PlusNieuws

Bewoners Oostelijk Havengebied willen buurthuis wegkapen voor beleggers

Bewoners van het Oostelijk Havengebied willen samen buurthuis De Eester kopen. Met de uitgifte van zogenoemde Eesterobligaties hopen ze genoeg geld op te halen om het weg te kunnen kapen voor beleggers.

Bart van Zoelen
Jos van der Lans (links) en Meta de Vries bij de ingang van De Eester. Op het raam rechts is te zien hoeveel  geld er inmiddels is opgehaald met de uitgifte van Eesterobligaties. Beeld Daphne Lucker
Jos van der Lans (links) en Meta de Vries bij de ingang van De Eester. Op het raam rechts is te zien hoeveel geld er inmiddels is opgehaald met de uitgifte van Eesterobligaties.Beeld Daphne Lucker

Als een soort piekenpijp geeft het raam van buurthuis De Eester de tussenstand aan. Al na een paar dagen is er 60.000 euro opgehaald voor de aankoop van het buurthuis dat ruim 450.000 euro moet kosten. Ruim honderd buurtbewoners hebben voor 250 euro een Eesterobligatie gekocht.

Het plan is dat met de obligaties minstens 250.000 euro wordt opgehaald, maar meer is mooi meegenomen, zeggen Meta de Vries en Jos van der Lans van buurtcoöperatie De Eester. Voor de rest van het bedrag kan de coöperatie terugvallen op een gunstige lening en op de bank, maar dat kost ze wel meer aan rente. “Met meer obligaties kunnen we ook nog verbouwen,” zegt De Vries opgetogen.

Ontmoetingen

In zes jaar hebben ze hun eigen buurthuis ingericht in een leegstaande kantoorruimte onder een wooncomplex aan de Cornelis van Eesterenlaan. Na de opeenvolgende lockdowns wordt het buurthuis nu weer druk gebruikt – van een ‘reparatietafel’ voor kapotte apparaten tot knutselen of yoga voor kinderen en van kookcursussen tot de ‘Eestermobiel’ waarmee ouderen een lift kunnen krijgen als het openbaar vervoer tekortschiet.

De coronatijd heeft eens te meer laten zien waar het buurthuis goed voor is, zegt De Vries. “Het is de ontmoeting, mensen komen elkaar tegen. Nu de coronatijd is afgelopen zie je weer hoe belangrijk dat is.”

Groot was dan ook de schrik toen woningcorporatie Lieven de Key aankondigde het buurthuis te willen verkopen omdat zij zich helemaal wil toeleggen op het bouwen van woningen. Bij De Eester voelden ze de bui al hangen. “Dan ben je overgeleverd aan de overspannen vastgoedmarkt en weten we niet of het buurthuis nog toekomst heeft,” zegt De Vries.

Als het in handen van een belegger komt, gaat allicht de huur omhoog, zegt Van der Lans. “Die wil gewoon geld verdienen.”

Grote deelnamebereidheid

Vandaar het initiatief om het buurthuis zelf te kopen. “We halen het eigenlijk van de markt, voor eeuwig. Weg van de beleggers die voor een belangrijk deel verantwoordelijk zijn voor het op hol slaan van de woningmarkt,” zegt Van der Lans.

Volgens De Vries is dat ook wat de kopers van de obligaties aanspreekt. “Die slaan daar meteen op aan.”

Uit een enquête onder vierhonderd buurtbewoners bleek de helft van hen bereid obligaties te kopen. Nog eens een kwart was geïnteresseerd. Het plan lijkt op gespannen voet te staan met een deel van de achterban, die het niet breed heeft. Het buurthuis zit expres tussen de sociale huurwoningen. De Vries: “Daarom zeggen we ook als mensen die hier heel actief zijn zich bijna verontschuldigen omdat ze niet kunnen meedoen: Ach, jij draagt al zo veel bij!”

Beter dan sparen

Het buurthuis rekent ook op de solidariteit van de vele bewoners van het Oostelijk Havengebied die meer te besteden hebben. Van der Lans: “Ook al kom ik er nooit, ik vind gewoon dat dit moet gebeuren, zeggen zij.”

Anderen valt het op dat ze op de obligaties altijd nog meer rendement krijgen dan op hun spaarrekening waar de rente al jaren bijzonder karig is.

Het plan om het buurthuis te kopen brengt ook weer nieuwe dilemma’s met zich mee. De inkomsten die nu de huur bijeenbrengen moeten straks genoeg opleveren om de obligatiehouders terug te betalen met 1,5 tot 2 procent rente. Van der Lans: “Dan moet het niet zo zijn dat we tegen de yogaclub op maandagochtend zeggen: voortaan is de huur drie keer zo hoog.”

Uitdaagrecht

Dat buurtbewoners op deze manier het heft in handen nemen, is bijzonder. De Eester noemt Rotterdam als voorbeeld waar buurtcentrum Het Wijkpaleis via obligaties zelfs bijna zeven ton ophaalde bij buurtbewoners. Het Wijkpaleis noemt op zijn beurt het Amsterdamse MidWest als voorbeeld. In Oud-West begonnen buurtbewoners hun ‘buurtonderneming’ in een in 2016 met behulp van investeerders voor 1,2 miljoen euro gekocht voormalige schoolgebouw.

Het recht voor buurtorganisaties om het eigen vastgoed te kopen, wordt genoemd als manier om mensen meer zeggenschap te geven over hun eigen omgeving. Dat recht is dan weer een voorbeeld van het zogeheten uitdaagrecht waarmee buurtbewoners voorzieningen zelfs helemaal kunnen overnemen.

Dat recht, ‘right to challenge’, is in het Verenigd Koninkrijk al van toepassing. Daar kunnen inwoners zelf met een plan komen om taken van de overheid over te nemen om die zelf uit te voeren, zoals bijvoorbeeld het onderhoud van een park of het beheer van een buurthuis. Achterliggende gedachte is dat buurtbewoners zelf het best weten wat er moet gebeuren en zo’n taak slimmer, beter of goedkoper kunnen uitvoeren dan de overheid.

De nieuwe minister van Binnenlandse Zaken, Hanke Bruins Slot, noemde meer mogelijkheden voor eigen initiatief en burgerparticipatie eerder dit jaar als impuls voor bestuurlijke vernieuwing. In het coalitieakkoord van het kabinet Rutte-IV werd het uitdaagrecht daarbij uitdrukkelijk genoemd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden