PlusInterview

Bewoners Rapenburg eren 378 gedeporteerden

De straat Rapenburg, in de ‘oude jodenbuurt’ in de binnenstad, verloor veel bewoners in de Tweede Wereldoorlog door deportaties. Huidige bewoners willen alle gedeporteerden nu eren.

V.l.n.r.: Alexander De Kleermaeker, Arno Kooij, Lisa Ross-Marcus, Rudolf Kerbosch, Martin Gerssen, Alper Cayhan. Beeld Devon de Koning
V.l.n.r.: Alexander De Kleermaeker, Arno Kooij, Lisa Ross-Marcus, Rudolf Kerbosch, Martin Gerssen, Alper Cayhan.Beeld Devon de Koning

Bewoners van de straat Rapenburg in de binnenstad zijn een initiatief gestart om de namen van alle 378 gedeporteerden uit de straat op het Holocaust Namenmonument te krijgen. In de Tweede Wereldoorlog woonden er veel joodse families, die veelal naar de kampen Auschwitz, Sobibor en Mauthausen werden gedeporteerd.

Bewoner en mede-initiatiefnemer Lisa Ross-Marcus hoorde een aantal jaar geleden over de komst van het Holocaust Namenmonument. “Het leek me vanzelfsprekend om namen van vroegere joodse bewoners van Rapenburg in te sturen, vanwege de geschiedenis van de straat. Ik vind het mooi dat de namen genoemd worden: dan zie je individuele mensen, in plaats van statistieken.”

De actie is een samenwerking tussen buurtbewoners Ross-Marcus, Martin Gerssen, Alexander de Kleermaeker, Arno Kooij, Rudolf Kerbosch, Alper Cayhan en Devon de Koning. Er is inmiddels ook een website met meer informatie over gedeporteerde joden uit de straat. “Het is een bijzondere ontmoeting tussen buren. Iedereen levert een eigen bijdrage: de een zit in de marketing, de ander is technisch, en weer een ander ontwierp de poster.”

Eigen baksteen

Het monument is nog in aanbouw, in de Weesperstraat. De bedoeling is dat namen van joodse, Sinti en Roma slachtoffers een eigen baksteen met hun naam daarop krijgen. Mensen kunnen namen ‘adopteren’ met een donatie van vijftig euro. Van het geld wordt het monument betaald, en worden educatieve projecten opgezet. De bewoners die de actie zijn gestart hebben zelf allemaal al een naam geadopteerd, sommige zelfs meerdere.

De straatactie bereikte donderdag een mijlpaal: bewoners en sympathisanten van Rapenburg hebben al honderd namen geadopteerd. Deelnemers krijgen een raamposter, als bewijs van deelname én om andere bewoners op de actie te attenderen. De straat hangt inmiddels vol met posters, zegt Ross-Marcus. “Het zou fantastisch zijn als andere straten het overnemen. Wij hebben het format al klaarstaan.”

Ross-Marcus heeft zelf een joodse achtergrond en is zich zeer bewust van de geschiedenis van haar straat. “Soms loop ik op straat en denk ik: hoe is het mogelijk wat er hier is gebeurd. Dat mogen we nooit vergeten. Dit mag nooit meer gebeuren.” Daarom zijn de buurtgenoten de actie ook begonnen, onder de noemer Heel Rapenburg Draagt Een Steentje Bij, bedacht door mede-initiatiefnemer De Kleermaeker.

“We zijn even gaan polsen, en er bleek veel animo voor te zijn in de straat. Toen zijn we langs de huizen gegaan om over het project te vertellen. Het is fijn iets collectiefs te organiseren, iets samen te doen, in deze tijden.”

Bewustzijn

De reacties waren uitsluitend positief, maar Ross-Marcus merkte ook dat vooral jonge bewoners vaak niet wisten wat er in de straat had plaatsgevonden. Het is dus ook een manier om bewustzijn daarover te creëren. “Niet iedereen wist blijkbaar dat ze in de oude jodenbuurt wonen.”

Zelf woont ze al vijftien jaar in de straat. De geschiedenis ervan kende ze altijd al, voor een groot deel dan. “Toen ik meer onderzoek ging doen, kwam ik er pas achter om hoeveel bewoners het ging: 378. Toen dacht ik wel: wauw, en dat in zo’n kleine straat. Dan besef je opeens de omvang ervan.”

“Het gaat om hele gezinnen: baby’s, tieners, jonge ouders, maar ook oma’s en opa’s. Veel buren hebben nu namen geadopteerd van mensen of zelfs hele gezinnen die in hun huis woonden, of naast of tegenover hun. Sommige mensen hebben wel tien of twaalf namen geadopteerd.”

De raamposter, die inmiddels door de hele straat hangt. Beeld Heel Rapenburg Draagt Een Steentje Bij
De raamposter, die inmiddels door de hele straat hangt.Beeld Heel Rapenburg Draagt Een Steentje Bij
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden