PlusReportage

Bewoners verpleeghuizen wandelen door het park, maar dan via de tablet

Willie Jaring wandelt virtueel met een vrijwilliger door het Flevopark. Beeld Helga Hoek

Verpleeghuizen zijn het zwaarst getroffen door corona. De deuren blijven gesloten, met eenzaamheid en verwarring tot gevolg. Met ‘beeldwandelen’ kunnen bewoners toch virtueel de deur uit.

Gisteren wandelde Willie Jaring (81) nog door het Flevopark. Met vaste hand stuurde ze zichzelf door het tunneltje richting de bruggen die toegang geven tot het park. Haar wandelmaatje doet alles wat mevrouw Jaring zegt. “Daar over het bruggetje?” klinkt het. “Ja, door het tunneltje. Als je daar dan rechtdoor gaat, kom je uit bij het water, dat noemden wij vroeger altijd ‘het soppie’.”

Het is een uitje voor Jaring, die kampt met demen­tie. Maar het is niet helemaal een echte wandeling. De bewoonster van Amstalocatie Ritzema Bos in de Watergraafsmeer moet dezer dagen namelijk binnen blijven: de deuren van haar woonzorgcentrum zijn in verband corona gesloten. Dat betekent dat niemand meer op bezoek mag komen, maar zelf komt ze ook niet verder meer dan de tuin van het wooncentrum.

De situatie in veel verpleeghuizen is dramatisch; de voorzorgsmaatregelen zijn streng. Dat leidt tot iets meer veiligheid, maar ook tot verschraling van de kwaliteit van leven. Om dat voor te zijn, loopt onder meer in Ritzema Bos een project met beeldbellen: vrijwilligers met telefoons of tablets wandelen op betekenisvolle plekken terwijl ze in contact staan met bewoners van zorg- en verpleeghuizen.

De bewoners kunnen vragen om speciale plekken waar de wandeling en de gesprekken plaats gaan vinden. Denk bijvoorbeeld aan hun geboortestraat of hun oude buurtje. En een wandeling door het Vondelpark kan natuurlijk ook, zegt Laurie Kuipers, coördinator vrijwilligerswerk en mantelzorg bij Amsta. “Normaal gesproken maken de vrijwilligers regelmatig wandelingen met de ouderen, maar dat kan nu niet. Om ouderen toch in contact te brengen met het leven buiten, maken vrijwilligers nu virtuele wandelingen met een tablet.”

Veel vrijwilligers

Het is een heel gemakkelijke manier van contact hebben, zegt Kuipers. “Door het uitbreken van de coronacrisis zijn we gedwongen om vaart te maken met het inzetten van dit soort moderne hulpmiddelen. Het was er al wel, maar we waren soms terughoudend ermee te starten. Met hulp van vrijwilligersorganisatie Serve the City hebben we dit snel op poten kunnen zetten. En de eerste ervaringen zijn goed: we hebben inmiddels twintig bewoners die er graag aan mee willen doen en er staan al zestig vrijwilligers klaar.”

Het beeldwandelen blijkt ook een goede manier te zijn voor het personeel om meer te weten te komen over de bewoners waar ze voor zorgen. “Er zit altijd een medewerker naast. Die hoort dan ineens heel andere verhalen dan gewoonlijk: doordat je met de bewoner op plekken komt die iets voor hem of haar betekenen. Dat opent echt deuren voor ons.”

Andere dynamiek

Er is van alles mogelijk: de vrijwilliger kan indien gewenst naar de Dam lopen en zelfs naar een strand reizen voor een wandeling. Kuipers: “Wandelen met iemand geeft een andere dynamiek aan een gesprek, je gaat ineens de diepte in.”

Iets soortgelijks zegt ook Willie Jaring, de wedu­we van de beroemde jarenzestigfotograaf Cor. “Ik vind het heerlijk, op deze ­manier kom ik tenminste nog eens ergens.”

Ook tablets voor thuiswonende dementerenden

Sinds afgelopen week fietsen medewerkers van Tao of Care door Amsterdam om bij mensen met dementie tablets af te leveren die speciaal voor hen geschikt zijn gemaakt. Ze leveren die om te beginnen niet bij verpleeghuizen, maar bij mensen die nog thuis wonen. De tablets moeten ook hen in staat stellen hun sociale leven zo goed en zo kwaad als dat gaat in stand te houden. “Er wordt terecht veel gesproken over wat zich in verpleeghuizen afspeelt aan eenzaamheid en isolement, maar laten we niet vergeten dat het grootste deel van de mensen met dementie nog thuis woont.”

Tao of Care is opgericht door Anne-Mei The, hoogleraar langdurige zorg en dementie aan de Universiteit van Amsterdam. De organisatie doet onderzoek naar de leefwereld van mensen met dementie en hun naasten, en ontwikkelt structurele zorg en ondersteuning voor hen. Corona heeft ook haar organisatie overvallen, zegt The. “Onze Sociale Benadering Dementie komt enorm in de knel, dus zijn wij heel snel overgestapt naar uitbreiding met deze digitale variant. Dat waren we toch al van plan, door corona is dat versneld.”

Ook in deze aanpak staat het beeldbellen centraal: met hun nieuwe tablets kunnen thuiswonenden met dementie met elkaar bellen, maar ook groepsgesprekken opzetten. En er is een 24 uurskanaal met afleiding en zingeving.

Contacten voortzetten, maar dan op een andere manier: zodat je elkaar kan zien dus. The: “We willen heel erg het gewone, dagelijkse leven ondersteunen. Ik ben niet iemand die gelooft in digitale dingetjes, maar dit is onderdeel van een bredere aanpak. Het maakt dat je mensen langer zelfstandig kan laten wonen. Dat betekent: meer kwaliteit van leven, voor minder geld.”

Inmiddels zijn in Amsterdam al 25 tablets afgeleverd.

Harde boodschap

Het Nationaal Ouderenfonds is teleurgesteld dat er voorlopig niets verandert aan de bezoekregeling voor verpleeghuizen. “De maatregelen zijn een klap in het gezicht van ouderen die al weken wachten op bezoek van dierbaren. Al voor de coronacrisis voelden ruim 2,5 miljoen ouderen zich eenzaam. Gebrek aan contact begint een steeds groter probleem te worden,” zegt directeur Corina Gielbert.

Manon Vanderkaa, directeur van seniorenorganisatie KBO-PCOB: “Het kabinet komt met een harde boodschap. Het sociaal isolement van verpleeg­huisbewoners is bijna onmenselijk. We blijven erop aandringen dat één vaste mantelzorger op bezoek mag komen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden