Amsterdam Bewaar

Bezorger Sytze tegen Deliveroo voor de rechter. Is hij werknemer?

Maaltijdbezorger Sytze Ferwerda klaagt zijn werkgever Deliveroo aan. Woensdagmiddag stond hij voor de rechtbank Amsterdam.
Maaltijdbezorger Sytze Ferwerda klaagt zijn werkgever Deliveroo aan. Woensdagmiddag stond hij voor de rechtbank Amsterdam. © ANP

Onder grote belangstelling stonden de 20-jarige maaltijdbezorger Sytze Ferwerda en Deliveroo woensdagmiddag tegenover elkaar voor de rechtbank Amsterdam. Waar het om draait: is hij zzp'er, zoals bezorgdienst Deliveroo stelt, of werknemer?

Bezorgdienst Deliveroo, dat inmiddels in veertien Nederlandse steden maaltijden bezorgt, eiste vorig jaar dat alle 1900 fietskoeriers hun arbeidscontract verruilden voor een overeenkomst op basis van zelfstandigheid. Bezorgers zouden die flexibiliteit prettiger vinden. Ook zouden ze meer verdienen.

Ferwerda pikt dat niet. "Ik wil werknemer blijven, want dan ben ik verzekerd van inkomsten", vertelde de 20-jarige student voorafgaand aan de zitting. "Want wat als ik een ongeluk krijg en arbeidsongeschikt raak? Ook bouw ik geen pensioen op." Met hulp van vakbond FNV Jong en de PvdA zamelde hij 7000 euro in om de juridische kosten te kunnen betalen.

Vanmiddag stond hij tegenover Deliveroo voor de rechtbank Amsterdam. Dit onder grote publieke en mediabelangstelling, de rechtszaal was gevuld met tientallen belangstellenden. Voor de ingang deelde de PvdA pizzapunten uit en verzamelden zich diverse bezorgers van Deliveroo en Foodora om Ferwerda te steunen. Eerder voerden koeriers ook al actie in onder meer Haarlem en Amsterdam.

Gezagsverhouding

Wat als ik een ongeluk krijg en arbeidsongeschikt raak? Ook bouw ik geen pensioen op.

Sytze Ferwerda

Tijdens de zitting legt Ferwerda's advocaat Bas van Dis uit dat uit alles blijkt dat Sytze in feite een gewone arbeidsovereenkomst heeft en geen overeenkomst van opdracht. Hij wijst er op dat Deliveroo toezicht uitoefent op de rijders. "Als bezorgers inloggen op de app ziet Deliveroo waar Sytze rijdt, of hij treuzelt, of juist niet. Ze zien exact hoeveel maaltijden hij bezorgt en kan desnoods maatregelen nemen in de arbeidsrelationele sfeer." 

Ergo: er is dus een gezagsverhouding. Als Sytze continu bestellingen verkeerd bezorgt, ligt hij eruit. Via de chatfunctie in de app kan hij bij problemen Deliveroo contacten. Deliveroo ziet zich op zijn beurt juist als 'een technologiebedrijf dat restaurants op eenvoudig digitale wijze koppelt aan klanten', stelt raadsvrouw Maartje Govaert. 

De advocate van Norton Rose schetste een beeld van de gemiddelde Deliveroo-bezorger. "De meeste koeriers werken minder dan tien uur per week. Het betreft mbo, hbo en universitair geschoolden. Mensen die vaak tussen twee banen in zitten en maximale flexibiliteit willen. Ze willen hun werk om hun leven organiseren, niet andersom."

'Wachtlijst door populariteit zzp-schap'

Al met al zou het freelance model de Deliveroo-bezorgers beter passen. Zeker nu een doorsnee bezorger maximaal vier maanden rijdt. "Het is geen race to the bottom, daar heeft deze groep veel te veel mogelijkheden voor. Het is juist een race to the top." Volgens de raadsvrouw verdient bezorger Ferwerda twee keer zoveel als toen hij werknemer was 'nog exclusief belastingvoordelen'. Iets dat Ferwerda overigens betwist.

Deliveroo, dat in 2013 in Londen begon en sinds 2015 in ons land actief is, stelt dat sinds het rijders op flexbasis laat werken 2.000 aanmeldingen per maand krijgt. In Den Haag, Eindhoven, Breda en Amsterdam zou er zelfs een wachtlijst zijn.

Het bezorgplatform probeert Ferwerda weg te zetten als een beroerde koerier: van de ruim 400 gereserveerde bezorgsessies zegde hij er 259 af, waarvan 201 op het laatste moment. Een no-show in Deliveroo-taal. "Dit is trouwens zijn goed recht als zelfstandige, als werknemer had hij dat niet gekund. Maar dan was hij al na twee waarschuwingen ontslagen op staande voet." 

Dit impliceert ook al dat er geen sprake zou zijn van een gezagsverhouding. "Ferwerda is geheel vrij om te werken wanneer hij wil. En ondanks zijn veelvuldige afzeggen kan hij gewoon blijven rijden."

Sytze verdient twee keer zoveel als toen hij in dienst was. En ondanks dat hij erg veel afzegt, mag hij blijven rijden.

Raadsvrouw Deliveroo

Vragen van de rechtbank

Kantonrechter Van Berkum wilde van Sytze weten of hij de Deliveroo-jas en bezorgbox verplicht moest dragen, iets wat Deliveroo betwist. "Die indruk had ik wel degelijk: ik heb ze immers gekregen van Deliveroo en ook wijst alles op hun website daarop."

Ook Deliveroo kreeg de nodige vragen, bijvoorbeeld hoe het ondoorzichtige systeem van tijdslots waarop bezorgers kunnen intekenen, werkt. En uiteraard waarom het niet is blijven werken met zowel arbeidscontracten als met zelfstandigen. Een duidelijk antwoord kwam daar niet op. 

Wel gaf Deliveroo openheid over waarom het niet meteen met freelancers begon te werken. "Toen wij begonnen was het niet duidelijk hoeveel bestellingen er zouden zijn. Dan moet je zeker weten dat er iemand klaar zit als iemand wat besteld. Duidelijk was dat als de business groeit het flexibele model beter is."