp uitwasemen en hun pakjes bezorgen op de krankzinnigste tijdstippen, elke bezorgdienst apart, het liefst nog bij afwezigheid bij die norse buurman die er ook niet op zit te wachten.

Parcls werd meteen omhelsd door gemeenten die worstelen met de verkeerschaos in hun stad, zoals Amsterdam dat de problemen actief probeert in te dammen en de nieuwkomer als dé oplossing zag voor toekomstige verkeersluwe nieuwbouwwijken. Ook maatschappelijk gevoelige pakketverstuurders omarmden de pakketwinkel, die na vestigingen in Amsterdam ook in Nieuwegein, Capelle en Rotterdam neerstreek en ambities etaleerde voor honderd zaken in binnen- en buitenland.

“Het concept was succesvol,” zegt Van Gompel. “Buurtbewoners en bedrijven konden bij ons alle pakketten ophalen en verzenden, los van de pakketbezorger, ongeacht de verzender. Die bundeling werkt. Gemiddeld kwamen klanten 1,7 pakketten ophalen. Een bus bezorgt per ontvanger meestal maar één pakket.”

“We hebben twaalfduizend klanten, dat is best fors. Vorig jaar kregen we meer dan een miljoen pakketten in onze winkels. Daarmee hadden we in Amsterdam een marktaandeel van 12 procent. En het verkeer nam daadwerkelijk af. Onze eerste winkel, op de Ceintuurbaan, werd tien keer per dag beleverd. Dat zijn honderden pakketbezorgingen minder in de stad.”

Vorig jaar nog haalde Parcls een lening van 1,7 miljoen euro op bij het Amsterdams Klimaat- en Energiefonds (AKEF). Maar inmiddels zijn geldschieters, naast AKEF ook Rabobank, niet langer bereid bij te passen. Vorige week vroeg Parcls zelf betalingsuitstel aan. Inmiddels is het bedrijf failliet, zijn de negen vestigingen gesloten en de veertig medewerkers ontslagen.

Wat ging er mis?

“Ik heb Parcls opgezet voor de buurtbewoner, de consument. Maar die betaalde ons niet, of nauwelijks. Consumenten hebben bij hun bestelling al afgerekend voor het thuisbezorgen en kunnen vaak zonder kosten retourneren. Die willen niet extra betalen om hun pakje bij ons af te halen. Daar stonden we dan met ons goede gedrag.”

“We kregen wel een vergoeding van vervoerders. DHL, DPD en GLS betaalden ons tussen de 30 en 39 cent per pakket, veel minder dan de kosten die we daarvoor maakten. Maar zij kwamen tenminste nog over de brug. PostNL betaalde helemaal niets en dat is de grootste. De bezorger leverde dagelijks bij elke vestiging dertig, veertig pakketten af, groette vriendelijk en was weer weg. Zij streken het voordeel op dat ze niet overal aan de deur hoefden te leveren en wij kregen niks.”

Dat lijkt me een fatale fout in het concept.

“Het oorspronkelijke idee was dat consumenten een abonnement zouden afsluiten. Voor 8 euro per maand vangen wij alle pakketten op en brengen die dan één keer per week langs. Dat hebben we geprobeerd. Maar daarvoor was de belangstelling te laag.”

“We bezorgden ook, als klanten dat willen. Per bakfiets. voor tussen de 3,95 en 5,95 euro. Ik zag wel dat expats daar veel meer toe bereid waren dan Nederlandse klanten. En ook winkels, webshops en zzp’ers waren bereid bij te betalen. Maar dat aantal was significant lager. We hadden op de Ceintuurbaan 4000 klanten. Daarvan waren er maar 150 zakelijk.”

Ligt het niet aan jullie model? Er zitten 9600 pakketpunten in winkels die ook andere inkomsten hebben.

“Die zijn er vooral voor het versturen van pakketten. En die worstelen ook. Met dit soort lage vergoedingen hebben kleine vervoerders moeite om pakketpunten te vinden. En grote afhaalpunten hebben moeite met de enorme hoeveelheid pakketten in de winkel, waardoor hun reguliere business in de problemen komt. Als je met 150 pakketten per dag net 50 euro bruto overhoudt, dan komt het ook niet uit.”

“We hebben ook gekeken naar alternatieven. We hebben verse maaltijden verkocht, uit de keukens van Maas. Maar voor je het weet wordt het concept aangetast en zit je met dezelfde problemen als al die andere pakketpunten.”

Is Parcls slachtoffer van de mythe van gratis bezorgen waarmee webwinkels jarenlang klanten hebben gelokt en waar ze nu niet meer mee durven te stoppen?

“Bezorgen lijkt niets te kosten. Boven de 50 euro is het zogenaamd gratis. Dat is niet zo, maar zo voelt het voor de klant. En het is niet alleen geld, het gaat ook ten koste van leefklimaat en milieu.”

“Dat gratis retourneren heeft ons ook opgebroken. Van die miljoen pakketten ging een derde retour, waarvoor niets werd betaald. Acht paar schoenen bestellen en er zeven terugsturen zonder bijbetaling is bijna pervers.”

Moeten wij daar als consument geen rekenschap over afleggen: minder bestellen of alleen nog bij bedrijven die duurzame alternatieven bieden?

“Het is niet de schuld van klanten en vervoerders dat het met ons is misgelopen. Het komt door het economisch model achter bezorgen. Dat is bedacht in een tijd dat we allemaal aan webwinkelen moesten wennen. Maar dat model is al jaren stuk. Het kan niet meer uitkomen dat je gratis verstuurt en retourneert of alles maar aan de deur laat komen.”

“Zolang iedereen denkt dat dat de norm is, zal er niks veranderen. Dan krijgen pakketbezorgers niet de prikkel om minder te gaan rijden. Dat hebben we nooit kunnen doorbreken. Ik verwacht ook niet dat die misstand snel zal veranderen zolang er niet wordt ingegrepen.”

Is er wel een alternatief voor al die bezorgbusjes die de steden overspoelen?

“Er moet snel regulering komen. Als pakketbezorgers zelf niet ingrijpen, moeten gemeenten zeggen: zo mag het niet langer. Venstertijden waarbinnen pakketbusjes wel of niet de straat in mogen, afdwingen van elektrisch vervoer: het zou echt hebben geholpen.”

“Gemeentes als Amsterdam sturen nu wel bij op flitsbezorging, vanwege de overlast in woonbuurten en onveiligheid op straat. Dat zou ook voor de uitwassen van pakketbezorging moeten. We kregen alle lof van gemeentes, beleidsmatige hulp en politieke steun. Maar er kwamen geen stappen. Overheidsbeleid zou ons geholpen hebben. Nu blijven al die busjes gewoon rondrijden.”

Verwaarloosbaar

Verwaarloosbaar, vinden pakketgiganten alternatieven als Parcls. Volgens PostNL – goed voor 60 procent van de pakjesmarkt – is er simpelweg geen animo voor. 87 procent van de klanten van het bedrijf wil pakketten gewoon aan de voordeur en het lukt naar eigen zeggen in 95 procent van de gevallen die ook in een keer goed af te leveren. Bij DHL (30 procent marktaandeel) is dat iets minder: 89 procent.

PostNL werkt daarom ook niet met buurtpunten als Parcls, Homerr of Viatim – ook omdat het bedrijf zelf 3300 ‘servicepunten’ heeft die vooral voor opsturen worden gebruikt. Slechts 0,3 procent van alle pakjes gaat naar een buurtpunt.

Ook elders lijken buurtpunten nauwelijks rendabel. Zo levert Homerr, dat pakjes bundelt bij welwillende buurtbewoners, hen met 35 cent per pakje maar tussen de 50 en 100 euro per maand op. Ook andere alternatieven worstelen. Zo ging pakketkluizenbouwer Mypo drie jaar geleden failliet. Ondanks hoge verwachtingen werden maar 350 pakketkluizen verkocht, het merendeel in België.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden